I SA/Wr 1630/15

WyrokWSA we Wrocławiu2016-05-12

Skład orzekający: Katarzyna Radom, Annetta Chołuj, Maria Tkacz-Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego o uznaniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym narusza prawo, gdy istnieją wątpliwości co do prawidłowości oznaczenia adresu zobowiązanego w tytule wykonawczym oraz skuteczności doręczenia upomnień i tytułów wykonawczych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, ponieważ organy administracji publicznej nie wyjaśniły w sposób jednoznaczny i poparty dowodami, jakie jest faktyczne miejsce zamieszkania zobowiązanej. Brak tych ustaleń uniemożliwia ocenę, czy tytuły wykonawcze zawierają wszystkie niezbędne elementy, w szczególności prawidłowe oznaczenie zobowiązanej i jej adresu, a także czy upomnienia i tytuły wykonawcze zostały skutecznie doręczone. Kwestia ta ma istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, kwestionując m.in. prawidłowość oznaczenia jej adresu w tytułach wykonawczych oraz skuteczność doręczenia upomnień i tytułów wykonawczych. Organy administracji uznały zarzuty za niezasadne, utrzymując w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Strona skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania, w szczególności dotyczące prawidłowego ustalenia miejsca zamieszkania i doręczeń pism.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i zasądził od Kolegium na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca), Protokolant specjalista Edyta Luniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 maja 2016 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz strony skarżącej A. W. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta S. z [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie uznania za nieuzasadnione zarzutów A. W. na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia [...].06.2013 r. i nr [...] z dnia [...].12.2013 r. oraz [...] z dnia [...].01.2013 r. A. W. (dalej także: zobowiązana, strona, skarżąca) zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wniosła na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 2, 4, 6, 7, 8 i 10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm. – dalej: u.p.e.a., tj. podnosząc: brak umorzenia w całości obowiązku podatkowego, nieistnienie obowiązku, brak wymagalności obowiązku z innego powodu, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz zastosowanego środka egzekucyjnego, brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, a także niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Strona wyjaśniła, że do [...] maja 2014 r. nie doręczono jej skutecznie zawiadomienia o zajęciu i tytułów wykonawczych, gdyż w tytułach wykonawczy wskazano jako jej adres zamieszkania "S. ul. [...]", a zawiadomienie i tytuły wykonawcze przesłano na adres S., ul. [...] , nie nastąpiło zatem skuteczne doręczenie tych pism. Ponadto strona twierdzi, że samo zobowiązanie jest wadliwe, także, że naruszono art. 8 ust. 1 pkt 4 u.p.e.a. a zajęte kwoty są związane z działalnością gospodarczą – nadpłata w VAT - i stanowią inne przedmioty niezbędne do pracy zarobkowej i nie podlegają egzekucji. Zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego został rozpoznany, zgodnie z obowiązującymi przepisami, przez organ egzekucyjny, tj. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.. Odnośnie pozostałych zarzutów stanowisko zajął, jako wierzyciel, Prezydent Miasta S.. Postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. Prezydent Miasta S., zarzuty zgłoszone przez stronę uznał za niezasadne. Wyjaśnił, że strona od [...] marca 2003 r. jest właścicielem nieruchomości położnej w S. przy ul. [...], a od [...] października 2005 r. nieruchomości położonej w S. przy ul. [...]. W związku z tym Prezydent Miasta S. ustalił stronie podatek od nieruchomości za lata 2012 i 2013 decyzjami odpowiednio z dnia [...]lutego 2012 r. i [...]lutego 2013 r. Od decyzji tych strona nie wniosła odwołania i stały się ostateczne i wykonalne. Strona nie zapłaciła wynikającego z tych decyzji podatku, wystawiono więc tytuły wykonawcze nr [...] z dnia [...].06.2013 r. obejmujący podatek od nieruchomości [...]oraz [...] (bez wskazania podstawy prawnej), nr [...]/RF z dnia [...].12.2013 r. obejmujący podatek od nieruchomości [...] (decyzja z dnia [...].02.2013 r, nr [...]) oraz [...] z dnia [...].01.2013 r. obejmujący podatek od nieruchomości [...] (decyzja z dnia [...].02.2013 nr [...]). Odnosząc się do zarzutu braku umorzenia całości obowiązku wierzyciel wyjaśnił, że przepis art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. jako podstawę zarzutu wymienia wykonanie lub umorzenie obowiązku, a strona nie wykazała aby o umorzenie wnosiła. Wierzyciel wyjaśnił też, że zobowiązania podatkowe podlegają egzekucji administracyjnej, zatem egzekucja taka jest dopuszczalna. Zdaniem Prezydenta, nie wystąpił też błąd co do osoby zobowiązanej, gdyż obowiązek podatkowy ciążył na A. W. właścicielce wymienionych nieruchomości, podatek za lata 2012 i 2013 został ustalony decyzjami skutecznie doręczonymi. Zobowiązana została też prawidłowo zidentyfikowana, a upomnienia doręczono prawidłowo pod adresem S. ul. [...] . Także w tytułach wykonawczych prawidłowo oznaczono zobowiązaną podając imię nazwisko i adres zamieszkania (S. ul. [...]) oraz treść podlegającego egzekucji obowiązku i podstawę prawną. Jednocześnie wierzyciel zauważył, że korespondencję do zobowiązanej od 1999 r. kieruje na adres S. ul. [...] i zobowiązana nigdy nie podnosiła, że pod tym adresem nie mieszka. W zażaleniu strona wniosła o uchylenie postanowienia, zarzucając naruszenie obowiązujących przepisów. Wskazała na uchybienia formalne, w tym mylną treść pouczenia zawartego w postanowieniu, polegającą na określeniu, że termin do wniesienia zażalenia liczony jest od "otrzymania" postanowienia zamiast od "doręczenia" lub "ogłoszenia" postanowienia oraz brak pieczątki z oznaczeniem organu wydającego postanowienie. Ponadto Strona podniosłą, że wierzyciel nie wykazał, aby decyzja wymiarowa została doręczona w sposób prawidłowy i skuteczny, nie przeprowadził w tym zakresie postępowania, niedostatecznie też wyjaśnił zarzut braku umorzenia w całości obowiązku podatkowego objętego egzekucją. Strona zarzuca też brak ustaleń dotyczących prawidłowości przyjęcia fikcji doręczenia lub doręczenia zastępczego, ale nie wskazuje, którego z aktów administracyjnych dotyczy zarzut nieprawidłowego doręczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej także: SKO, Kolegium), po rozpoznaniu zażalenia, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Zdaniem Kolegium, postanowienie wierzyciela zawiera wszystkie niezbędne elementy wskazane w art. 124 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jest opatrzone pieczęcią Urzędu obsługującego Prezydenta Miasta S. oraz osoby podpisującej to postanowienie. Wyjaśnił też organ odwoławczy, że obowiązek zapłaty przez stronę podatku od nieruchomości związany jest posiadaniem w latach 2012 i 2013 tytułu własności nieruchomości położonych w S. przy ul. [...] i ul. [...] oraz ustaleniem podatku od nieruchomości za ww. lata ostatecznymi decyzjami Prezydenta Miasta S., które zostały doręczone skutecznie stronie pod adresem S., ul. [...] (tj. w miejscu zamieszkania strony). Decyzję dot. podatku od nieruchomości za 2012 r. odebrała strona osobiście, zaś decyzję dot. 2013 r. doręczono ojcu strony za potwierdzeniem, z jednoczesnym zobowiązaniem się odbierającego do doręczenia przesyłki adresatowi. Odnośnie zarzutu braku umorzenia całości obowiązku objętego egzekucją administracyjną Kolegium wyjaśniło, że brak jest podstawy prawnej do formułowania takiego zarzutu. Przepis art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. przewiduje możliwość zgłoszenia zarzutu, którego podstawą jest wykonanie lub umorzenie w całości lub w części obowiązku, przedawnienie, wygaśniecie albo nieistnienie obowiązku. Strona nie wystąpiła nawet o umorzenie całości lub części zobowiązań w podatku od nieruchomości za lata 2012 i 2013. Zdaniem Kolegium, wierzyciel prawidłowo ocenił też zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz zastosowanego środka egzekucyjnego, skoro, zgodnie z art. 2 §1 pkt 1 u.p.e.a., podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej podlegają egzekucji administracyjnej. Wobec stwierdzenie przez wierzyciela nieuiszczenia przez stronę podatku od nieruchomości wskazany w tytułach wykonawczych obowiązek nie został wykonany, a z akt sprawy nie wynika aby stał się bezprzedmiotowy. Nie jest zasadny, według Kolegium, też zarzut błędu co do osoby zobowiązanej, gdyż dłużniczka została prawidłowo zidentyfikowana, jako właścicielka nieruchomości stanowiących podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości i otrzymała decyzje wymiarowe dotyczące podatku od nieruchomości za lata 2012 i 2013. Za bezpodstawny organ odwoławczy uznała też zarzut niespełnienia przez tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Prawidłowo bowiem Prezydent Miasta S. oznaczył wierzyciela, wskazał dane i adres zamieszkania zobowiązanego, pozwalające na zidentyfikowania jego tożsamości. Odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone po uprzednim wystawieniu upomnień, które doręczono zobowiązanej, zgodnie z art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. dorosłemu domownikowi. Upomnienia doręczono pod adresem S. ul. [...] mężowi strony A. W. i ojcu strony K. L. Tytułu wykonawcze także zostały skutecznie doręczone w dniu 24 kwietnia 2014 r. pod adresem S., ul. [...] mężowi strony A W. Kolegium podkreśliło, że fakt skutecznego doręczenia tytułów wykonawczych pod adresem S. ul. [...] powoduje, że nawet umieszczenie w tytułach wykonawczych adresu S. ul, [...] nie przesądza o niespełnieniu wymogów określonych w art. 27 §1 u.p.e.a. Także pozostałe zatruty strony, tj. dotyczące samego postanowienia wierzyciela organ odwoławczy uznał za niezasadne. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu A. W. wniosła o stwierdzenie nieważności lub uchylenia postanowienia Samorządnego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając: - naruszenie interesu prawnego strony przez naruszenie słusznego interesu obywateli, - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy przez wadliwe przyjęcie stanu faktycznego, błędne przyjęcie i zastosowanie podstawy prawnej, - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na naruszeniu: – art. 42 §1 w zw. z art. 109, w zw. z art. 126 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej: K.p.a.), które na mocy art. 18 u.p.e.a. w sprawach nieuregulowanych przez te ustawę stosuje się odpowiednio, przez przyjęcie przez SKO, że pisma (tytuły wykonawcze) wskazane w treści uzasadnienia postanowienia z 27 marca 2015 r. należy doręczyć A. W. na adres ul [...] , pomimo, że organ nie wykazał aby pod adresem ul. [...] strona nie mieszkała; – art. 128 w zw. z art. 144 K.p.a. przez przyjęcie przez SKO, ze zażalenie na postanowienie wydane przez Prezydenta Miasta S. nie powinno być rozpatrzone przy uwzględnieniu wszystkich zarzutów podnoszonych w treści wniesionego pisma; – art. 77 w zw. z art. 128 w zw. z art. 144 K.p.a. przez przyjęcie przez SKO, że do zobowiązany (skarżąca) ma obowiązek przedstawić dowody w sprawie i tym samym dopuszczenia się przez organ braku wszechstronnego zebrania i rozważenia materiału dowodnego; – art. 7 i art. 9 K.p.a. przez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względnie słuszny interes obywateli, a co za tym idzie brak należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego; – art. 8 K.p.a. przez brak prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organu I instancji i organu odwoławczego, ponadto – wadliwości formalnej i błędnej procedurze wydania skarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi strona wskazuje na błędne ustalenia faktyczne organów obu instancji oraz brak odniesienia się przez organ odwoławczy do wszystkich zarzutów zawartych w zażaleniu, w szczególności do kwestii doręczania poszczególnych pism kierowanych do skarżącej poczynając od doręczenia decyzji wymiarowych, przez upomnienia i tytuły wykonawcze, aż do skarżonego postanowienia wierzyciela. Skarżąca podnosi, że mimo określenia przez organ jej adresy, brak w treści uzasadnienia postanowienia wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy adresowaniem tytułów wykonawczych ([...]) a faktycznym przesłaniem tytułów wykonawczych na adres ul. [...] . Wobec takich ustaleń, zdaniem skarżącej, organ winien wykazać słuszność stosowania art. 43 w zw. z art. 42 §1 K.p.a.. Jeśli miejscem zamieszkania skarżącej w okresie dokonywania doręczeń był adres [...], to nie ma zastosowania art. 43 K.p.a. i doręczenia pism dorosłemu domownikowi, gdyż domownikiem może być tylko osoba zamieszkująca z adresatem pisma pod tym samym adresem. Podobnie jak zobowiązanie się przez dorosłego domownika oddania pisma adresatowi. Spełnienie tych wymogów warunkuje skuteczne doręczenie pisma. Ustalenia w tym zakresie winny być objęte postępowaniem dowodowym, gdyż prawodawca treścią ww. przepisu nie uczynił domniemania lecz warunkował skuteczność doręczenia – "jeśli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi". Organ pomimo różnych adresów nie wyjaśnił wątpliwości co do skuteczności doręczeń, także skuteczności doręczenia skarżonego postanowienia, wobec treści złożonego w sprawie pełnomocnictwa dla A. W. i wskazanego w jego treści adresu. Skarżąca podnosi, że organ odwoławczy utrzymał w mocy orzeczenia organ I instancji mimo nierozpoznania istoty sprawy i niedoniesienia się do zarzutów skarżącej ujętych w zażaleniu. Stwierdza także, że zaskarżone postanowienie nie spełniało warunków określonych w obowiązujących przepisach, ale także nie jest zrozumiałe dla strony. Uchybienia te uzasadniają usuniecie skarżonego postanowienia z obrotu prawnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że tytuły wykonawcze zostały skarżącej skutecznie doręczone 24 kwietnia 2014 r. pod adresem S., ul. [...] , zatem nawet umieszczenie w nich adresu S. ul. [...] nie przesądza o niespełnieniu wymogów określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a. i powołał się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 30.11.2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1580/04. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014, poz. 1647 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. – dalej: P.p.s.a.), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zakresie tak określonej kognicji skarga zasługuje na uwzględnienie. Strona skarżąca zarówno w toku postępowania, jak i w skardze sformułowała szereg zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia [...].06.2013 r., nr [...] z dnia [...].12.2013 r. oraz [...] z dnia [...].01.2013 r., w tym zarzuty niespełnienia przez ww. tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., a także brak skutecznego doręczenia tych tytułów wykonawczych zobowiązanej. Skarżąca podnosi także, że nie doręczano je skutecznie upomnień, a także decyzji wymierzających podatek od nieruchomości za lata 2012 i 2013 objęty ww. tytułami wykonawczymi. Zarzuty te skarżąca wywodzi z faktu wskazania w ww. tytułach wykonawczych, że jej miejscem zamieszkania jest S. ul. [...] i jednocześnie doręczania korespondencji, w tym decyzji wymiarowych, upomnień i ww. tytułów wykonawczych pod adresem S. u. [...] . Ponieważ zarzut niespełnienia przez ww. tytułu wykonawcze wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. oraz nieprawidłowe doręczenie zobowiązanej tytułów wykonawczy są zarzutami najdalej idącymi, należy odnieść się do zasadności tych zarzutów w pierwszej kolejności. Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 4 i pkt 10 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być błąd co do osoby zobowiązanego oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 (..). Stosownie zaś do art. 27 §1 u.p.e.a. tytuł wykonawczy musi zawierać m in. oznaczenie wierzyciela (pkt 1), wskazanie imienia nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeśli wierzyciel taką informacje posiada (pkt 2), treść podlegającego egzekucji obowiązku podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek (pkt 3), datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku (pkt 12). Ze znajdujących się w aktach sprawy tytułów wykonawczych wynika, że dotyczą one A. W. zamieszkałej w S. przy ul. [...] i obejmują należności wynikające z decyzji: z dnia [...].02.2013 r, nr [...] tytuł wykonawczy nr [...] oraz z decyzja z dnia [...].02.2013 nr [...] tytuł wykonawczy [...]. W tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...].06.2013 r. nie wskazano podstawy prawnej należności (pole 30 nie zostało w ogóle wypełnione). W aktach w aktach sprawy znajdują się decyzje ustalające skarżącej podatek od nieruchomości za lata 2012 i 2013, decyzje te są skierowane do A. W. zamieszkałej w S. przy ul. [...] i pod tym adresem zostały skutecznie doręczone, także na ten adres skierowano upomnienia i ww. tytuły wykonawcze. Żaden z organów orzekający w sprawie nie wyjaśnił z jakiego powodu wskazano, w tytułach wykonawczych inny adres zamieszkania zobowiązanej niż ten, pod których przesłano te tytuły wykonawcze. Wierzyciel twierdzi, że adres S. ul. [...] jest miejscem zamieszkania skarżącej, nie wyjaśnia jednak z jakich powodów w tytułach wykonawczych jako miejsce zamieszkania zobowiązanej wskazał inny adres (S. ul. [...]). Organ odwoławczy twierdzi zaś, że adres pod którym doręczono m in. tytuły wykonawcze skarżącej jest adresem do doręczeń, nie podaje jednak kiedy taki adres dla doręczeń skarżąca wskazała organowi. W aktach sprawy także brak informacji potwierdzającej, że adres S. ul. [...] jest miejscem zamieszkania skarżącej, a adres S. ul. [...] jest adresem dla doręczeń. Brak w ogóle jakichkolwiek danych dotyczących miejsca zamieszkania zobowiązanej. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym w dniach wystawienia tytułów wykonawczych) tytuł wykonawczy zawiera: wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu. Prawidłowe oznaczenie zobowiązanego w tytule wykonawczym to w przypadku osoby fizycznej wskazanie imienia i nazwiska tej osoby oraz jej adresu zamieszkania. Dane te mają istotne znaczenie dla zidentyfikowania osoby zobowiązanej, wobec której będzie prowadzona egzekucja administracyjna. Tytułem przypomnienia należy wskazać, że mmiejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu (art. 25 Kodeksu cywilnego.). Na wierzycielu, stosownie do ww. przepisów, ciąży obowiązek ustalenia i wskazania w tytule wykonawczym miejsca zamieszkania zobowiązanej osoby fizycznej. W rozpoznawanej sprawie brak jednak jednoznacznego stanowiska, popartego dowodami, jakie faktycznie jest miejsce zamieszkania zobowiązanej. Jeśli przyjąć, że prawidłowe jest stanowisko wierzyciela i miejscem zamieszkania zobowiązanej jest S., ul. [...] , to nieprawidłowe dane wierzyciel podał w tytułach wykonawczych. Jeśli przyjąć, że miejscem zamieszkania zobowiązanej jest S., ul. [...], to nie doszło do skutecznego doręczenia upomnień i tytułów wykonawczych. Brak jednoznacznych ustaleń w zakresie miejsca zamieszkania zobowiązanej uniemożliwia stwierdzenie, czy tytuły wykonawcze zwierają wszystkie niezbędne elementy, a także czy zostały skutecznie doręczone zobowiązanej. Także czy skutecznie doręczono zobowiązanej upomnienia. Tym bardziej, że jak już wyżej wspomniano, rozbieżne jest stanowisko organów orzekających w sprawie co do miejsca zamieszkania zobowiązanej. Bez jednoznacznych ustaleń dotyczących miejsca zamieszkania zobowiązanej nie jest możliwe stwierdzenie czy sporne między stronami tytuły wykonawcze zawierają prawidłowe określenie zobowiązanej, w szczególności jej miejsce zamieszkania i czy zostały prawidłowo doręczone zobowiązanej. Także czy prawidłowo doręczono zobowiązanej upomnienia. Zgodnie bowiem z art. 42 K.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (§1). Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (2). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie ( § 3). Przez mieszkanie, o którym mowa w art. 42 §1 K.p.a. należy rozumieć miejsce, w którym adresat przebywa z zamiarem dłuższego (a nie krótkotrwałego) pobytu, umożliwiającego doręczenie mu pisma (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7.10.2009 r., sygn. akt II UK 81/09, publ.:LEX nr 574541). Ponieważ ww. przepis nakazuje doręczanie pism w mieszkaniu osób fizycznych ("ich mieszkaniu"), należy przyjąć, że może to być każdy adres wskazany przez adresata doręczeń, pod którym adresat przebywa z zamiarem dłuższego, a nie krótkotrwałego pobytu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21.01.2010 r., sygn. akt II OSK 120/09,publ. LEX nr 597160). Wierzyciel winien zatem w tytule wykonawczym wskazać miejsce zamieszkania zobowiązanej i pod tym adresem doręczyć zobowiązanej zarówno upomnienia jak i tytuły wykonawcze. Doręczenie pism jest możliwe pod innym adresem, w warunkach określonych w art. 42 § 2-3 K.p.a., ale pisma należy wówczas doręczyć adresatowi. W niniejszej sprawie jako miejsce zamieszkania skarżącej (zobowiązanej) wskazano w tytułach wykonawczych S, ul. [...], a tytuły wykonawcze i upomnienia przesłano na adres S. ul. [...] i pod tym adresem doręczono nie skarżącej (zobowiązanej) ale mężowi i ojcu skarżącej. Jednocześnie przyjęto, że doręczenie dokonane pod adresem S. ul. [...] jest skuteczne i wskazano na przesłanki z art. 43 K.p.a. co oznacza, że za miejsce zamieszkania skarżącej uznano S., ul. [...] . Brak jednoznacznych wyjaśnień, który z ww. adresów jest adresem zamieszkania, a który wskazany przez skarżącą jako adres dla doręczeń uniemożliwia ocenę, czy prawidłowo w tytule wykonawczym określono miejsce zamieszkania zobowiązanej. Nie jest zasadne w tym zakresie powoływanie się przez Kolegium na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30.11.2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1580/04 i twierdzenie, że skoro tytuły wykonawcze zostały skarżącej skutecznie doręczone pod adresem S. ul. [...] , to nawet błędne umieszczenie w nich adresu S. ul. [...] nie przesądza o niespełnieniu przez tytuły wykonawcze wymogów z art. 27 § 2 u.p.e.a. Należy bowiem zwrócić uwagę, że zarówno upomnienia, jaki i tytuły wykonawcze zostały przesłane na adres S., ul. [...] i doręczone nie zobowiązanej, ale innym osobom, tj. mężowi skarżącej A. W. i ojcu K. L, co wynika ze znajdujących się w aktach dowodów doręczeń i czego ani wierzyciel, ani organ odwoławczy nie kwestionują. Takie doręczenie może być uznane za skuteczne jedynie wówczas, gdy skarżąca mieszkała pod adresem S. u. [...] , a tego nie wykazano. Kwestie dotyczące braku jednoznacznych ustaleń w zakresie miejsca zamieszkania skarżącej (zobowiązanej) strona skarżące podnosiła w toku całego postępowania, organy orzekające w sprawie zobowiązane były, stosownie do art. 7 i 77 oraz art. 8 K.p.a., do dokonania jednoznacznych ustalał w tym zakresie i przedstawienia ich w swoich orzeczeniach. Ponieważ kwestia ta może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w ponownie prowadzonym postępowaniu należy ustalić miejsce zamieszkania zobowiązanej i po dokonaniu tych ustaleń dokonać ponownej analizy, czy tytuły wykonawcze zawierają prawidłowe dane dotyczące zobowiązanej (art. 27 § 2 u.p.e.a.) oraz czy prawidłowo doręczono zobowiązanej upomnienia i tytuły wykonawcze. Analiza w przypadku tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...].06.2013 r. winna dotyczyć także kwestii związanej z podstawą prawną dochodzonej od skarżącej należności (art. 27 §1 pkt 6 u.p.e.a.). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie. Orzeczenia o kosztach sądowych uzasadnia art. 200 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło