I SA/Wr 159/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A." S.A. z siedzibą w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 12 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł spółka, prowadząca działalność w zakresie skupu i sprzedaży produktów pochodzenia zwierzęcego, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Zgodnie z oświadczeniem o majątku i dochodach, wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych Spółki wynosi 4.619.096,00 zł, nie posiada środków trwałych, a wysokość zysku spółki za ostatni rok obrotowy wynosi 678.006,00 zł. Salda na rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosiły 8.674,53 zł, (-) 84,35 zł i 11.842,56 euro. Z dokumentów złożonych na wezwanie, skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), wynika, że za 2012 r. wartość przychodów netto ze sprzedaży wyniosła 8.345.888,19 zł w pierwszych trzech miesiącach 2013 r. obroty Spółki osiągnęły wartość 17.759.824,55 zł, a wynik finansowy, po uwzględnieniu kosztów uzyskania przychodu i różnic remanentowych, był dodatni i wyniósł 71.214,07 zł. Przy czym zaznaczono, że przychody za marzec wyniosły 876.131,38 zł Na wydrukach historii rachunków bankowych wykazane są regularne stałe operacje uznaniowe i obciążeniowe. Postanowieniem z dnia 10 maja 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił stronie przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek strony o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, od którego został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Jak wynika z powołanego unormowania skutkiem prawidłowo wniesionego sprzeciwu jest utrata mocy wiążącej orzeczenia referendarskiego na podstawie samej ustawy i przejście sprawy będącej jego przedmiotem do właściwości Sądu. Zatem już samo wniesienie sprzeciwu, a nie żądanie w nim sformułowane, powoduje utratę mocy wiążącej postanowienia wydanego przez referendarza sądowego. W konsekwencji zgłoszone w sprzeciwie żądanie uchylenia postanowienia referendarskiego z dnia 17 lutego 2012 r. nie może odnieść skutku w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wywiedziona w sprzeciwie polemika z uzasadnieniem postanowienia referendarskiego stanowi zaś uzupełnienie uzasadnienia rozpoznawanego przez Sąd wniosku. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Wyżej powołane unormowania winny być odczytywane w kontekście treści art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Należy zatem przyjąć, iż zwolnienie od kosztów sądowych stanowi wyjątek od reguły wykonania tego obowiązku, który sprzyja rozwadze w wyborze sądowej drogi dochodzenia swoich praw. W konsekwencji przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określające przesłanki przyznania prawa pomocy nie mogą być interpretowane według reguł wykładni rozszerzającej, a zwolnienie strony z ponoszenia kosztów postępowania sądowego winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy się kierować rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, Sąd stwierdził, iż strona nie wykazała, że nie posiada obecnie i nie jest zdolna wygospodarować dostatecznych środków na opłacenie należnych w sprawie kosztów sądowych. Przeciwnie, treść akt sprawy pozwoliła na stwierdzenie, że strona taką zdolność posiada. Z przedłożonych dokumentów wynika, że spółka prowadzi działalność gospodarczą relatywnie dużych rozmiarów i nie zagraża jej utrata płynności finansowej, o czym świadczy zysk w kwocie ponad 150.000,00 zł przy przychodzie blisko 1.300.000,00 zł osiągnięty tylko w styczniu 2013 r. W lutym i marcu spółka również osiągnęła dodatni wynik finansowy. Wpis od skargi w wysokości 100 zł, który jest zwykle całkowitym kosztem w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jest więc dla strony kwotą znikomą i oczywiście możliwą do uiszczenia. Dla tych względów, na podstawie powołanych wyżej przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji.