I SA/Wr 1621/11
PostanowienieWSA we Wrocławiu2012-06-18
Skład orzekający: Jadwiga Danuta Mróz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, którzy wykazali znaczące zadłużenie i egzekucję komorniczą na kwotę 160.000 zł, przy dochodach rzędu 2.000 zł miesięcznie, spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazali spełnienie przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Waga ciążącego na stronie wpisu od skargi (200 zł) w zestawieniu z deklarowanymi przez skarżących źródłami utrzymania (1.300 zł netto wynagrodzenia E. K. i 700 zł zasiłku B. K.), a także dowody potwierdzające wszczęcie egzekucji sądowej na kwotę 160.000 zł, przemawiają za uwzględnieniem wniosku. Przyznanie prawa pomocy w takich sytuacjach jest dopuszczalne, gdy zdobycie środków niezbędnych do udziału w postępowaniu sądowym w znacznym stopniu zagraża podstawowym potrzebom egzystencji strony.Stan faktyczny
Skarżący E. i B. K. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2006 r. W uzasadnieniu wniosku wskazali na prowadzoną egzekucję sądową na kwotę 160.000 zł, miesięczne dochody w wysokości 2.000 zł (1.300 zł wynagrodzenia E. K. i 700 zł zasiłku B. K.), brak zdolności kredytowej i zadłużenie w opłatach. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżący wnieśli sprzeciw, zarzucając odmienne traktowanie w innych sprawach.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. i B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2006 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł skarżący – E. i B. K. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Z uzasadnienia wniosku oraz dodatkowych dokumentów wynika, że w stosunku do ich majątku, obejmującego nieruchomości gruntowe o powierzchni 5,6 ha, prowadzona jest egzekucja sądowa, obejmująca same tylko należności główne (tj. bez odsetek i naliczonych kosztów postępowania egzekucyjnego) na kwotę 160.000,00 zł. W zakresie źródeł miesięcznych dochodów wnioskodawcy podali, że koszty bieżącego utrzymania zaspokajane są z wynagrodzenia E. K. w kwocie 1.300 netto oraz z zasiłku B. K. w kwocie 700 zł.
Zgodnie z oświadczeniem skarżących, B. K. od dwóch lat nie prowadzi działalności gospodarczej. Ma ograniczone prawo do zarządzania swoim majątkiem z uwagi na zajęcia komornicze. Nie posiada zdolności kredytowej z uwagi na wpis jego osoby do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych.
Z dołączonych dokumentów ponad fakty podane wynika nadto zadłużenie skarżących w opłatach za gaz oraz zadłużenie B. K. z tytułu zawartej polisy ubezpieczeniowej.
Postanowieniem z dnia 19 marca 2012 r. referendarz sądowy odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie wnioskowanym.
W ustawowym terminie skarżący wnieśli sprzeciw od tego postanowienia zarzucając, że w innych sprawach, Sąd Administracyjny we Wrocławiu udzielił im zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), sprzeciw wniesiony od postanowienia referendarza sądowego spowodował ten skutek procesowy, że złożony przez stronę wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpoznaniu (tym razem przez Sąd) według zasady wskazanej w art. 246 § 1 pkt 2) p.p.s.a. oraz przy uwzględnieniu treści art. 199 p.p.s.a.
Pierwsze z powołanych unormowań dotyczy przesłanek jakie winien spełniać wnioskodawca ubiegając się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Przepis art. 199 p.p.s.a. wprowadza natomiast obowiązek uwzględnienia przy ich ocenie generalnej reguły wynikającej z przepisu art. 199 p.p.s.a., a mianowicie, że co do zasady, strony postępowania sądowego obowiązane są ponosić koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.
Zestawienie wskazanych regulacji, tj. łączna analiza wynikających z nich dyrektyw, pozwala na realizację konstytucyjnej zasady prawa do Sądu przy jednoczesnym zachowaniu reguły, że przyznanie prawa pomocy w zakresie wymaganych kosztów sądowych winno wystąpić w sytuacjach wyjątkowych, nie pozostawiających wątpliwości Sądu, że zdobycie przez stronę środków niezbędnych do jej udziału w postępowaniu sądowym w znacznym stopniu zagraża jej podstawowym potrzebom egzystencji.
Rozpatrując w myśl powołanych kryteriów złożony w sprawie wniosek w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych Sąd uznał, że wniosek ten zasługuje na uwzględnienie.
W stanie faktycznym sprawy skarżący – E. i B. K. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Przesłanki przyznania w postępowaniu sądowoadministracyjnym prawa pomocy w zakresie wnioskowanym reguluje przepisy art. 246 § 1 pkt 2) p.p.s.a.
W myśl powołanego przepisu, przyznanie prawa pomocy następuje w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ocenie Sądu, skarżący wykazali spełnienie powyższej przesłanki.
Ważąc zasadność zgłoszonego wniosku Sąd miał na uwadze z jednej strony wysokość ciążącego na stronie wpisu od skargi (200 zł), z drugiej zaś, deklarowane przez skarżących źródło ich utrzymania, które, wedle oświadczeń zawartych we wniosku, stanowi uposażenie E. K. w wysokości 1.300 zł netto oraz zasiłek B. K. w kwocie 700 zł.
Na ocenę zasadności zgłoszonego wniosku wpłynęły również - dołączone do wniosku - dowody, potwierdzające wszczęcie do majątku skarżących egzekucji sądowych, obejmujących same tylko należności główne (tj. bez odsetek i naliczonych kosztów postępowania egzekucyjnego) na kwotę 160.000,00 zł.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2) w zw. z art. 260 p.p.s.a., przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie, o czym orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło