I SA/Wr 1616/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej podatnika za pobrane a niewpłacone zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Na etapie zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 lipca 2014 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie skarżąca A. O. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych podnosząc, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżąca podniosła, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza nie przynosi spodziewanych zysków, przez co skarżąca ma problemy finansowe. Argumentując swoją trudną sytuację finansową skarżąca wskazała, że obecnie mieszka u siostry i jest przez nią utrzymywana. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskująca podała, że jest współwłaścicielem lokalu handlowego o powierzchni 75 m2, obciążonego hipoteką przymusową na kwotę 108.751 zł. Odnośnie do wysokości miesięcznego dochodu strona podała, że otrzymuje kwotę 1100 zł z tytułu wynajmu lokalu handlowego, z czego, po odliczeniu miesięcznej opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność oraz raty podatku od nieruchomości pozostaje jej kwota 422,20 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, kierowane do strony w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.: dalej – p.p.s.a.) skarżąca podała (w piśmie z dnia 16 września 2014 r.), że koszty jej niezbędnego utrzymania wynoszą 1200 zł miesięcznie (kwota ta obejmuje wydatki na wyżywienie, część opłat związanych z utrzymaniem domu, higienę oraz zakup odzieży), dodatkowo, strona ponosi comiesięczny wydatek w wysokości 605 zł tytułem opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oraz podatek od nieruchomości w wysokości 874 zł rocznie. Skarżąca podniosła również, że prowadzone są wobec niej postępowania egzekucyjne, dotyczące zaległych należności publicznoprawnych i cywilnoprawnych. Zobowiązana do sprecyzowania wysokości udziału w nieruchomości wykazanej we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także, do udzielenia informacji odnośnie do wartości tej nieruchomości skarżąca podała, że przysługuje jej ½ udziału w prawie własności w/w nieruchomości, a samą wartość tej nieruchomości strona wyceniła na kwotę ok. 300.000 zł. Z nadesłanej przez stronę dokumentacji (zeznanie PIT-36 za 2013 r. wraz z informacją o wysokości straty; deklaracje VAT-7 za: grudzień 2013 r. oraz za styczeń i luty 2014 r.) wynika, że w roku 2013 r. A. O. poniosła w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej stratę w kwocie 3.377,03 zł, przy przychodach w kwocie 201.661,07 zł oraz kosztach uzyskania przychodu w wysokości 205.038,10. W grudniu 2013 r., styczniu i lutym 2014 r. dokonała dostaw towarów i świadczyła usługi o wartości odpowiednio 21.500 zł, 24.553 zł i 37.139 zł oraz nabyła towary i usługi o wartości odpowiednio 20.375 zł, 21.431 zł i 34.680 zł. Nadto, w deklaracji VAT-7 za luty 2014 r. wykazała kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy – 3.187 zł. Postanowieniem z dnia 6 października 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W ustawowym terminie skarżąca wniosła sprzeciw od tego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.: - dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Podstawę prawną do ewentualnego przyznania skarżącej wnioskowanego prawa stanowi art. 246 § 1 pkt 2) p.p.s.a. W myśl tego przepisu, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje w sytuacji, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonując oceny złożonego przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy w myśl ww. kryterium Sąd nie znalazł przesłanek do przyznania stronie wnioskowanego prawa. Wprawdzie deklarowana przez skarżącą kwota dochodu (po odliczeniu miesięcznej opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność oraz raty podatku od nieruchomości) na utrzymanie jest bardzo niska bo wynosi zaledwie 422,20 zł niemniej, zgodnie z oświadczeniem strony zawartym w piśmie z dnia 16 września 2014 r., jednocześnie skarżąca ponosi niezbędne koszty miesięcznego utrzymania w wysokości ok. 1.200 zł. Wprawdzie, zgodnie z wcześniejszym oświadczeniem strony, zawartym w formularzu wniosku, w kosztach utrzymania pomaga skarżącej siostra, jednak w powołanym wyżej piśmie z dnia 16 września 2014 r., skarżąca nie sprecyzowała, czy i w jakim zakresie koszty te (ewentualnie, część tych kosztów) są pokrywane przez siostrę skarżącej. Wymaga dodania, że strona bardzo ogólnie powołała się na pomoc finansową ze strony siostry, nie podając choćby w przybliżeniu wysokości tego wsparcia, jak również, nie podając wysokości dochodu siostry z którą, jak wynika z oświadczenia skarżącej, prowadzi tymczasowo gospodarstwo domowe. W kontekście tym należy podkreślić, że użyte w treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2) p.p.s.a. słowo "wykaże" należy rozumieć tyle co udowodnić, co oznacza, że dla przyznania stronie prawa pomocy nie wystarczy sama tylko deklaracja strony co do jej trudnej sytuacji majątkowej. Podobnie należało ocenić oświadczenie strony co do prowadzonych przeciwko niej postępowań egzekucyjnych, skoro, strona nie przedłożyła tytułów wykonawczych, ograniczając się jedynie do podania ich numerów. Końcowo należy dodać, że ,jak wynika z przedłożonych przez nią deklaracji VAT-7, w grudniu 2013 r, oraz w styczniu i lutym 2014 r. skarżąca prowadziła działalność gospodarczą, osiągając z tego tytuły dochody. Mając na uwadze, ze decyzja pierwszoinstancyjna została wydana w grudniu 2013 r. a sama skargę strona wniosła w kwietniu 2014 r., to niewątpliwie, skarżąca winna była już w grudniu 2013 r. mieć na uwadze ewentualną konieczność pokrycia kosztów postępowania sądowego. Wymaga dodania również, że odnotowana strata podatkowa za rok 2013 r. nie świadczy jeszcze o braku środków finansowych Strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem, wykazanie straty nie przesądza automatycznie o zaistnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy ( por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt II GZ 172/14, LEX nr 1465304). Z tych powodów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2) p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji postanowienia.