I SA/Wr 1651/11
WyrokWSA we Wrocławiu2012-02-01
Skład orzekający: Lidia Błystak, Barbara Ciołek, Anetta Chołuj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej można uznać, że ujawniły się nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, które były nieznane organowi, a które uzasadniają uchylenie decyzji ostatecznej i ustalenie podatku od nieruchomości w innej wysokości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przesłanka wznowienia postępowania podatkowego z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej została spełniona, ponieważ ujawniły się nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, które były nieznane organowi, tj. nabycie przez zasiedzenie działek gruntu. W konsekwencji organ prawidłowo uchylił decyzję ostateczną i ustalił podatek w nowej wysokości. Ponadto, działka przeznaczona w planie miejscowym pod drogę publiczną nie podlega zwolnieniu z podatku, gdyż zwolnienie dotyczy jedynie gruntów faktycznie zajętych pod drogi publiczne.Stan faktyczny
Skarżący H.Z. i S.Z. zostali obciążeni podatkiem od nieruchomości za 2007 rok decyzją Prezydenta Miasta B. w wysokości 315 zł, obejmującą określone nieruchomości. Po wydaniu decyzji skarżący nabyli przez zasiedzenie prawo własności dodatkowych działek, o czym sąd cywilny orzekł w 2009 roku. Organ podatkowy wznowił postępowanie podatkowe i uchylił pierwotną decyzję, ustalając podatek w wyższej kwocie 684 zł, co skarżący zakwestionowali, podnosząc m.in. brak nowych okoliczności i naruszenie zasad praworządności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA - Lidia Błystak, Sędziowie: Sędzia WSA - Barbara Ciołek, Sędzia WSA - Anetta Chołuj (sprawozdawca), Protokolant: Barbara Głowaczewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 lutego 2012r. sprawy ze skargi H.Z.i S.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 5 września 2011 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 rok oddala skargę
Przedmiotem skargi S. Z. i H. Z., jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 5 września 2011r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia 27 maja 2011r. nr [...], którą Prezydent B. uchylił swoją ostateczną decyzję z dnia 6 lutego 2006r. nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2007r. w kwocie 315,00 zł i ustalił wymiar tego podatku w innej wysokość, tj. kwocie 684,00 zł.
Z przyjętego w sprawie stanu faktycznego wynika, że Prezydent Miasta B., na podstawie złożonej deklaracji podatkowej, decyzją wymiarową z dnia 6 lutego 2006r. określił skarżącym podatek od nieruchomości za 2007r. w kwocie 315 zł. Zobowiązanie zostało ustalone od dwóch budynków mieszkalnych, garaży oraz gruntów o łącznej powierzchni 509m2.
Już po wydaniu wskazanej wyżej decyzji, w dniu 28 lutego 2006r., skarżący złożyli do Sądu Rejonowego w B. wniosek o stwierdzenia zasiedzenia działek gruntu nr [...], [...] i [...] położonych w B., które nie były objęte decyzją organu podatkowego I instancji z dnia 6 lutego 2006r. ustalającą skarżącym podatek od nieruchomości w kwocie 315 zł.
Postanowieniem z dnia 11 maja 2009r. Sąd Rejonowy w B. w sprawie o sygn. akt [...] stwierdził, że skarżący nabyli przez zasiedzenie prawo własności działek, których dotyczył wniosek z dniem 1 października 2005r.
Po otrzymaniu informacji o nabyciu przez skarżących z dniem 1 października 2005r. prawa własności działek gruntu nr [...], [...] i [...], Prezydent B. postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2011r., w oparciu o art. 243 § 1 w związku z art. 240 § 1 pkt. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), w skrócie "O.p.", postanowił wznowić z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie podatku od nieruchomości za lata 2006-2009 zakończone decyzjami ostatecznymi: [...] z dnia 31 stycznia 2006r.; [...] z dnia 06 lutego 2007r.; [...] z dnia 25 stycznia 2008r.: [...] z dnia 06 lutego 2009r.
Następnie organ podatkowy I instancji decyzją z dnia 27 maja 2011r.:
- stwierdził istnienie przesłanki wznowienia postępowania wymienionej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej tj. pojawienie się nowej okoliczności faktycznej, istotnej dla sprawy, jaką stanowi nabycie przez zasiedzenie z dniem 1 października 2005 roku działek gruntu położonych w B. obręb VIII, oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 1473m2;
- uchylił decyzję ostateczną nr [...] z dnia 06.02.2007 r. ustalającą skarżącym podatek od nieruchomości za 2007r. w kwocie 315 zł;
- ustalił skarżącym podatek od nieruchomości za 2007 rok w kwocie 684.00 zł.
W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J., skarżący wnosząc o uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia 27 maja 2011r. zarzucili decyzji naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 O.p., poprzez przyjęcie, że w sprawie ujawniły się nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, lecz wówczas organowi nieznane.
Skarżący podnieśli, że organ podatkowy od dnia 13 stycznia 2006r. dysponował wiedzą, że skarżący są posiadaczami samoistnymi działek gruntu nr 289/2, 290/2 i 291/2. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. z 2010 r. Dz .U. Nr 95, poz. 613 z póź. zm ) podatnikami (w odwołaniu błędnie określonych: "płatnikami") podatku od nieruchomości są osoby fizyczne będące posiadaczami samoistnymi nieruchomości. Nie sposób więc zdaniem skarżących twierdzić, że w sprawie istniały fakty nieznane wówczas organowi.
Zarzucili także naruszenie art. 120 O.p., art. 121 § 1 O.p., art. 124 O.p., art. 125 O.p., art. 128 O.p. oraz art. 7 Konstytucji podnosząc, że w ich ocenie decyzja narusza zasadę praworządności, zaufania do organów podatkowych oraz zasadę przekonywania.
Podnieśli nadto, że ich zdaniem zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia prawnego i faktycznego zajętego przez organ podatkowy stanowiska.
Decyzją z dnia 5 września 2011r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia 27 maja 2011r. nr [...] uchylającą decyzję ostateczną Prezydenta Miasta B. z dnia 6 lutego 2006r. i określającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2007r. w nowej wysokości.
W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy II instancji wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana w tzw. trybie nadzwyczajnym, jakim jest wznowienie postępowania. W rozstrzyganej sprawie podstawą wznowienia postępowania było ustalenie przez organ na podstawie postanowienia z dnia 11 maja 2009r. Sądu Rejonowego w B. w sprawie o sygn. akt [...], że skarżący w dniu 1 października 2005r. byli właścicielami działek nr [...], [...] i [...], o czym organ w dniu decyzji ustalającej podatek od nieruchomości, tj. w dniu 6 lutego 2006r. - nie wiedział. Wskazane okoliczności stanowią przesłankę wznowienia postępowania podatkowego określoną w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., tj. ujawnienie się nowych okoliczności istniejących w dniu wydania pierwotnej decyzji i nieznanych wówczas organowi. Ujawnione okoliczności są przy tym istotne dla sprawy, gdyż powodują konieczność uwzględnienia tych nieruchomości przy wymiarze podatku. Organ wyjaśnił, że podatek został ustalony przy przyjęciu powierzchni wszystkich gruntów posiadanych przez podatników.
Odnosząc się do stanowiska skarżących, że okoliczności związane z posiadaniem nieruchomości gruntowych w postaci działek nr [...], [...] i [...], nie stanowią nowych okoliczności w rozumieniu przepisów, organ lakonicznie wskazał, że w jego ocenie stanowisko to jest nietrafne, a okoliczności wynikające z orzeczenia Sądu Rejonowego w B. stanowią wystarczającą przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., przy czym bez znaczenia jest fakt, że dowód tych okoliczności powstał później.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organu II instancji. W zarzutach skargi podnieśli naruszenie:
- art. 240 § 1 pkt 5 O.p. przez przyjęcie, że istniały przesłanki wznowienia postępowania z powodu ujawnienia się nowej okoliczności faktycznej;
- art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., poprzez niewyjaśnienie w sposób dokładny stanu faktycznego i w sposób wyczerpujący rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji powyższych uchybień ocenienie jedynie części materiału dowodowego - w szczególności "błędne ustalenie, iż o fakcie, że skarżący byli posiadaczem samoistnymi organ wiedział co najmniej od 2006r.".
Uzasadniając zarzuty skarżący podnieśli, że w ich ocenie brak jest podstaw do wznowienia postępowania. W ocenie skarżących w sprawie nie ujawniły się nowe okoliczności w postaci informacji o tym, że w okresie od dnia 1 października 2005 roku nabyli przez zasiedzenie prawo własności działek gruntu położonych w B., oznaczonych w ewidencji jako działki nr [...], nr [...] i nr [...]. W ich ocenie sąd cywilny jedynie potwierdził fakt nabycia przez zasiedzenie tych działek. Natomiast o tym fakcie organ podatkowy wiedział co najmniej od 13 stycznia 2006 roku, kiedy wykonawca robót wodnokanalizacyjnych B. wszedł z pracami kanalizacyjnymi na ww. nieruchomość gruntową użytkowaną przez skarżących. Natomiast fakt ten został błędnie oceniony przez organ podatkowy, który uważał, iż nie nastąpiło zasiedzenie, a przecież błędna ocena okoliczności faktycznych nie jest tym samym, co brak wiedzy o tej okoliczności.
Ponadto skarżący zarzucili, iż brak jest w uzasadnieniu decyzji informacji czy była podstawa do wznowienia postępowania, czy też zachodził jej brak, co w konsekwencji stanowi naruszenie przepisów art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.
Według skarżących organ odwoławczy pominął również okoliczność, że złożyli wniosek o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości. Zaś w uzasadnieniu wniosku skarżący podali, że gospodarują nieruchomością.
W odpowiedzi organ II instancji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 2 grudnia 2011r. skarżący wnieśli o zwrot kosztów postępowania oraz podtrzymali swoje stanowisko zaprezentowane w skardze.
Ponadto skarżący we wskazanym piśmie podnieśli, że opodatkowana przez organ działka [...] obręb VIII, zlokalizowana przy ulicy [...] w B., zgodnie z planem zagospodarowania miejscowego, przeznaczona jest pod tereny dróg publicznych. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają również grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych. Organ winien z urzędu uwzględnić wskazaną okoliczność. Pomijając ją organ, zdaniem skarżących naruszył art. 120 O.p. i art. 121 O.p., tj. zasadę praworządności i zaufania do organów podatkowych.
Do pisma skarżący załączyli wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta B. z dnia 10 lutego 2011r., zgodnie z którym działka [...]obręb VIII, zlokalizowana przy ulicy [...] w B. przeznaczona jest pod tereny dróg publicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), właściwość sądów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty oraz wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu podatkowego wyrażonego w tej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem dostateczne podstawy w prawie materialnym, jej zaś wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom proceduralnym.
Na wstępie należy odnieść się do zasad przynależnych procedurze podatkowej. Prowadząc proces podatkowy, szczególnie w tej jego części, która dotyczy postępowania dowodowego, organy podatkowe powinny pamiętać o prawach - będących stroną postępowania - podatników oraz obowiązkach nałożonych na te organy przez obowiązujące regulacje prawne. I tak, zasada praworządności, wyrażona w art. 120 O.p., nakazuje organom podatkowym działanie na podstawie i w ramach prawa. Zasada ta obliguje organy podatkowe do aktywności w granicach określonych przez ustawę procesową oraz podejmowania rozstrzygnięć zgodnych z przepisami prawa materialnego. Uczynienie zadość w/w zasadzie stanowi wymóg urzeczywistnienia kolejnej ogólnej zasady postępowania podatkowego a mianowicie zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych (art. 121 O.p.). Wcielając w życie powołane zasady organy podatkowe muszą mieć na względzie, że celem każdego postępowania podatkowego, bez względu na jego przedmiot, winno być dążenie do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu najbardziej zbliżonym do rzeczywistości (zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 122 O.p.). Oczywiście, idealna sytuacja zaistnieje wtedy, gdy ustalony w postępowaniu stan faktyczny będzie tożsamy ze stanem rzeczywistym, co jednak w wielu przypadkach jest niewykonalne. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, w następstwie przeprowadzenia postępowania podatkowego, zgodnie z przepisami procedury podatkowej określonymi w O.p., pozwala dopiero na ocenę sytuacji podatnika w kontekście przepisów materialnych. Zasada prawdy obiektywnej nakłada na organy podatkowe obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Uzupełnienie tej zasady stanowi zapis art. 187 § 1 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy dopuszczając - zgodnie z art. 180 § 1 i art. 181 O.p. - jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem, w tym materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Podkreślenia wymaga, że Ordynacja podatkowa przewiduje otwarty system dowodowy, w którym każdy środek dowodowy ma równą moc, bez względu na jego charakter. Należy pamiętać, iż organy podatkowe oceniają na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 191 O.p.). Pomimo, że przepisy podatkowe obowiązek gromadzenia materiału dowodowego nałożyły na organy podatkowe (podatnik, co do zasady, nie ma obowiązku ponoszenia ciężarów dowodzenia) to jednak żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem (art. 188 O.p).
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone w granicach ustalonych przywołanymi wyżej przepisami, a zarzut skarżących dotyczący naruszenia przepisów prawa procesowego - art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., poprzez niewyjaśnienie w sposób dokładny stanu faktycznego i w sposób wyczerpujący rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji powyższych uchybień ocenienie jedynie części materiału dowodowego - w szczególności błędne ustalenie, że organ nie wiedział w dniu wydania pierwotnej decyzji o istotnych okolicznościach, tj. o fakcie, że skarżący posiadali wówczas jeszcze inne, niezadeklarowane do opodatkowania, nieruchomości – jest nieuzasadniony.
Organ podatkowy wydając decyzję z dnia 27 maja 2011r. stwierdzającą istnienie przesłanek do wznowienia postępowania, uchylającą uprzednią decyzję i ustalającą podatek w innej wysokości, prawidłowo ustalił, że w dniu wydania pierwotnej decyzji skarżący byli właścicielami jeszcze innych, nie objętych pierwotną decyzją nieruchomości, o czym wobec niezłożenia przez skarżących odpowiednich deklaracji podatkowych, organ wówczas nie wiedział. Z podnoszonego przez skarżących faktu, że w dniu 13 stycznia 2006r. na niezadeklarowanych przez skarżących do opodatkowania nieruchomościach rozpoczęły się prace wodnokanalizacyjne wykonywane przez przedsiębiorstwo B., nie sposób wywodzić, że organ podatkowy – Prezydent B. – wydając pierwotną decyzję wymiarową w dniu 6 lutego 2006r., wiedział, że skarżący są właścicielami lub posiadaczami samoistnymi jeszcze innych nieruchomości. Wiedza taka musi być bowiem pewna i wynikać z materiału zgromadzonego w postępowaniu podatkowym. Z tych względów chybiony jest zarzut, że organ nie wziął pod uwagę złożenia przez skarżących wniosku o zasiedzenie nieruchomości. Nadto wniosek ten został, zgodnie z przyjętym stanem faktycznym, złożony w dniu 28 lutego 2006r., a więc już po wydaniu pierwotnej decyzji wymiarowej. Skarżący nie wskazali, jaki inny materiał dowodowy ich zdaniem organ pominął.
Reasumując ten fragment rozważań, zdaniem Sądu, w sprawie, w zakresie prowadzonego postępowania dowodowego, uczyniono zadość obowiązującym regulacjom, określonym w art. 121, 122, 123, 180 § 1, 187 i 191 O.p., respektując także prawa przynależne stronie postępowania.
W zakresie merytorycznym istota poddanego kognicji Sądu sporu sprowadzała się zasadniczo do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w sytuacji skarżących zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania podatkowego, określona w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., tj. czy wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydał decyzję.
Kwestionowana decyzja stwierdzająca istnienie przesłanek do wznowienia postępowania, uchylająca decyzję uprzednią i ustalająca zobowiązanie podatkowe w nowej wysokości dotyczy podatku od nieruchomości za rok 2007.
Jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest - określona w art. 128 O.p. - zasada trwałości decyzji podatkowej. Zgodnie z tą zasadą, decyzje, od których nie przysługuje odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Przywołana zasada służy stabilizacji i pewności obrotu prawnego, zapewniając podmiotom stosunku prawno - podatkowego ochronę praw nabytych. Uchylenie lub zmiana decyzji posiadających atrybut ostateczności może nastąpić tylko w następstwie zainicjowania jednego z trzech postępowań, określanych mianem postępowań "nadzwyczajnych" i obejmujących: wznowienie postępowania (art. 240-246 O.p.), stwierdzenie nieważności decyzji (247-252 O.p.) oraz uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej (art. 253-256 O.p).
Przystępując do rozstrzygnięcia powstałego między stronami sporu, Sąd uznaje za konieczne odniesienie się do samej istoty instytucji procesowej, jaką jest wznowienie postępowania podatkowego. Instytucja wznowienia postępowania, jest instytucją stwarzającą prawnie określoną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych (przesłanek wznowienia), wyliczonych taksatywnie w art. 240 § 1 pkt 1-11 O.p. Wznawiając postępowanie (art. 243 § 1 O.p.) właściwy organ podatkowy, tj. organ, który wydał w sprawie "zwykłej" decyzję w ostatniej instancji, bada pierwotnie, czy zaistniały przesłanki wznowienia postępowania, określone w art. 240 § 1 O.p. (samo wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania o tym bowiem jeszcze nie przesądza).
W przypadku, gdy organ ten stwierdzi zaistnienie jednej z przesłanek zawartych w art. 240 § 1 O.p., uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie (art. 245 § 1 pkt 1 O.p.). W sytuacji natomiast, kiedy organ ten nie stwierdzi wystąpienia przesłanek wskazanych w w/w przepisie, wydaje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej (art. 245 § 1 pkt 2 O.p.). Trzecia ewentualność określona została w pkt 3 art. 245 § 1 O.p. Zgodnie z tym przepisem, organ odmówi uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p., lecz w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa, albo wydanie nowej decyzji orzekającej, co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68 lub art. 70. Postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją "zwykłego" postępowania podatkowego, tj. kolejną jego instancją. W następstwie tego postępowania nie następuje merytoryczna kontrola ostatecznej decyzji podatkowej we wszelkich jej aspektach. Przedmiotem postępowania wznowieniowego nie może być tym samym powtórne merytoryczne rozpoznanie sprawy, gdyż w sposób oczywisty naruszyłoby to zasadę trwałości decyzji podatkowej. Instytucja wznowienia nie jest zatem środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną, abstrahując od stopnia tej wadliwości. Organy w tym nadzwyczajnym postępowaniu nie mogą kierować się innymi przesłanki, jak tylko wymienionymi w przepisie art. 240 § 1 O.p.
Mający zastosowanie w rozpoznawanej sprawie przepis art. 240 § 1 pkt 5 O.p. stanowi, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Brzmienie cytowanego przepisu wskazuje, że o zaistnieniu powołanej przesłanki wznowienia można mówić wtedy, gdy spełnione zostaną łącznie cztery warunki: 1) wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody; 2) okoliczności (dowody) te nie były znane organowi, który wydał decyzję: 3) okoliczności (dowody) istniały w dniu wydania decyzji; 4) są one istotne dla sprawy. Przy czym należy zaznaczyć, iż nowe dla sprawy, tj. nieznane organowi wydającemu decyzję okoliczności faktyczne lub dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej.
W niniejszej sprawie Sąd podziela stanowisko organu podatkowego, iż w sprawie zaszły przesłanki wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., polegające na ujawnieniu się nowych okoliczności – stwierdzonego postanowieniem z dnia 11 maja 2009r. Sądu Rejonowy w B. w sprawie o sygn. akt [...] nabycia przez skarżących z dniem 1 października 2005r. w drodze zasiedzenia prawa własności działek nie objętych dotychczasową decyzją ustalającą podatek od nieruchomości.
Pierwotna decyzja organu pierwszej instancji określająca skarżącym podatek od nieruchomości wydana została w dniu 6 lutego 2006r. Za podstawę wymiaru podatku organ przyjął nieruchomości, które skarżący zadeklarowali. Po uprawomocnieniu się w/w decyzji okazało się jednak, że oprócz w/w nieruchomości skarżący w dniu wydania decyzji byli właścicielami jeszcze innych niezadeklarowanych nieruchomości - działek gruntu nr [...], [...] i [...] położonych w B.. Fakt ten został stwierdzony w postanowieniu z dnia 11 maja 2009r. Sądu Rejonowy w B., w którym Sąd stwierdził, że skarżący nabyli prawo własności tych nieruchomości z dniem 1 października 2005r.
W świetle w/w postanowienia nie ulega wątpliwości, że stan faktyczny przyjęty - na podstawie zeznania podatkowego skarżących - w chwili orzekania o wysokości podatku od nieruchomości, nie odpowiadał rzeczywistemu stanowi rzeczy, gdyż skarżący nie zadeklarowali wszystkich posiadanych przez siebie wówczas nieruchomości. Zgodnie z przytoczonym przez samych skarżących w skardze art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. DZ.U. z 2010r. Nr 95, poz 613 ze zm.) podatnikami podatku od nieruchomości są również ich posiadacze samoistni. Skoro jednak skarżący wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 6 ust. 6 przytoczonej ustawy nie zadeklarowali posiadanych nieruchomości do opodatkowania, nie mogą obecnie twierdzić, że organ wiedział z innych źródeł o posiadaniu przez skarżących niezadeklarowanych do opodatkowania nieruchomości, tj. wiedział o tym z innego postępowania administracyjnego (lub czynności faktycznych) dotyczącego zdarzenia spoza postępowania podatkowego, polegającego na wejściu na teren nieruchomości skarżących wykonawcy robót wodnokanalizacyjnych B.. Organ podatkowy wydając decyzję opiera się na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu podatkowym. W niniejszej sprawie w postępowaniu podatkowym nie stwierdzono posiadania przez skarżących niezadeklarowanych przez nich nieruchomości.
Oczywiście chybione są również wywody skarżących, iż organ podatkowy nie czekając na rozstrzygnięcie postępowania w sprawie zasiedzenia nieruchomości – winien stwierdzić we własnym zakresie, iż skarżący są właścicielami niezadeklarowanych przez nich działek i z urzędu uwzględnić ten fakt przy wydaniu decyzji ustalającej podatek od nieruchomości. Abstrahując od faktu, iż materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu podatkowym nie dawał podstaw do przyjęcia, że skarżący nie zadeklarowali wszystkich posiadanych przez siebie nieruchomości, na marginesie wskazać można, że organy podatkowe nie są władne do samodzielnego stwierdzania faktów, które zgodnie z przepisami mogą być stwierdzane wyłącznie w przewidzianych przepisami prawa postępowaniach – i odzwierciedlane w dokumentach urzędowych, w tym w orzeczeniach sądów cywilnych. Zgodnie zaś z art. 365 § 1 k.p.c., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych - także inne osoby. Organy administracji publicznej, w tym organy podatkowe, niebędące stroną postępowania, w którym zapadło prawomocne orzeczenie sądu, są związane tym orzeczeniem prejudycjalnie, czyli nie mogą dokonać odmiennej oceny prawnej roszczenia niż zawarta w prejudykacie, ale także nie mogą dokonać odmiennych ustaleń faktycznych. Zatem art. 365 § 1 k.p.c. ma zastosowanie w postępowaniu podatkowym i sądowoadministracyjnym, przy czym stanowi lex specialis w stosunku do art. 194 § 3 O.p. – tj. możliwości przeprowadzenia przeciwdowodu. Zastrzec jednak należy, że związanie o którym mowa w art. 365 § 1 k.p.c. obejmuje sentencję orzeczenia sądu, a nie motywy rozstrzygnięcia lub też ocenę materiału dowodowego dokonaną przez sąd i przyjętą jako podstawa orzeczenia (tak Pietrasz P. komentarz LEX 2011,stan prawny: 2011-03-01, Komentarz do art. 194 ustawy - Ordynacja podatkowa).
Z tych względów uznać należy, iż w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności istniejące uprzednio, które nie były znane organowi, a więc w sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, warunkująca wznowienie postępowania administracyjnego.
W piśmie z dnia 2 grudnia 2011r. skarżący podnieśli nadto zarzut, że opodatkowana przez organ działka nr [...] obręb VIII, zlokalizowana przy ulicy Warszawskiej w B., zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przeznaczona jest pod tereny dróg publicznych, natomiast zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych. Z tego względu, zdaniem skarżących, działka nr 289/2 powinna być zwolniona z opodatkowania. Przedstawione stanowisko jest nietrafne. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z przytoczonym przepisem, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty już zajęte pod tereny dróg publicznych, a więc te, gdzie droga publiczna została faktycznie wybudowana. Od podatku nie podlegają natomiast zwolnieniu nieruchomości jedynie przeznaczone w aktualnym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod tereny dróg publicznych, które mogą powstać w przyszłości.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło