I SA/Wr 1622/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozłożenia na raty zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 r. oraz rozłożenia na raty zaległości podatkowej z tytułu IV raty podatku od nieruchomości za 2008 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na oznaczoną w sentencji postanowienia decyzję B. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu tego żądania skarżąca podała, że znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej, ponieważ ze swojego dochodu, na który składa się jej emerytura w kwocie 1.149 zł oraz dochód z działalności gospodarczej osiągnięty od początku roku 2011 w kwocie 20.558,09 zł, utrzymuje siebie, syna, jego żonę oraz dwie wnuczki. Dodała przy tym, że na dzieci jej syna wypłacany jest zasiłek w łącznej kwocie 159zł, natomiast jej synowa otrzymuje z tytułu odbywania stażu zorganizowanego przez Urząd Pracy wynagrodzenie w kwocie 749 zł. Argumentowała dalej, że w czasie poszukiwania pracy przez jej syna zaciągnęła pożyczki, oraz że pozostaje w rozdzielności majątkowej z mężem, który prowadzi osobne gospodarstwo domowe i nie ponosi żadnych kosztów utrzymania mimo, że rachunki wystawiane są na jego imię i nazwisko. Wskazała również na swój stan zdrowia, powodujący duże trudności w poruszaniu się. W oświadczeniu o majątku skarżąca wymieniła dom jednorodzinny o powierzchni 128m², którego właścicielem jest ona i jej mąż, oraz obiekt piekarni z wyposażeniem. Kwotę miesięcznych opłat na utrzymanie swojego pięcioosobowego gospodarstwa domowego skarżąca określiła w wysokości około 1.056 zł. Z przesłanych wraz z wnioskiem oraz na wezwanie dokumentów wynika ponad informacje wskazane we wniosku, że skarżąca w roku 2010 osiągnęła w ramach prowadzonej działalności gospodarczej stratę w kwocie 3.808,81 zł, natomiast w sierpniu, wrześniu i październiku 2011 r. dostarczyła towary i usługi o wartości odpowiednio 13.663 zł, 12.384 zł i 20.323 zł. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2) cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru zabezpieczenia kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, a także zasady doświadczenia życiowego oraz logicznego myślenia, jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku B. P. zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, określona w art. 246 § 1 pkt 1) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca wykazała, że w swojej sytuacji życiowej i materialnej nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Świadczą o tym z jednej strony kwota pieniężna, którą dysponuje wnioskodawca miesięcznie na utrzymanie swojego pięcioosobowego gospodarstwa domowego – 3.925,91 zł, a z drugiej, kwota wydatków związanych z tym utrzymaniem, oraz brak majątku podlegającego spieniężeniu. Nie zmienia tej oceny fakt, że skarżąca jest współwłaścicielką domu oraz właścicielką piekarni. Obiekty te pozwalają bowiem skarżącej odpowiednio na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jej rodziny oraz zdobycie dodatkowych środków na jej utrzymanie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.