I SA/Wr 1627/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Asesor WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdwca), Protokolant Katarzyna Motyl, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2008 sprawy ze skargi D. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę. Przystępując do rozstrzygania sprawy, Sąd przyjął następujący stan faktyczny i prawny sprawy. W powołanym w sentencji wyroku postanowieniu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (dalej: SKO/Kolegium), działając w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r., Nr 8 poz. 60 ze zm. - dalej: O.p.), stwierdziło, że odwołanie D. J. (dalej: skarżący/strona/strona skarżąca) od decyzji Burmistrza Miasta C. z dnia [...] (nr [...]), w sprawie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2006 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Podniósł, że w/w decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącemu [...], co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru tej decyzji. Dodał, iż decyzja zawierała pouczenie o prawie, trybie, jak i terminie do wniesienia odwołania. SKO podniosło, że w sprawie termin do wniesienia odwołania, liczony zgodnie z art. 12 § 1 O.p., upływał z końcem dnia [...]. Mając na uwadze powyższe Kolegium stwierdziło, iż nadając odwołanie w Urzędzie Pocztowym w L. w dniu [...] (data nadania wynika ze stempla pocztowego widniejącego na kopercie), pełnomocnik skarżącego uchybił terminowi określonemu w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. W skardze, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, strona skarżąca - zarzucając Kolegium obrazę art. 223 § 2 pkt 1 O.p. - wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący uzasadniał, że decyzja Burmistrza Miasta C. z dnia [...] była już drugą decyzją wydaną w sprawie przez ten organ, gdyż pierwotna decyzja z dnia [...] została uchylona przez SKO. Zauważył, iż w ostatnim skutecznie złożonym w niniejszym postępowaniu piśmie procesowym, tj. odwołaniu od decyzji z dnia [...], podał adres do doręczeń inny niż adres zamieszkania. Tymczasem, następne w sprawie pismo procesowe, tzn. decyzja z dnia [...] zostało przesłane na jego adres zamieszkania ([...]), nie zaś na wskazany przez niego adres do doręczeń ([...]). Podsumowując skarżący stwierdził, iż faktycznie decyzja z dnia [...] została mu doręczona nie wcześniej niż [...]. Oznacza to, jego zdaniem, że o ile w ogóle rozpoczął bieg 14-to dniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji, to rozpoczął on bieg od dnia [...]. W tym stanie rzeczy, w opinii strony, w sprawie nie nastąpiło z całą pewnością uchybienie terminowi do wniesienia środka zaskarżenia w postaci odwołania. W odpowiedzi na skargę, SKO podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi. Kolegium zauważyło ponadto, iż uchylając pierwotnie wydaną w sprawie przez organ pierwszej instancji decyzję z dnia [...] wskazało, że decyzja ta winna być przesłana na adres wnioskującego o umorzenie zaległości podatkowych, czyli na adres D. J., gdyż to on - nie zaś spółka czy też drugi wspólnik - jest stroną postępowania. Organ odwoławczy podniósł, że nowa decyzja Burmistrza Miasta C. z dnia [...] została skierowana do strony skarżącej i doręczona jej w miejscu zamieszkania (decyzję odebrała matka skarżącego). SKO zaakcentowało, iż odwołanie od decyzji z [...], wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze, zostało wniesione nie przez skarżącego, lecz jego wspólnika oraz że odwołanie to nie zawierało informacji odnośnie adresu do doręczeń strony. W piśmie procesowym, pełnomocnik skarżącego - podtrzymując stanowisko wyrażone w skardze - podkreślił, że nie jest prawdą jakoby strona w postępowaniu podatkowym nie wskazywała, jako adresu do doręczeń, ul. [...] (pełnomocnik powołał dokumenty, na których widnieje w/w adres jak i pisma organu podatkowego doręczone na tenże adres). Za chybiony pełnomocnik uznał argument, iż wadliwie skierowana korespondencja w końcu dotarła do skarżącego. Dodał, że nie kwestionuje faktu, iż korespondencję w końcu otrzymał. Wskazał, iż nieprawidłowe doręczenie spowodowało opóźnienie w jej doręczeniu. Zdaniem pełnomocnika, uchybienie obowiązkowi doręczenia korespondencji na adres wskazany przez stronę w pełni obciąża organ podatkowy a zatem w sprawie nie sposób przyjąć, że skarżący uchybił terminowi do złożenia środka zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), właściwość sądów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.). Skarga okazała się nieuzasadniona. W sprawie, spór między stronami dotyczy kwestii, czy decyzja Burmistrza Miasta C. z dnia [...] (nr [...]), odmawiająca umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2006 r., została skarżącemu skutecznie doręczona w dniu [...] a co za tym idzie, czy strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od tej decyzji. Przy czym skarżący twierdzi, że nie uchybił terminowi do wniesienia środka zaskarżenia, gdyż - jego zdaniem - dzień [...] czyli dzień uznany przez organ odwoławczy za moment doręczenia w/w decyzji, faktycznie dniem doręczenia tej decyzji nie był. Natomiast według SKO, decyzja organu pierwszej instancji została doręczona prawidłowo [...]., zaś skarżący, wnosząc środek zaskarżenia w dniu [...] uchybił terminowi do wniesienia odwołania o jeden dzień. Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 O.p., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wskazuje, że pouczenie o przysługującym podatnikowi trybie odwoławczym jest, zgodnie z art. 210 § 1 pkt 7 O.p., obligatoryjnym element decyzji podatkowej. Skład orzekający w sprawie podkreśla, iż w przypadku stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, organ odwoławczy wydaje stosowne postanowienie stwierdzające tę okoliczność (art. 228 § 1 pkt 2 O.p.). Przy czym, dokonując w/w rozstrzygnięcia, organ ten winien wziąć wzgląd na fakt, że stosownie do art. 12 § 1 O.p., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło, zaś upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Przepis § 6 art. 12 O.p. stanowi natomiast, iż termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce pocztowej (...). Zdaniem Sądu, celem sprawdzenia, czy odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie, czy też z jego naruszeniem, organ odwoławczy powinien pierwotnie ustalić niewątpliwą datę doręczenia decyzji podatnikowi, jak i datę wniesienia odwołania. Zaakcentowania wymaga, że w sprawie sporna między stronami nie jest data wniesienia odwołania, którą stanowił dzień [...], lecz data doręczenia decyzji. Sąd stwierdza, że stosownie do art. 148 § 1 O.p., co do zasady, pisma doręcza się osobom fizycznym w ich miejscu zamieszkania lub miejscu pracy. Brzmienie w/w przepisu zawiera wyraźną alternatywę, co pozwala przyjąć, iż doręczenie osobie fizycznej pisma w jednym ze wskazanych miejsc będzie stanowiło o skuteczności doręczenia. W opinii Sądu, to na organie podatkowym, będącym "gospodarzem" postępowania, spoczywa obowiązek doręczenia korespondencji kierowanej do strony a adresat nie musi zabiegać o doręczenie mu pisma. Adresat nie może także ponosić negatywnych konsekwencji płynących z wadliwego doręczenia pisma (szerzej: C. Kosikowski (...), Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006, s. 554 i nast.). Gwarancyjny charakter instytucji doręczenia oznacza, iż tylko prawidłowe doręczenie, tzn. doręczenie zgodne z zasadami ustanowionymi w rozdziale 5 działu IV O.p., pozwala uznać za skuteczne czynności podejmowane przez organy podatkowe. Skuteczność prawna czynności faktycznej doręczenia oznacza osiągnięcie przez nadawcę zamierzonego rezultatu, którym może być m. in. wprowadzenie do obrotu indywidualnego aktu administracyjnego (np. decyzji). Nieprawidłowe doręczenie oznacza zatem, iż akt administracyjny nie został wprowadzony do obrotu prawnego, a więc nie wiąże stron i nie wywołuje skutków procesowych. Sąd zauważa, iż skuteczność czynności doręczenia pisma wiąże się bezpośrednio również z tym, że data prawidłowego (skutecznego) doręczenia wyznacza najczęściej początek terminów procesowych. Co istotne, w konsekwencji nieprawidłowego doręczenia w/w terminy w ogóle nie rozpoczynają biegu. Odnosząc powyższe uwagi do sytuacji faktycznej zaistniałej w sprawie Sąd stwierdza, że decyzja Burmistrza Miasta C. z dnia [...] (nr [...]) została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu [...]., w jego mieszkaniu, czyli zgodnie z regulacją art. 148 § 1 O.p. Zauważyć bowiem należy, iż prowadząc postępowanie w sprawie umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za 2006 r., organ pierwszej instancji za stronę tego postępowania uznał, co zostało później zakwestionowane przez SKO, spółkę cywilną, której skarżący był wspólnikiem. Wynikało to z faktu, że wniosek o umorzenie zaległości podatkowych złożył w imieniu spółki skarżący. Na wniosku skarżący wskazał adres siedziby (miejsce prowadzenia działalności) spółki, tj.[...]. Mając na uwadze powyższe organ podatkowy, prowadząc postępowanie w pierwszej instancji, adresował korespondencję na wskazany wyżej adres. Kończącą postępowanie w sprawie decyzję z dnia [...] doręczono natomiast w miejscu zamieszkania wspólników spółki (skarżącemu decyzję tę doręczono na adres [...]). W/w decyzja została uchylona przez SKO. Kolegium uznało bowiem, że stroną postępowania był faktycznie tylko skarżący, nie zaś spółka czy też wspólnicy. SKO wskazało, iż w konsekwencji powyższego decyzja podatkowa winna być adresowana do skarżącego. Dlatego też, zdaniem Sądu, ponownie prowadząc postępowanie w sprawie tylko w stosunku do strony skarżącej, czyli osoby fizycznej, organ pierwszej instancji prawidłowo postąpił doręczając wszelkie pisma, jak i kończącą postępowanie decyzję z dnia [...] na adres zamieszkania skarżącego ([...]). Powyższe znajdowało oparcie w art. 148 § 1 O.p. Sąd zauważa, że składając pismo procesowe, poprzedzające wydanie w/w decyzji, również skarżący podał adres ul.[...]. Sąd pragnie zaakcentować, iż strona - w trakcie prowadzonego w stosunku do niej postępowania - nie wskazała na adres do doręczeń inny niż adres zamieszkania. Okoliczność, że składając w imieniu spółki wniosek o umorzenie zaległości skarżący podał adres siedziby spółki ([...]), będący zarazem jego miejscem pracy, nie uprawnia do przyjęcia, że adres ten stanowił adres do doręczeń w prowadzonym tylko w stosunku do niego postępowaniu. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, iż decyzja Burmistrza Miasta C. z dnia [...] (nr [...]) została skutecznie doręczona stronie skarżącej dnia [...] w miejscu zamieszkania (decyzję odebrała matka skarżącego, co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru załączone do w/w decyzji). Podkreślenia wymaga, iż niniejsza decyzja zawierała pouczenie wskazujące na tryb oraz termin do wniesienia odwołania, co stanowiło wykonanie dyspozycji art. 210 § 1 pkt 7 O.p. Reasumując Sąd wskazuje, że w następstwie prawidłowego doręczania skarżącemu decyzji w dniu [...], 14 dniowy termin do wniesienia odwołania upływał z końcem dnia [...], który był dniem roboczym. W związku z tym, składając odwołanie w placówce pocztowej w dniu [...] (fakt ten potwierdza stempel pocztowy widniejący na kopercie), skarżący uchybił o jeden dzień terminowi do wniesienia odwołania, wskazanemu w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Tym samym prawidłowo postąpił organ odwoławczy stwierdzając uchybienie terminowi do wniesienia odwołania i wydając w tym zakresie - zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. - stosowne postanowienie. Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania Sąd zauważa, że pozbawione podstaw jest stanowisko skarżącego, iż wnosząc odwołanie od decyzji Burmistrza C. z dnia [...] podał on inny adres do doręczeń niż adres zamieszkania. Jak słusznie bowiem wskazał organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, odwołanie od w/w decyzji wniósł nie skarżący, lecz jego wspólnik. Odwołanie to nie zawierało także adresu do doręczeń skarżącego. W opinii Sądu, brak jest również podstaw dla uznania za dzień doręczenia decyzji organu pierwszej instancji dnia [...] co skutkowałoby tym, że bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczynałby się z dniem [...]. Na zmianę stanowiska w sprawie nie może mieć ponadto, zdaniem Sądu, wpływu okoliczność, że w prowadzonym pierwotnie w stosunku do spółki postępowaniu organ podatkowy kierował korespondencję na adres spółki, czyli adres wskazany we wniosku inicjującym postępowanie. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę jako nieuzasadnioną oddalił.