I SA/Wr 1593/15
PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-06-06
Skład orzekający: Marta Semiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jaka podstawa prawna (rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości) powinna być stosowana do ustalenia wynagrodzenia adwokata z urzędu za zastępstwo procesowe przed sądem administracyjnym pierwszej instancji oraz za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy postępowanie w pierwszej instancji zakończyło się po dacie wejścia w życie nowego rozporządzenia?Ratio decidendi
Wynagrodzenie adwokata z urzędu za zastępstwo procesowe przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, w sytuacji gdy postępowanie w tej instancji zakończyło się po dacie wejścia w życie nowego rozporządzenia, powinno być ustalane na podstawie przepisów dotychczasowych (rozporządzenie z 2002 r.), zgodnie z § 22 nowego rozporządzenia (z 2015 r.) regulującym stosowanie przepisów do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jego wejścia w życie. Natomiast wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej powinno być obliczone według stawek nowego rozporządzenia (z 2015 r.), gdyż wydanie wyroku przez sąd pierwszej instancji kończy postępowanie w tej instancji.Stan faktyczny
Skarżący C. W. uzyskał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Adwokat A. S. reprezentował skarżącego w postępowaniu przed WSA, które zakończyło się oddaleniem skargi. Następnie adwokat złożył wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego oraz kosztów sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Referendarz sądowy przyznał część wnioskowanych kosztów, stosując częściowo przepisy dotychczasowe, a częściowo nowe rozporządzenie. Adwokat wniósł sprzeciw, domagając się wyższego wynagrodzenia za opinię, argumentując, że powinno być ono ustalane wyłącznie na podstawie nowego rozporządzenia.Rozstrzygnięcie
Sąd przyznał adwokatowi A. S. wynagrodzenie w kwocie 295,20 zł za zastępstwo prawne przed sądem pierwszej instancji oraz w kwocie 295,20 zł za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, oddalając dalej idący wniosek.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosków pełnomocnika z urzędu - adwokata A. S. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi C. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. postanawia: I. przyznać adwokatowi A. S. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenie w kwocie 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć 20/100), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu za zastępstwo prawne przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji; II. przyznać adwokatowi A. S. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenie w kwocie 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć 20/100), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej; III. dalej idący wniosek oddalić.
Postanowieniem z dnia 28 września 2015 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał C. W. prawo pomocy w zakresie obejmującym również ustanowienie adwokata.
Pismem z dnia 26 października 2015 r. Okręgowa Rada Adwokacka we W, wyznaczyła adwokata A. S. jako pełnomocnika z urzędu dla skarżącego C. W.
Z akt sprawy wynika, że wyznaczony z urzędu adwokat reprezentował stronę skarżącą w postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej instancji, zakończonym wyrokiem z dnia 8 stycznia 2016 r. mocą którego Sąd oddalił w całości skargę w sprawie.
Do protokołu rozprawy przed Sądem z dnia 8 stycznia 2016 r. pełnomocnik substytucyjny adwokata z urzędu złożył wniosek o zasądzenie na rzecz adwokata A. S. kosztów zastępstwa procesowego i oświadczył, że koszty te nie zostały zwrócone ani w całości ani w części.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 22 lutego 2016 r. (data stempla pocztowego), wyznaczony z urzędu pełnomocnik procesowy przedłożył do akt sprawy opinię o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 8 stycznia 2016 r. wraz z dowodem jego przesłania na adres strony skarżącej. W treści tej opinii adwokat A. S. zawarła wniosek o zasądzenie kosztów jej sporządzenia i oświadczyła, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. Jako podstawę swojego żądania wskazała rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Przepisy tego rozporządzenia pełnomocnik z urzędu powołała również jako podstawę przyznania jej wynagrodzenia za udział w postępowaniu przed Sądem I instancji, ponawiając jednocześnie wniosek w tym zakresie.
Postanowieniem z dnia 31 marca 2016 r. (doręczonym pełnomocnikowi w dniu 8 kwietnia 2016 r.) referendarz sądowy przyznał adwokatowi A. S. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenie:
- w kwocie 295,20 zł, w tym podatek od towarów i usług w kwocie 55,20 zł, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu za zastępstwo prawne przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji;
- w kwocie 147,60 zł, w tym podatek od towarów i usług w kwocie 27,60 zł (słownie: dwadzieścia siedem 60/100), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Jednocześnie, referendarz sądowy odmówił przyznania ww. adwokatowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu ponad ww. kwoty.
W sprzeciwie od tego postanowienia (wniesionym w dniu 15 kwietnia 2016 r.) ustanowiony pełnomocnik z urzędu wniósł o przyznanie mu dalszej kwoty 147,60 zł za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie na rzecz tego pełnomocnika kosztów wniesienia sprzeciwu.
W uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik zarzucił, że wysokość należnego mu wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej winna zostać ustalona na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1801), a nie, jak to przyjął referendarz sądowy, na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 250 p.p.s.a. (w zakresie znajdującym zastosowanie w sprawie), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W stanie faktycznym sprawy, za świadczoną z urzędu przez adw. A. S. pomoc prawną przed Sądem I instancji należało przyznać temu pełnomocnikowi wynagrodzenie ustalone na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).
Podstawę prawną do zastosowania przepisów ww. rozporządzenia wyprowadzić należy z § 22, obowiązującego od dnia 1 stycznia 2016 r., rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801).
Zgodnie z powołaną regulacją (§ 22 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r.) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Niewątpliwie, sprawa ze skargi C. W. na ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. nie została zakończona w pierwszej instancji przed dniem 1 stycznia 2016 r. (wyrok w sprawie został ogłoszony w dniu 8 stycznia 2016 r.). Powyższe uzasadniało przyznanie adw. A. S. wynagrodzenia za świadczoną przed Sądem I instancji pomoc prawną z urzędu na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.
Natomiast należne temu pełnomocnikowi wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej należało obliczyć na podstawie przepisów nowego już rozporządzenia w sprawie kosztów, tj. obowiązującego od 1 stycznia 2016 r. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.
Nie ulega bowiem wątpliwości, że wydanie wyroku przez Sąd I instancji kończy postępowanie w danej instancji, a okoliczność ta, wobec brzmienia § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., nakazywała przyznać adwokatowi z urzędu wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej według stawek przewidzianych w nowym rozporządzeniu, tj. z dnia 22 października 2015 r. Podstawę prawną do ustalenia wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu za sporządzoną przez niego opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej stanowił § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
Odnosząc się do zawartego w pkt III postanowienia rozstrzygnięcia o oddaleniu dalej idącego wniosku należy wyjaśnić, że przepisy prawa nie przewidują możliwości przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia za wniesienie sprzeciwu w jego własnej sprawie z zakresu prawa pomocy.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło