I SA/Wr 1647/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa A sp. j. z/s w M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej dotyczącej określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do lipca 2008 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprawie strona wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie częściowe od kosztów sadowych. W uzasadnieniu swojego żądania spółka wskazała, że nie jest w stanie ponieść wydatku w kwocie 11.345 zł tytułem stosunkowego wpisu sądowego od skargi, gdyż z uzyskiwanych dochodów reguluje kwestionowany podatek akcyzowy oraz inne swoje zobowiązania długoterminowe w kwocie 451.954,20 zł oraz zobowiązania krótkoterminowe w kwocie 2.643.917,61 zł. W oświadczeniu o majątku i dochodach podała wnioskująca spółka wartość jej środków trwałych według bilansu za ostatni rok – 1.386.306,23 zł, wysokość zysku za ostatni rok obrotowy – 338.481,54 zł oraz stan rachunku bankowego, tj. (-) 989.878,29 zł. Z dokumentów zaś przesłanych wraz z wnioskiem wynika, że w roku 2013 spółka uzyskała dochód w kwocie 338.481,54 zł (przy przychodzie w kwocie 19.291.870,40 zł). Zarządzeniem z dnia 17 czerwca 2014 r. referendarz sądowy wezwał stronę o przedłożenie, w terminie 7 dni, dokumentów świadczących o jej stanie finansowych. Z akt sprawy wynika, że wezwanie zostało doręczone stronie w dniu 20 czerwca 2014 r. Postanowieniem z dnia 14 lipca 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na powyższe rozstrzygnięcie strona wniosła sprzeciw. W jego uzasadnieniu strona wskazała, że w sprawie błędnie została wyznaczona wysokość wpisu od skargi. Do sprzeciwu nie załączyła dokumentów. Jak wynika z akt sprawy, Przewodniczący Wydziału I zarządzeniem z dnia 5 czerwca 2014 r wyznaczył wpis sądowy od skargi w kwocie 2.000 zł. Zaś zarządzeniem z dnia 8 sierpnia 2014 r. Przewodniczący Wydziału uchylił swoje zarządzenie z dnia 5 czerwca 2014 r. i wyznaczył w sprawie wpis od skargi w kwocie 200 zł. Ze względu na to, że strona nie zareagowała na wezwanie referendarza sądowego, do rozpatrzenia niniejszego wniosku przyjęte zostały dane z dokumentów złożonych w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 552/14, z których wynika, w styczniu, lutym i marcu 2014 r. strona skarżąca dostarczyła towary i świadczyła usługi o wartości odpowiednio 1.350.760 zł, 1.324.005 zł i 1.489.122 zł i nabyła towary i usługi o wartości odpowiednio 1.149.999 zł, 1.252.722 zł i 1.371.188 zł. Natomiast na dzień 31 grudnia 2013 r. strona prowadziła inwestycje krótkoterminowe o wartości 77.888,47 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek strony o przyznanie prawa pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do brzmienia art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: u.p.p.s.a.), w przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Regulacja ta musi być odczytywana w kontekście treści art. 199 u.p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Bezspornym jest, że zwolnienie od kosztów sądowych stanowi wyjątek od reguły wykonania tego obowiązku. Przesłanki przyznania prawa pomocy nie mogą więc być interpretowane rozszerzająco, a zwolnienie strony z ponoszenia kosztów postępowania sądowego winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Osoba prawna wnioskująca o udzielenie prawa pomocy jest obowiązana wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że ich nie posiada, mimo że podjęła wszelkie niezbędne działania, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. Ponadto ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa każdorazowo na wnioskodawcy. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa. Powinno się więc sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Trzeba wskazać, że ocena możliwości płatniczych w przypadku osób prawnych sprowadza się wyłącznie do ustalenia, czy strona dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Wedle przekonania Sądu, w świetle przedstawionych przez spółkę okoliczności oraz posiadanych dokumentów, nie można przyjąć, że skarżąca spółka nie jest w stanie ponieść koniecznych kosztów sądowych. Z zebranych dokumentów wynika, że w obecnej chwili strona prowadzi działalność gospodarczą relatywnie dużych rozmiarów. Z deklaracji VAT wynika bowiem, że spółka w styczniu, lutym i marcu 2014 r. dokonała dostawy towaru i świadczyła usługi w łącznej kwocie 4.163.887 zł. Ponadto w 2013 r. spółka osiągnęła przychód w wysokości 19.262.740,60 zł. Oznacza to, że strona była i nadal jest w posiadaniu kwoty pieniężnej koniecznej do uiszczenia aktualnie wymaganych od niej kosztów sądowych. Potwierdza to również wartość prowadzonych inwestycji krótkoterminowych (77.888,47 zł na dzień 31 grudnia 2013 r.), które wymagają od strony realizowania płatności na bieżąco. W konsekwencji, zdaniem Sądu, kwota wpisu sądowego (tj. 200 zł) jawi się jako nieznacząca dla kondycji finansowej spółki. Końcowo należy wskazać, że ponoszenia kosztów swego udziału w sprawie strona winna się spodziewać najpóźniej z dniem wniesienia skargi. Co za tym idzie, obowiązana jest, w miarę możliwości finansowych, gromadzić środki na ten cel. W niniejszej sprawie skarga została nadana w dniu 29 kwietnia 2014 r. Przedstawione wyżej dane finansowe nie pozostawiają zaś wątpliwości, że spółka była w stanie - w tej dacie - zgromadzić środki na opłacenie kosztów sądowych. Zdaniem Sądu, ocena sytuacji skarżącej w powiązaniu z przedłożoną dokumentacją nie daje podstawy do uznania, że skarżąca spółka spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tych okolicznościach, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.