I SA/Wr 1616/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Referendarz sądowy Ewa Orłowska po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Ł. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] w kwocie 1.864 zł postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wskazał, że ma 21 lat, mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z rodzicami i siostrą w wieku 24 lat. Skarżący podał, że pozostaje na utrzymaniu rodziców i nie stać go na uiszczenie opłaty związanej z kosztami sądowymi. Rodzice utrzymują się z prac dorywczych i nie jest w stanie określić ich dochodu, zaś siostra otrzymuje z tytułu umowy zlecenie kwotę około 400 zł. W stosunku do firmy ojca prowadzone jest postępowanie upadłościowe, a wartość wierzytelności jest większa niż wartość majątku. Wszelkie zarobione pieniądze służą pokryciu kosztów związanych z postępowaniem prowadzonym przez syndyka. Siostra studiuje i zarobione pieniądze przeznacza na studia. Oświadczył, że mieszkanie o powierzchni 70 m2 jest obciążone hipoteką, natomiast nieruchomość gruntowa o powierzchni 800 m2 wraz z budynkami stanowi współwłasność R. N. i objęta jest postępowaniem upadłościowym. Podał, że nie posiada oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych. Następnie zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 11 grudnia 2007 r. skarżący został wezwany do nadesłania dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji materialnej i rodzinnej tj. a) odpisu zeznań podatkowych jego i rodziców za [...] r., b) informacji o wysokość jego dochodów z tytułu prac dorywczych, c) dowodów potwierdzających zajęcie jego majątku przez komornika (syndyka), d) szczegółowego, określonego kwotowo zestawienia ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z utrzymaniem skarżącego i jego rodziców (opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, leki i inne), e) szczegółowych informacji o posiadanych środkach transportu, f) informacji o korzystaniu z pomocy społecznej i innych form wsparcia państwowego. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący nadesłał pismo z dnia [...], w którym ponownie wskazał, że w stosunku do firmy ojca działającej w formie spółki cywilnej prowadzone jest postępowanie upadłościowe obejmujące likwidację jego majątku, co potwierdził postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...], sygn. akt [...]. Ponadto wskazał, że likwidacja majątku ojca oznacza likwidację majątku jego rodziny, co spowoduje, że zostaną pozbawieni mieszkania. Podał, że chcąc poprawić sytuację rodziny pracował za granicą, a uzyskane środki finansowe przeznaczył na własne koszty utrzymania. Dodatkowo podniósł argumenty dotyczące problemów z nauką. Wyjaśnił, że nie jest w stanie przedłożyć dokumentów dotyczących rodziców, w tym PIT za [...] r., gdyż rodziców nie ma obecnie w kraju. Przepis art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z treści art. 245 § 3 cytowanej wyżej ustawy wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Natomiast art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący nie udokumentował ani też nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, iż spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy. Skarżący bowiem nie wykonał zarządzenia z dnia 11 grudnia 2007 r., gdyż nie nadesłał wszystkich wymienionych w nim dokumentów źródłowych dotyczących wysokości osiąganych dochodów z tytułu prac dorywczych, w tym dochodów rodziców, wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem rodziny, informacji o posiadanych środkach transportu, wyciągu z kont i lokat bankowych, informacji o korzystaniu ze świadczeń z pomocy społecznej. Skarżący zatem uchyla się od wykonania tego zarządzenia. Przy rozpoznaniu zaś wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę dochody i wydatki wszystkich osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym. Powyższe nie pozwala w zasadzie na ocenę jaka jest obecnie sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny i czy jest w stanie ponieść koszty sądowe. Podkreślić trzeba, iż na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji nadesłane postanowienie Sądu z dnia [...], ogłaszające upadłość firmy ojca skarżącego pozostaje bez wpływu na ocenę, iż skarżący nie wykazał w wiarygodny sposób jaka jest obecnie sytuacja materialna jego i rodziny. Wybiórcze zaś wykonanie zarządzenia wzywającego do nadesłania wyjaśnień i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji materialnej strony i jej rodziny, nie pozwalające na ustalenie, jaka jest jej rzeczywista sytuacja materialna nie uzasadnia przyznania stronie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.