I SA/Wr 1617/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od maja do grudnia 2009 r., od lutego do grudnia 2010 r. oraz za miesiące styczeń, luty, marzec, wrzesień i grudzień 2011 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 27.834 zł, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że cały majątek został zabezpieczony na poczet zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji. Rubryka dotycząca stanu rodzinnego wnioskodawcy została zakreślona. Wnioskodawca oświadczył, że posiada mieszkanie (pow. 100 m2) o wartości 300.000 zł, działkę rekreacyjną o wartości 30.000 zł, udziały o wartości 5.000 zł oraz wierzytelności na kwotę 1.200.000 zł. Jest właścicielem samochodu osobowego Mercedes Benz GLK o wartości 950.000 zł. Zaznaczył, że cały majątek jest objęty zakazem zbycia. Źródłem dochodów wnioskodawcy jest działalność gospodarcza, z której ma stratę – wskazał, że dochód wynosi 0 zł. Jego miesięczne stałe wydatki to 1.000 zł na utrzymanie i 1.036,42 zł na składkę ZUS. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), wnioskodawca podał, że 15 grudnia 2015 r. zajęto jego rachunek bankowy, na którym znajdowały się środki w kwocie 29.966,40 zł, przeznaczone na wpis w niniejszej sprawie. Podkreślił, iż był to jedyny rachunek, za pomocą którego mógł prowadzić normalną działalność gospodarczą i który został założony we wrześniu 2015 r. Zostały też zajęte rachunki w PKO i BZ WBK, przy czym wnioskodawca nie otrzymał żadnego postanowienia o dokonaniu ww. zajęć. Wyjaśnił, że przy zajęciu rachunku i jego całkowitej blokadzie nie jest możliwe pozyskanie wydruków jego historii. Z kolei banki żądają opłat w wysokości 50-100 zł za każdy miesiąc, a termin sporządzenia wydruków wynosi 14 dni. Wnioskodawca przedłożył kopię pisma potwierdzającego ustanowiony zastaw na samochodzie oraz hipotekę przymusową na jednej z nieruchomości (brak określenia której). Nie przedłożył zgodnie z wezwaniem: oświadczenia o wszystkich osobach mieszkających wspólnie ze skarżącym oraz źródle i wysokości ich dochodów, kopii zeznania podatkowego za 2014 r., wydruków z księgi podatkowej z wykazanym przychodem i dochodem/ stratą z działalności gospodarczej za wrzesień, październik i listopad 2015 r., kopii deklaracji VAT-7 za sierpień, wrzesień i październik 2015 r. oraz szczegółowego, określonego kwotowo, zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków. W ocenie referendarza sądowego, tak udostępnione przez wnioskodawcę dane nie dają podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości), a więc w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powyższych przepisów, to na wnioskodawcy ciąży wykazania okoliczności uzasadniających żądanie wniosku. Zgodnie z art. 252 § wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Rola Sądu/ referendarza sądowego ogranicza się do wezwania do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, gdy oświadczenia złożone na urzędowym formularzu wniosku, dotyczące stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy okażą się niewystarczające lub budzą wątpliwości, stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. Na tej podstawie został wezwany skarżący, który tylko w części ustosunkował się do wezwania, skupiając się na wyłącznie na tych okolicznościach, które miałyby uzasadniać brak jakichkolwiek możliwości płatniczych. Sytuacja majątkowa, jaka została przedstawiona we wniosku, nie pozostawia natomiast wątpliwości, że skarżący dysponuje środkami finansowymi. Po pierwsze wskazał, że z prowadzonej działalności gospodarczej odnotowuje stratę i nie ma żadnego dochodu, jednocześnie oświadczył że jego miesięczne wydatki łącznie wynoszą ponad 2.000 zł, z czego połowa to składka ZUS. Trudno natomiast dać wiarę, że kwota 1.000 zł jest wystarczająca na utrzymanie siebie, mieszkania o pow. 100 m2 i samochodu typu SUV (Mercedes Benz GLK), na którym został wprawdzie ustanowiony zastaw, co nie wyłącza jednak możliwości korzystania z samochodu przez skarżącego i obowiązku ponoszenia wydatków na ubezpieczenie i przeglądy rejestracyjne. Wnioskodawca poza tym nie przedłożył, pomimo wezwania, szczegółowego zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków. Nie przedłożył też żadnych dokumentów, które potwierdzałyby wysokość przychodów z jedynego źródła utrzymania, to jest z działalności gospodarczej. Bez znaczenia dla oceny zdolności płatniczych jest fakt, że wnioskodawca ponosi straty w tej działalności. Wartości takie jak strata, koszty uzyskania przychodów, dochód, są wykazywane przede wszystkim na potrzeby rozliczeń w podatku dochodowym i zwykle nie odzwierciedlają rzeczywistej sytuacji finansowej przedsiębiorcy. Dla jej oceny zatem najbardziej są wymierne dane dotyczące uzyskanego przychodu. Wnioskodawca podniósł wprawdzie, że jego rachunki bankowe zostały zajęte, w związku z czym nie może prowadzić "normalnej działalności", jednakże brak rachunku nie pozbawia skarżącego możliwości jej kontynuowania. Reasumując, w tak przedstawionych okolicznościach nie było możliwe dokonanie oceny, w jakiej części skarżący nie jest w stanie pokryć kosztów swojego udziału w sprawie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.