I SA/Wr 160/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy wniosku strony skarżącej o zwrot wydatków poniesionych z tytułu uzyskania dokumentów w sprawie ze skargi małoletniego K.Ś. reprezentowanego przez opiekuna prawnego E.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia podatku od nieruchomości za lata 2002 – 2009 i za I ratę 2010 postanawia odmówić zwrotu stronie skarżącej wydatków poniesionych z tytułu uzyskania dokumentów. W sprawie, prawomocnym postanowieniem z dnia 14 marca 2011 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał stronie skarżącej małoletniemu K. Ś. reprezentowanemu przez opiekuna prawnego E. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu. Krajowa Izba Doradców Podatkowych wyznaczyła stronie skarżącej pełnomocnika z urzędu w osobie doradcy podatkowego M. K. W wykonaniu postanowienia wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na rozprawie w dniu 12 lipca 2011 r. strona skarżąca, działająca przez pełnomocnika procesowego z urzędu, przedłożyła do akt sprawy wypisu z ksiąg wieczystych "przedmiotowych nieruchomości" oraz dokumenty potwierdzające zmianę nazwiska małoletniego skarżącego. Pismem procesowym z dnia 9 września 2011 r. opiekun prawny skarżącego wystąpił o zwrot kwoty 60 zł wydatkowanej tytułem opłaty za wydanie "odpisów z ksiąg wieczystych". W punkcie II. prawomocnego wyroku z dnia 12 października 2011 r. oddalającego skargę Sąd zasądził wynagrodzenie na rzecz ustanowionego z urzędu pełnomocnika – doradcy podatkowego. W sprawie zważono, co następuje. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawa pomocy zakresie całkowitym, które zostało przyznane stronie skarżącej postanowieniem referendarskim z dnia 14 marca 2011 r. z uwagi na brak zdolności ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Do kategorii kosztów sądowych ustawodawca zaliczył opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Natomiast jako przykład wydatków ponoszonych w postępowaniu sądowoadministracyjnym ustawodawca wskazał należności tłumaczy i kuratorów ustanowionych w danej sprawie, koszty ogłoszeń oraz diety i koszty podróży należne sędziom i pracownikom sądowym z powodu wykonania czynności sądowych poza budynkiem sądowym, określone w odrębnych przepisach (art. 213 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zasady ponoszenia tych wydatków, wynikających z podjęcia czynności na wniosek strony określone zostały z kolei w art. 236 i 237 tej samej ustawy procesowej. Z powyższych przepisów prawa procesowego wynika, że uregulowanie procedury sądowoadministracyjnej nie przewiduje instytucji zwrotu stronie zwolnionej z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych kwoty wydatków poniesionych z tytułu przedstawienia na wezwanie Sądu dokumentów. Wprawdzie katalog wydatków, z których strona korzystająca z prawa pomocy jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwolniona, nie jest zamknięty i obejmować może również kosztu uzyskania dokumentów (vide T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., LexisNexis, Warszawa 2005, s. 599), to jednak fakt ich poniesienia przez stronę skarżącą w sprawie świadczy, że w tym zakresie była w stanie ponieść koszty postępowania sądowoadministracyjnego. Oznacza to, że zwolnienie strony skarżącej w zakresie wyżej wskazanych wydatków okazało się w rzeczywistości nieuzasadnione. W konsekwencji stwierdzić trzeba, że strona skarżąca, która wbrew swoim oświadczeniom i treści przedłożonych dokumentów, przyjętym przez referendarza sądowego za wiarygodne w momencie przyznawania prawa pomocy, okazuje się być w stanie ponosić koszty sądowe i takie koszty (wydatki) w rzeczywistości ponosi, nie może, zgodnie z zamiarem ustawodawcy wyrażonym poprzez ukształtowanie instytucji kosztów sądowych w drodze wyżej powołanych przepisów prawa oraz zasadami logicznego myślenia, domagać się ich zwrotu. Wobec braku podstawy prawnej uwzględnienia rozpoznawanego wniosku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, działający na podstawie wyżej powołanych przepisów prawa oraz art. 258 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji o odmowie zwrotu stronie skarżącej wydatków poniesionych z tytułu uzyskania dokumentów.