I SA/Wr 1603/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński Asesor WSA Marek Olejnik Protokolant: Małgorzata Jakubiak po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 marca 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o zwrot wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym oddala skargę. Wnioskiem z dnia 12.05.2006 r. M. B. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego W.- Ś. o zwrot wydatków na materiały budowlane poniesionych w związku z remontem lokalu mieszkalnego zgodnie z przepisami ustawy z dnia [...] o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym (Dz. U. Nr 177, poz. 1468). Braki natury formalnej we wniosku, dotyczące podpisu jednego z małżonków spowodowały, że żona wnioskodawcy wezwana została do uzupełnienia wniosku w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej. W pouczeniu wskazano, iż nie zastosowanie się do powyższego w wyznaczonym terminie skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. W odpowiedzi na wezwanie organu podatkowego małżonka Wnioskodawcy pismem z dnia 29.06.2006 r. odmówiła złożenia podpisu. Stanowisko swoje uzasadniła istniejącą sytuacją rodzinną. Skutkiem powyższego wniosek uznany został za nie uzupełniony w terminie, a organ podatkowy pierwszej instancji wydał postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. W złożonym zażaleniu strona wnosi ponowne rozpatrzenie wniosku z uwagi na sytuację rodzinną w jakiej się znajduje. Zdaniem Pana M. B., przysługuje mu prawo do zwrotu podatku VAT na materiały budowlane mimo brakującego podpisu małżonki na wniosku, ponieważ wydatki na remont poniesione zostały wyłącznie przez niego, co udokumentowane jest fakturami wystawionymi wyłącznie na jego nazwisko. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, Dyrektor Izby Skarbowej we W. nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wskazując na treść z art. 5 ust. 1 ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym wywodził, że zwrot wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych w związku z m.in. remontem budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego dokonywany jest na wniosek osoby fizycznej złożony w urzędzie skarbowym. Stosownie natomiast do treści art. 5 ust. 4 tej ustawy - wniosek o zwrot powinien zawierać między innymi: podpis osoby ubiegającej się o zwrot wydatków, a w przypadku, gdy osoba ta pozostaje w związku małżeńskim, obojga małżonków. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej pisemne wyjaśnienia dotyczące odmowy złożenia podpisu, kierowane do Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-Ś. zarówno przez Wnioskodawcę, jak i przez jego małżonkę Panią M. B. pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie organów podatkowych. W złożonej skardze strona wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] podtrzymując argumenty przedstawione w zażaleniu złożonym w dniu [...]. W ocenie skarżącego, przysługuje mu prawo do zwrotu podatku VAT na materiały budowlane mimo brakującego podpisu małżonki na wniosku, ponieważ wydatki na remont poniesione zostały wyłącznie przez niego, co udokumentowane zostało fakturami wystawionymi wyłącznie na jego nazwisko. Złośliwe działanie małżonki natomiast nie może być podstawą odmowy rozpatrzenia powyższego wniosku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowa argumentację, dodatkowo podnosząc, że Państwo M. i M. B., pomimo prowadzonych odrębnie gospodarstw domowych, nie posiadają rozwodu czy też orzeczenia o separacji. Brak zatem podstaw do uznania, że przepis art. 5 ust. 4 pkt 9 ustawy nie ma do nich zastosowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) – dalej w skrócie p.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez Sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 §1 pkt 1 lit. a i lit. c. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a jej zarzuty są chybione. Organy skarbowe wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył w żadnym stopniu przepisów prawa materialnego ani przepisów o postępowaniu. Jest w sprawie niespornym, iż podatnik w chwili składania wniosku pozostawał w związku małżeńskim. Niesporne jest także, iż samodzielnie złożył wniosek o zwrot podatku wydatków poniesionych w związku z remontem lokalu mieszkalnego, oraz że wniosek ten nie został podpisany przez jego małżonkę. Podatnik jedynie kwestionuje zasadność żądania takiego podpisu. Zgodnie z art. 5 ust 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2005 r. ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym ( DZ U 177 poz 1468) zwrot poniesionych wydatków następuje wyłącznie na wniosek złożony w urzędzie skarbowym. Oznacza to, że samo poniesienie wydatków nie jest dostateczna podstawą do zwrotu- konieczne jest także dopełnienie wymogu formalnego, jakim jest złożenie prawidłowo sporządzonego wniosku. Przy czym w stosunku do osób pozostających w związku małżeńskim art. 4 ust 2 przewidział szczególny tryb składania wniosku, zgodnie z którym "wniosek może być złożony wspólnie z małżonkiem lub odrębnie przez każdego z małżonków. Jeżeli małżonkowie składają odrębne wnioski, do różnych urzędów skarbowych, są jednocześnie obowiązani zawiadomić o złożeniu wniosku urząd skarbowy właściwy dla złożenia wniosku przez małżonka." Regulacja ta jest konsekwencją zasady wyrażonej w art. 4 ust 3 powołanej ustawy, iż "W przypadku osoby fizycznej pozostającej w związku małżeńskim w dniu poniesienia wydatków, o których mowa w art. 3 ust. 1, kwota zwrotu, obliczona zgodnie z art. 3 ust. 5-7, dotyczy łącznie obojga małżonków." Wyraźnie należy podkreślić, że regulacja ta nie odnosi się ani do majątkowych lub osobistych stosunków małżonków, ani do tego którzy z małżonków faktycznie ponosi wydatki lub dysponuje prawem do lokalu. Jedyna okolicznością istotną jest fakt pozostawania w związku małżeńskim. Z tego też względu ustawodawca przyjął że przy występowaniu o zwrot wydatków konieczne jest współdziałanie obojga małżonków. Konsekwencją tej zasady jest brzmienie art. 5 ust 5 ustawy, zgodnie z którym "Wniosek, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać co najmniej: 1) imię i nazwisko, numer NIP albo numer PESEL w przypadku gdy osoba fizyczna nie posiada numeru NIP, a w przypadku gdy osobie fizycznej składającej wniosek nie nadano żadnego z tych numerów - rodzaj i numer dokumentu tożsamości tej osoby, w tym również wystawionego w państwie innym niż Rzeczpospolita Polska, adres zamieszkania osoby fizycznej, a w przypadku małżonków - obojga małżonków; 2) wskazanie właściwego urzędu skarbowego, do którego kierowany jest wniosek; 3) rodzaj poniesionych wydatków, zgodnie z art. 3 ust. 1; 4) rok rozpoczęcia inwestycji; 5) wykaz faktur oraz wartość poniesionych wydatków na cele, o których mowa w art. 3 ust. 1; 6) kwotę zwrotu, obliczoną zgodnie z art. 3 ust. 5-7; 7) oświadczenie o zakresie przeprowadzonego remontu, jeżeli roboty te nie wymagają pozwolenia na budowę; 8) wskazanie sposobu wypłaty kwoty zwrotu; jeżeli wypłata ma nastąpić za pośrednictwem banku - wskazanie numeru rachunku bankowego osoby fizycznej składającej wniosek, a w przypadku wspólnego wniosku małżonków - numeru rachunku bankowego obojga lub jednego z nich, na który ma być dokonany zwrot; 9) podpis osoby fizycznej ubiegającej się o zwrot wydatków, a w przypadku małżonków - podpisy obojga małżonków bez względu na sposób złożenia wniosku: wspólnie z małżonkiem albo odrębnie przez każdego z małżonków." Przepis ten określa minimalne wymagania jakim odpowiadać musi wniosek aby mógł być rozpoznany. Są to wymogi rangi ustawowej i przepisy nie przewidują możliwości odstąpienia przez organy skarbowe od któregokolwiek z tych wymogów. Ponieważ zaś jednym z wymogów jest opatrzenie wniosku podpisami obojga małżonków – brak jednego z podpisów stanowi o niekompletności wniosku, który w takim wypadku nie spełnia wymogów ustawowych. Ponieważ zgodnie z art. 7 powołanej ustawy "W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, Nr 85, poz. 727, Nr 86, poz. 732 i Nr 143, poz. 1199)." , do sposobu składania wniosku zastosowanie mają przepisy rozdziału 8 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej Podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adresu (miejsca zamieszkania lub pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności), a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Takie wymogi szczególne jak wskazano wyżej zawiera art. 5 ust 4 ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym. Zgodnie natomiast z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej "Jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia." W niniejszej sprawie organ I instancji zastosował tryb postępowania przewidziany w tym przepisie i wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o wymagane podpisy, pouczając o skutkach niezastosowania się do wezwania. Pomimo tego wezwania wniosek nie został uzupełniony, a więc jako nie spełniający wymogów prawa nie mul zostać rozpatrzony. Prawidłowe więc było postanowienie organu I instancji jak i organu odwoławczego. Natomiast żądanie podatnika, aby uwzględnić jego szczególną sytuację osobista nie mogło być skuteczne, ponieważ żadne przepis prawa nie upoważnia organów skarbowych do ingerowania w stosunki pomiędzy małżonkami i rozstrzygania sporów pomiędzy nimi. Kompetencji takich nie mają także sądy administracyjne, które zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych." ( Dz. U nr 153 poz.1269) "sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej" przy czym "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej." "Art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. stanowiący, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, zawiera normę zakazującą domniemywania kompetencji takiego organu i tym samym nakazuje, by wszelkie działania organu władzy publicznej były oparte na wyraźnie określonej normie kompetencyjnej" (postanow SN z 18.01.2005 sygn. akt WK 22/04 OSNKW 2005/3/29). Reasumując w rozpatrywanej sprawie organy administracyjne nie naruszyły prawa w zakresie o jakim mowa w art. 145 p.p.s.a., brak więc podstaw do uchylenia zaskarżanego postanowienia. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.