I SA/Wr 1643/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-09-08
Skład orzekający: Katarzyna Borońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdy poprzedni wniosek został prawomocnie oddalony, sąd powinien uwzględnić zmianę okoliczności faktycznych, a jeśli tak, to jakie okoliczności uzasadniają zmianę rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zmienić swoje poprzednie, prawomocne postanowienie w przedmiocie przyznania prawa pomocy, jeśli strona wykaże istotną zmianę swojej sytuacji materialnej w stosunku do tej, która stanowiła podstawę poprzedniego rozstrzygnięcia. Samo ogłoszenie upadłości układowej lub zajęcie rachunku bankowego nie jest wystarczające do przyznania prawa pomocy, jeśli spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą i nie udowodniła pogorszenia swojej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Skarżąca spółka w upadłości układowej złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, po tym jak jej poprzedni wniosek został prawomocnie oddalony przez WSA, a zażalenie na to postanowienie oddalone przez NSA. Spółka argumentowała, że jej sytuacja uległa zmianie z uwagi na ogłoszenie upadłości i zajęcie rachunków bankowych. Sąd rozpatrywał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia z dnia 12 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wr 1643/13 odmawiającego stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Borońska po rozpoznaniu w dniu 8 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I w sprawie ze skargi "A"Sp. z o.o. z/s w N. w upadłości układowej na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier za sierpień 2010 r. postanawia: odmówić zmiany postanowienia z dnia 12 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wr 1643/13 odmawiającego stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przyznania "A" Sp. z o.o. z/s w N. obecnie w upadłości układowej (dalej jako: skarżąca, spółka lub strona) prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zażalenie strony na powyższe rozstrzygnięcie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 lutego 2014 r. o sygn. akt II FZ 100/14.
Nieprawomocnym obecnie postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2014 r., tut. Sąd odrzucił skargę spółki, z uwagi na jej nieopłacenie.
Skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, złożyła w ustawowym terminie skargę kasacyjną na ww. postanowienie Sądu przesyłając w załączeniu kopię sentencji postanowienia z dnia 11 lutego 2014 r. Sądu Rejonowego dla [...]– [...]sygn. akt [...] [...]o ogłoszeniu wobec spółki upadłości z możliwością zawarcia układu.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, składając niemalże tożsamy - co do treści - wniosek, z tym złożonym za pierwszym razem. Wynika z niego, że wysokość kapitału zakładowego lub środków finansowych spółki wynosi 2.500.000 zł, wartość środków trwałych 4.657.599,66 zł, a wysokość straty za ostatni rok obrotowy 888.485,30 zł. Stan kont na dwóch rachunkach bankowych strony na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 0 zł. Oba rachunki są zajęte w postępowaniu zabezpieczającym do wysokości 6.626.868,86 zł (poprzednio do kwoty 6.537.866,11 zł).
Z przesłanych na wezwanie referendarza sądowego dokumentów wynika, że w latach 2012 i 2013 skarżąca spółka poniosła stratę w kwocie odpowiednio 888.485,30 zł i 112.487,38 zł (przy przychodach w kwocie odpowiednio 148.551.284,25 zł i 93.956.187,69 zł), natomiast w kwietniu, maju i czerwcu 2014 r. spółka dokonała dostawy towarów oraz świadczyła usługi o wartości odpowiednio 3.569.530 zł, 3.025.122 zł i 2.378.726 zł. Spółka nadesłała także historię operacji na dwóch rachunkach bankowych w [...]za okres od 1 marca 2014 r. do 30 czerwca 2014 r. oraz sprawozdanie finansowe za 2012 r. Poinformowała, że sprawozdanie za 2013 r. jest w trakcie sporządzania ze względu na trwającą wycenę majątku firmy przez biegłych rzeczoznawców.
Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W sprzeciwie strona polemizowała z orzeczeniem referendarza zarzucając nieuwzględnienie faktu ogłoszenia wobec spółki upadłości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej w skrócie: p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Rozpatrując ponownie wniosek strony o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych podkreślić należy, że strona skorzystała już z możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, a Sąd prawomocnym postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. odmówił jej przyznania tego prawa. W takiej sytuacji ponowny (drugi) wniosek strony należało uznać za wniosek o zmianę wymienionego postanowienia Sądu.
W art. 165 p.p.s.a. wskazano, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Zaznaczenia jednak wymaga, że odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpatrywaniu kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest możliwa wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności dotyczących tej sytuacji. Przy czym okoliczności te muszą być rzetelnie udokumentowane.
Na podstawie złożonych oświadczeń i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, Sąd stwierdza, że nie zachodzą przesłanki do zmiany prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Skarżąca nie wykazała bowiem, by jej sytuacja materialna uległa pogorszeniu w stopniu uzasadniającym przyznanie jej wnioskowanego prawa pomocy. Wyjaśnić w tej materii należy, mając na uwadze okoliczności wskazane we wcześniejszym wniosku o zwolnienie od kosztów, że ze złożonych dokumentów wynika dodatkowo fakt ogłoszenia wobec spółki upadłości układowej oraz zwiększenie kwoty zabezpieczenia na rachunkach bankowych spółki z 6.537.866,11 zł do 6.626.868,86 zł.
Odnosząc się zatem do podkreślanego przez spółkę pozostawania w stanie upadłości układowej, Sąd zwraca uwagę, że orzeczenie owej upadłości nie stanowi o braku możliwości ponoszenia przez skarżącą jakichkolwiek kosztów. Zaznaczenia bowiem wymaga, że ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu powoduje, że spółka może dalej prowadzić działalność gospodarczą, gdyż nie została ona pozbawiona możliwości zarządzania swoim majątkiem. Sądowi również wiadomym jest, że w postępowaniu upadłościowym spółka zaprezentowała propozycje układowe, które zakładają spłatę zobowiązań z dochodów pochodzących z prowadzonej działalności, która to działalność powinna umożliwić również pokrywanie bieżących kosztów funkcjonowania przedsiębiorstwa (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 2127/13, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ulega wątpliwości, że do takich kosztów zaliczyć należy stosowne koszty w zainicjowanych przez nią postępowań sądowych.
Dalej stwierdzić należy, że nie jest także istotna okoliczność zwiększenia o ok. 89.000 zł kwoty zabezpieczenia na rachunkach bankowych spółki. Stwierdzić bowiem należy za Sądem kasacyjnym, który orzekał w przedmiocie zażalenia na wydane w sprawie postanowienie z dnia 12 grudnia 2013 r., że fakt zabezpieczenia rachunku bankowego (z uwagi na charakter prawny tego środka) nie jest tożsamy z niemożliwością korzystania przez zobowiązanego z rachunku bankowego, gdyż tego typu blokada do oznaczonej wysokości na rachunku nie oznacza niemożności korzystania z rachunku przez spółkę.
Reasumując, jak już wyżej powiedziano, aby można było zmienić rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy, strona winna wykazać, że jej sytuacja majątkowa, w stosunku do tej, jaka stanowiła podstawę postanowienia o odmowie jej przyznania uległa pogorszeniu. Spółka nie wykazała jednak na tyle istotnych okoliczności, które mogłyby świadczyć o zmianie na gorsze jej sytuacji majątkowej w stosunku do okresu, kiedy wydano poprzednie prawomocne postanowienie. Przeciwnie, znajdujące się w aktach sprawy dokumenty wskazują na to, że spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą relatywnie znacznych rozmiarów (deklaracje VAT-7). W konsekwencji, brak jest podstaw do uznania w warunkach art. 165 p.p.s.a., że skarżąca spełniła przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 165 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło