I SA/Wr 162/16
PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-06-14
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, która nie podjęła pisma z wezwaniem do przedłożenia dodatkowych dokumentów dotyczących jej stanu finansowego, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli jej majątek trwały przekracza 380 000 zł, a saldo rachunków bankowych wynosi 0 zł?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca (osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej) nie wykaże braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania. W przypadku niepodjęcia przez stronę pisma z wezwaniem do przedłożenia dodatkowych dokumentów, co skutkuje uznaniem pisma za doręczone, a także przy posiadaniu znacznego majątku trwałego, brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca spółka jawna wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej. Spółka wskazała na brak płynności finansowej. W oświadczeniu majątkowym podano wysoki kapitał zakładowy i wartość środków trwałych, ale zerowe saldo rachunków bankowych i znaczące zobowiązania. Sąd wezwał do przedłożenia dodatkowych dokumentów, jednak pismo nie zostało podjęte przez spółkę i zostało włączone do akt ze skutkiem doręczenia. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Sp.j. J. i E. O. z/s w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 16 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżąca spółka, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, wniosła o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że z powodu braku płynności finansowej nie jest w stanie regulować wszystkich zobowiązań na bieżąco. Poza wydatkami związanymi z bieżącą działalnością, spłacane są zaległości wobec ZUS, podatkowe, z tytułu opłat za użytkowanie gruntów i inne. Dodatkowe zobowiązania finansowe są dla spółki niemożliwe do zrealizowania.
W oświadczeniu o majątku i dochodach podano, że kapitał zakładowy spółki wynosi 900.000 zł, a wartość środków trwałych 383.240 zł. Na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku saldo dwóch rachunków bankowych wynosiło 0 zł,
a trzeciego (-)45,55 zł. W kasie brak jest środków, należności spółki wynoszą 18.150 zł, zaś zobowiązania: podatki 58.300 zł, ZUS 1.750 zł, wobec dostawców 11.800 zł – razem 71.850 zł.
Przesyłka z wezwaniem do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego i majątkowego spółki, niepodjęta w terminie, została włączona do akt sprawy ze skutkiem doręczenia na dzień 27 maja 2016 r.
Zdaniem referendarza sądowego, udostępnione dane nie dają podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku.
Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z brzmieniem tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w przypadku osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej (w tym spółek jawnych) może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Jak wynika zatem z powyższej regulacji, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności, które uzasadniałyby jego żądanie. Rola Sądu/ referendarza sądowego ogranicza się do wezwania ubiegającego się o przyznanie praw pomocy do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, jeżeli oświadczenie złożone na urzędowym formularzu wniosku okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.).
W takiej sytuacji – niewystarczających danych co do możliwości płatniczych spółki – skierowane zostało wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń.
Wyjaśnić należy, że wezwanie to zostało doręczone w warunkach przewidzianych w art. 73 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2 (§ 1). Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4).
Na podstawie powyższej regulacji, przesyłka z wezwaniem, niepodjęta i zwrócona na adres Sądu, została włączona do akt sprawy ze skutkiem doręczenia w dacie 27 maja 2016 r.
W rezultacie powyższego nie było możliwe zweryfikowanie oświadczeń złożonych na urzędowym formularzu wniosku ani dokładne zbadanie możliwości płatniczych spółki. Zwłaszcza, że chodzi tutaj o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie, w której najwyższym kosztem jest wpis od skargi wyznaczony na kwotę 500 zł. Strona natomiast dysponuje majątkiem w postaci środków trwałych, których wartość wg bilansu za ostatni rok wynosi ponad 380.000 zł.
W tym stanie rzeczy wniosku nie można było uznać za uzasadniony i w związku z tym, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło