I SA/Wr 1592/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprawy ze skargi C. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia wznowionego postępowania podatkowego w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] marca 2014 r. (nr [...]), utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] stycznia 2014 r. (nr [...]) mocą którego organ ten zawiesił z urzędu wznowione postępowanie podatkowe w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] stycznia 2012 r. (nr [...]). Decyzją tą organ odwoławczy uchylił w całości decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. OZ w J. z dnia [...] czerwca 2011 r. (nr ([...]) i ustalił C. S. wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w kwocie 77.464,00 zł. Jak wynika z motywów skarżonego postanowienia, przyczyną wznowienia postępowania było powołanie się przez stronę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt SK 18/09, a podstawą zawieszenia wznowionego postępowania stało się wystąpienie przez Marszałka Sejmu, z wnioskiem z dnia 9 grudnia 2013 r., do Trybunału Konstytucyjnego o wykładnię zagadnień wzruszania postępowań podatkowych zakończonych już ostatecznymi decyzjami i prawomocnymi wyrokami sądowymi, wiążących się ze stosowaniem w/w wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Jak wynika z uzasadnienia skargi, skarżąca nie podzielała argumentów organów podatkowych co do podstaw prawnych do zawieszenia postępowania wznowieniowego w sprawie, negując stanowisko, jakoby wykładnia wyroku Trybunału Konstytucyjnego dokonana przez sam Trybunał Konstytucyjny mogła stanowić przesłankę do zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa jako tzw. zagadnienie wstępne. Na tej podstawie skarżąca domagała się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. oraz poprzedzającego je postanowienia pierwszoinstancyjnego, jak również, uchylenia w całości decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] stycznia 2012 r. (nr [...]) oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej – p.p.s.a.). W uzasadnieniu podał, że w dniu [...] kwietnia 2014 r. (nr [...]) wydane zostało postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania wznowieniowego, a samo postępowanie prowadzone po wznowieniu zostało zakończone w sposób uwzględniający żądanie strony, albowiem decyzją z dnia [...] maja 2014 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Skarbowej we W. uchylił w całości decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] stycznia 2012 r. (nr [...]) oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. oz W J. z dnia [...] czerwca 2011 r. (nr [...]) i umorzył postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Umorzenie postępowania oznacza przerwanie i zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego z powodu zaistnienia w jego toku takich zdarzeń, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu lub czynności staje się zbędne albo nawet niedopuszczalne. Powoduje zatem zakończenie postępowania orzeczeniem, które nie rozstrzyga o istocie sprawy sądowoadministracyjnej. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego z innych przyczyn zachodzi m.in. wtedy, kiedy w toku danego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestaje istnieć przedmiot zaskarżenia, a więc gdy zaskarżona decyzja lub postanowienie zostają pozbawione bytu prawnego (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 lutego 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 927/06, Legalis). W ocenie Sądu, taka sytuacja wystąpiła na gruncie rozpatrywanej sprawy. Kontroli Sądu poddano postanowienie organu odwoławczego, wydane w sprawie zawieszenia wznowionego postępowania podatkowego w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. Jak wynika z akt sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej - mając na względzie fakt, że kwestia stanowiąca, jego zdaniem, zagadnienie wstępne została już rozstrzygnięta, gdyż Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2014r. odmówił wyjaśnienia wątpliwości przedstawionych we wniosku Marszałka Sejmu – postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. podjął z urzędu zawieszone postępowanie. Zatem w sferze skutków prawnych takie działanie organu tj. podjęcie zawieszonego postępowania oznacza uchylenie skutków zawieszenia postępowania, a przede wszystkim uruchamia bieg postępowania. Wydanie bowiem postanowienia z dnia [...] kwietnia 2014 r. o podjęciu zawieszonego postępowania niesie za sobą tego rodzaju konsekwencje, że wraz z podjęciem postępowania ustają skutki prawne wynikające z postanowienia o zawieszeniu postępowania i to bez konieczności wydawania formalnego rozstrzygnięcia o uchyleniu tego ostatniego postanowienia. (por. wyrok z dnia 8 lutego 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 3034/05, w wyrok z dnia 29 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Bd 800/09 oraz wyroku z dnia 27 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 782/07.publ www.orzecznictwo.nsa.gov.pl). Tym samym wynika z tego, że podjęcie zawieszonego postępowania oznacza jednocześnie utratę bytu prawnego zarówno zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. utrzymującego w mocy postanowienie tegoż organu zawieszające postępowanie w sprawie, jak i samego postanowienia o zawieszeniu wznowionego postępowania. Przedstawione rozważania upoważniają zatem do stwierdzenia, że w realiach tej sprawy podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego stanowi "inną przyczynę" bezprzedmiotowości postępowania sądowego w sprawie ze skargi na postanowienie zawieszające postępowanie administracyjne, w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Za prawidłowością takiego rozumowania przemawia także analiza omawianego problemu z punktu widzenia oceny skutków orzeczenia sądowego (ogólnie) uwzględniającego skargę. W przypadku uchylenia przez Sąd zaskarżonego orzeczenia, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., czy też stwierdzenia jego nieważności ( art. 145 § 1 pkt 2) w sytuacji gdy kontroli sądowej poddane jest postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania konsekwencją takiego rozstrzygnięcia Sądu, jest obowiązek kontynuowania postępowania uprzednio zawieszonego. Kontrola sądowoadministracyjna ma bowiem prowadzić do przywrócenia stanu zgodnego z prawem, co w przypadku niezasadnego zawieszenia postępowania oznacza właśnie kontynuację tego postępowania. Tym bardziej, że środki prawne wymienione w art. 145 p.p.s.a. odnoszą co do zasady skutek pro futuro (i ex nunc) wyjątkiem jest stwierdzenie nieważności aktu. (por post. NSA z dnia 27 listopada 2009 r. sygn. akt II FSK 1014/08. Jeśli więc organ doprowadzi do tego stanu rzeczy, podejmując uprzednio zawieszone postępowanie, to przestaje istnieć przedmiot sprawy sądowoadministracyjnej także z tej perspektywy. Z tych względów rozpatrzenie skargi zawierającej zarzuty na te postanowienia i zmierzającej w istocie do podjęcia przez organ zawieszonego postępowania, stało się bezprzedmiotowe, zatem na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji. Odnośnie do zawartego w skardze wniosku o zasądzenie kosztów postępowania wskazać należy, że przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują orzeczenia o kosztach w postanowieniu o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zwrot kosztów przysługuje stronie skarżącej od organu jedynie w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 cyt. ustawy, a także w razie wystąpienia podstaw z art. 200 p.p.s.a. Z kolei podstawę zwrotu uiszczonego wpisu od skargi reguluje przepis art. 232 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., stanowiąc, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od: 1) pisma odrzuconego lub cofniętego; 2) zażalenia na postanowienie w przedmiocie ukarania grzywną, jeżeli zażalenie zostało uwzględnione. Mając na względzie powyższe regulacje brak było podstaw do zasądzenia kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącej, jak i zwrotu uiszczonego przez stronę wpisu sądowego od skargi.