I SA/Wr 1630/04

WyrokWSA we Wrocławiu2006-03-16

Skład orzekający: Ludmiła Jajkiewicz, Halina Betta, Dagmara Dominik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut błędu co do osoby zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym jest zasadny, gdy należność celna została wymierzona solidarnie wobec kilku dłużników, a wierzyciel dochodzi jej od jednego z nich?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut błędu co do osoby zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym jest bezzasadny, gdy należność celna została wymierzona solidarnie wobec kilku dłużników. Zgodnie z art. 366 § 1 Kodeksu cywilnego, wierzyciel ma prawo dochodzić całości lub części świadczenia od każdego z dłużników z osobna, a wybór ten nie podlega ograniczeniom. Organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie tego wyboru.
Stan faktyczny
Skarżący złożył zarzuty na postępowanie egzekucyjne dotyczące należności celnych, twierdząc, że egzekucja powinna być prowadzona przeciwko innemu dłużnikowi solidarnemu, który był głównym nabywcą towaru. Organy egzekucyjne i odwoławcze oddaliły zarzuty, wskazując na solidarny charakter zobowiązania i prawo wierzyciela do wyboru dłużnika. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc, że choć odpowiedzialność solidarna jest zgodna z prawem, to jest dla niego krzywdząca.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Halina Betta Asesor WSA Dagmara Dominik Protokolant Anna Szokalska-Kruś po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi K.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego należności celne oddala skargę. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...]r. Nr [...]w przedmiocie oddalenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko skarżącemu na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] wystawionego przez Urząd Celny w L. Dyrektor Izby Celnej we W. wszczął w stosunku do skarżącego -jako dłużnika solidarnego - postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]nr [...]obejmującego należności celne wynikające z ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w L. z dnia [...]nr [...]. Organ ten ustalił bowiem, że zgłoszone przez skarżącego i P. R. do odprawy celnej sprowadzone z zagranicy części samochodu marki Mercedes, stanowiły w rzeczywistości samochód w stanie rozmontowanym, a nie podzespoły. Skutkiem ustaleń organu było wydanie decyzji wymierzającej należności celne od przedmiotowego samochodu. Decyzja ta stała się przedmiotem skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we W., który wyrokiem z dnia 29 maja 2002 r. oddalił skargę. Wyrok jest prawomocny. Na prowadzone postępowanie egzekucyjne skarżący złożył zarzuty, w uzasadnieniu, których wskazał, że prowadzone przeciwko niemu postępowanie jest niezasadne, bowiem winno być ono wszczęte przeciwko drugiemu solidarnemu dłużnikowi P. R. – przebywającemu za granicą, który zakupił przedmiotowy samochód. Z tych względów skarżący złożył wniosek o wstrzymanie oraz umorzenie prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego. Zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy po uzyskaniu stanowiska wierzyciela stwierdził, że podniesione przez skarżącego zarzuty są bezzasadne uzasadniając, iż zarzut błędu, co do osoby zobowiązanego – skarżącego jest niezasadny, albowiem dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym należności wynikają z ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w L. z dnia [...]. Nr [...],na podstawie, której został orzeczony wobec K. S. i P. R. solidarny obowiązek zapłaty różnicy między cłem należnym a wcześniej uiszczonym. Z uwagi na solidarny charakter wymierzonego zobowiązania wierzyciel – Dyrektor Izby Celnej we W. miał prawo jego dochodzenia od wybranego dłużnika. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożonej w dniu [...]., skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i podniósł, iż zaskarżone rozstrzygnięcie mimo jego zgodności z prawem w kwestii solidarnej odpowiedzialności, jest dla niego krzywdzące. Wskazał, że sprawca główny (P. R.) jako jedyny w sprawie uzyskał korzyść. Natomiast on jest jedynie figurantem i tylko, dlatego, że posiada stałe miejsce zamieszkania w Polsce, prowadzi się wobec niego egzekucję, która według skarżącego będzie bezskuteczna, bowiem nie posiada majątku i dochodów, a nadto ciąży na nim obowiązek alimentacyjny. Podniósł, iż wykazał dobrą wolę wskazując wszelkie dane drugiego dłużnika. Dyrektor Izby Skarbowej we W. w odpowiedzi na skargę z dnia [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. W uzasadnieniu, odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, organ stwierdził, iż organy administracyjne w podejmowanych przez siebie działaniach są związane przepisami prawa i mają bezwzględny obowiązek stosować przepisy prawa. Mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisy prawa, jednoznacznie kształtują obowiązki stron tego postępowania. Zatem stwierdził, iż prowadzone przeciwko skarżącemu postępowanie egzekucyjne jest zasadne. Wskazał, iż obowiązkiem dłużnika jest regulowanie ciążących na nim zobowiązań, a jeśli jest to zobowiązanie solidarne, każdy z solidarnych dłużników musi się liczyć z obowiązkiem spłaty całości zobowiązania i skoro nie ma możliwości dochodzenia istniejącego zobowiązania od P. R., wierzyciel ma prawo dochodzić całości tego zobowiązania od skarżącego. Jednocześnie podkreślił, iż organ egzekucyjny oraz organ sprawujący nad nim nadzór są na mocy przepisu art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji związane stanowiskiem wierzyciela i skoro ten uznał, iż nie wystąpił błąd, co do osoby zobowiązanego, to organy orzekające w sprawie muszą to stanowisko respektować. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki sad administracyjny, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwie interpretowała i nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów z udowodnione. Tak, więc uchylenie decyzji oznaczające wyeliminowanie z obrotu prawnego, może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – w skrócie upsa. W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Ustawodawca w ustawie o postępowaniu egzekucyjny w administracji z dnia 17 czerwca 1966 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) - w skrócie EgzAdmU, ustanowił w art. 33 środek ochrony prawnej zobowiązanego w postaci możliwości złożenia zarzutów w toku egzekucji. W myśl powołanego przepisu podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd, co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Ten swoisty środek zaskarżenia, zgodnie z art. 34 § 1 EgzAdmU zgłoszony na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Wypowiedź wierzyciela następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie w trybie art. 34 § 2 EgzAdmU. W przedmiotowej sprawie zarzutem złożonym przez skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Dyrektora Izby Celnej we W., jest błąd, co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4) EgzAdmU), bowiem skarżący nie zgadza się z faktem, iż egzekucja prowadzona jest w stosunku do niego w sytuacji, gdy zobowiązanym – jego zdaniem - winien być tylko główny nabywca przedmiotu opodatkowania, tj. P. R. W rozpoznawanej sprawie, wierzyciel postanowieniem z dnia [...] nie uwzględnił zarzutu skarżącego. W wyniku złożonego zażalenia na to postanowienie Dyrektor Izby Celnej we W. jako wierzyciel utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Następnie postanowieniem z dnia [...]organ egzekucyjny odmówił skarżącemu uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. Należy podkreślić, że organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne zarówno w stosunku do skarżącego, jak i P. R., bowiem w stosunku do nich została wymierzona należność celna, która nie została przez zobowiązanych zaspokojona. Należność ta jest należnością solidarną, co oznacza, że każdy z dłużników jest zobowiązany do spełnienia całego świadczenia, tak jakby był jednym dłużnikiem. Istotę tego zobowiązania określa art. 366 § 1 kodeksu cywilnego, który określa, iż kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (solidarność dłużników). W kontekście rozpatrywanej sprawy podkreślenia wymaga to, iż ustawodawca dał organowi egzekucyjnemu uprawnienie wyboru zobowiązanego do uiszczenia należności celnej, które nie podlega żadnym ograniczeniom. Dlatego też wybór ten nie może być skutecznie kwestionowany przez skarżącego. Zatem brak jest przesłanek do uznania, iż Dyrektor Izby Celnej we W. nieprawidłowo wydał rozstrzygniecie, bowiem podjął je w ramach obowiązujących przepisów prawa, bez ich naruszenia. Nadto skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przyznaje, iż przedmiotowa odpowiedzialność solidarna jest zgodna z prawem, lecz dla niego krzywdząca. Jeszcze raz Sąd podkreśla, iż jest zobowiązany badać zaskarżone rozstrzygnięcie wyłącznie w zakresie prawidłowości przepisów, na podstawie, których je wydano i nie może wykraczać poza ramy ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podsumowując, Sąd stwierdza, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie prawem.. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 upsa oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło