I SA/Wr 1645/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. G. na decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 400 zł, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Na jej utrzymaniu pozostaje syn (ur. w 1991 r.). Źródłem dochodów skarżącej jest działalność gospodarcza, jednak nie jest w stanie pokryć z tego dochodu kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Strona podała, że średni miesięczny dochód z działalności w 2010 r. wynosił 6.760 zł. Dodatkowym źródłem dochodów jest renta, obecnie w kwocie 727 zł. Stałymi wydatkami w gospodarstwie domowym są koszty utrzymania mieszkania (350 zł) oraz raty kredytu bankowego w CHF, w wysokości 3.000-3.200 zł. Aktualnie toczy się postępowanie egzekucyjne co do zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r., w wysokości 33.418 zł. Poza tym ostatecznymi decyzjami określone zostały zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 .r w wysokości 120.332 zł oraz w podatku od towarów i usług za 2006 r. – 11.649 zł. Zobowiązania te zostały przez organ podatkowy rozłożone na raty po 5.000 zł, a w miesiącach czerwiec, lipiec, sierpień i wrzesień – po 10.000 zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strona ponadto podała, że posiada ¼ domu o powierzchni 394 m2, w którym jest prowadzona działalność gospodarcza (pokoje gościnne), nieruchomość rolną (3,24 ha) i 3 lokale usługowe, w tym w jednym ½ udziału. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a. nadesłane zostały: zeznanie podatkowe skarżącej za 2010 r., wydruk z księgi podatkowej za wrzesień, październik i listopad 2011 r., kopia decyzji o wysokości renty, wydruki historii rachunku bankowego związanego z działalnością gospodarczą za wskazane wyżej miesiące, kopie decyzji przyznających ulgę podatkową o rozłożeniu zobowiązań na raty, kopia dowodu rejestracyjnego samochodu osobowego marki VW Passat, rocznik 1999 oraz zestawienie miesięcznie ponoszonych wydatków. Powyższe dokumenty potwierdzają informacje udzielone na urzędowym formularzu, a ponadto wynika z nich, że skarżąca w 2010 r. uzyskała przychód z działalności gospodarczej w łącznej kwocie 497.024 zł i dochód – 81.147,42 zł. Do końca listopada 2011 r. przychód z działalności wyniósł narastająco 500.043,98 zł, a strata 414,26 zł. Na wydrukach historii rachunku bankowego odnotowane zostały m.in. wpłaty własne strony skarżącej, po 10.000 zł w dniu 20.10.2011 r., przelew z własnego rachunku bankowego 14.09.2011 r. kwoty 28.000 oraz inne operacje, głównie związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jako znane z urzędu wskazać należy, że na dzień wydania niniejszego postanowienia skarżąca zobligowana jest do uiszczenia wpisów sądowych w trzech sprawach, w łącznej kwocie 3.403 zł. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, to jest w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim tym, którzy nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem utrzymania własnej rodziny w zakresie jej podstawowych potrzeb. Zwolnienie bowiem od kosztów sądowych jest jednoznaczne z przerzuceniem ciężaru ich ponoszenia na Skarb Państwa. Na tle powyższych uwag stwierdzić należało, iż skarżąca nie wykazała okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W pierwszej kolejności zwrócić trzeba uwagę, że wniosek niniejszy został rozpoznany przy uwzględnieniu obowiązku strony ponoszenia kosztów jednocześnie w trzech sprawach toczących się przed tutejszym Sądem. Dodać należy, że wpis od skargi stanowi zwykle najwyższy koszt sądowy, jaki jest ponoszony w postępowaniu sądowym w pierwszej i w drugiej instancji, dlatego też jego wartość stanowi punkt odniesienia dla oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Za odmową przyznania prawa pomocy stronie skarżącej przemawia przede wszystkim okoliczność pozyskiwania znacznych przychodów z działalności gospodarczej. Fakt jednoczesnego ponoszenia straty lub odnotowania niskiego dochodu jest tylko skutkiem ponoszenia wysokich kosztów uzyskania przychodów. Świadczy też o tym, ze strona dysponuje środkami na ponoszenie tych kosztów. Poza tym zauważyć należy, że takie wielkości jak koszty podatkowe, dochód i strata są wykazywane na potrzeby rozliczeń w podatku dochodowym i zwykle nie znajdują odzwierciedlenia w rzeczywistej kondycji finansowej przedsiębiorcy. W istocie strona obciążona jest co miesiąc ratami kredytowymi oraz ratami zaległości podatkowych w łącznej wysokości około 8.000 zł, które – jak wynika z całości przedstawionych okoliczności – są płacone regularnie. Świadczy to jednak tylko o tym, że ma możliwość comiesięcznego gromadzenia takiej kwoty. Co za tym idzie, można stąd wywieść, że jest w stanie jednorazowo pozyskać środki na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Ocena możliwości płatniczych w wyniku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna się opierać nie tylko na sytuacji finansowej wnioskodawcy, ale również na jego sytuacji majątkowej i rodzinnej. Co do stanu majątkowego strony, to wskazać należy, że ma ona nie tylko dom, w którym mieszka i prowadzi działalność gospodarczą (wynajem pokoi), ale jest też w posiadaniu trzech lokali usługowych. Nie jest natomiast wiadome, czy są one wykorzystywane również w prowadzonej działalności. Niemniej dysponowanie majątkiem w postaci nieruchomości wyklucza przyznanie prawa pomocy. Zwłaszcza, że z informacji udzielonych przez stronę nie wynika, aby rozporządzanie nimi było ograniczone prawami osób trzecich. Z kolei odnośnie sytuacji rodzinnej, to na utrzymaniu strony jest wyłącznie syn, który nadto jest już pełnoletni (ur. w 1991 r.) – może podjąć zatem pracę zarobkową. Skarżąca bowiem nie wyjaśniła, jakie są przyczyny pozostawania syna na jej utrzymaniu. Końcowo zauważyć należy, że strona wezwana była m.in. do przedłożenia wydruków historii wszystkich posiadanych rachunków bankowych. Nadesłane wydruki dotyczą tylko jednego rachunku, związanego z działalnością gospodarczą. Wynika z nich natomiast, iż strona dysponuje jeszcze jednym rachunkiem, z którego dokonała przelewu 28.000 zł w dniu 14 września 2011 r. Zatem nie zostały przedłożone wszystkie żądane dokumenty. Ponadto fakt wpłaty tak znacznej kwoty dodatkowo świadczy o możliwości poczynienia rezerw na opłacenie kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy stwierdzić należało brak podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.