I SA/Wr 1658/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik - Ogińska po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. U. – S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] września 2011 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 roku postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 4.324 zł M. U.-S., reprezentowany przez doradcę podatkowego, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, że jest osoby bezrobotną, nie osiąga żadnych dochodów, nie posiada żadnego majątku i od lat mieszka u kolegi. Skarżący wezwany do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów oraz stanu rodzinnego, oświadczył w piśmie z dnia 14 grudnia 2011 r., że nie jest możliwe przedstawienia kserokopii zeznań podatkowych, ponieważ jako osoba bezrobotna nie składa zeznań, nie posiada źródeł utrzymania, korzysta z pomocy syna, nie ponosi żadnych opłat z tytułu utrzymania mieszkania kolegi, nie posiada telefonu, rachunków bankowych ani lokat, nie zaciągnął kredytów, natomiast koszt usługi profesjonalnego zastępstwa świadczonej przez bratanka skarżącego określono na 1 zł. Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2012 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Od powyższego orzeczenia wniesiony został sprzeciw, w uzasadnieniu którego skarżący powtórzył, iż w sytuacji, w której się znajduje, nie jest w stanie przedłożyć żadnych dokumentów źródłowych. Podkreślił, że kwota wpisu od skargi, której nie może zapłacić, pozwoliłaby mu na przeżycie roku we względnym spokoju. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Należy zauważyć, że regulacja zawarta w art. 246 § 1 pkt 2 stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim tym, którzy nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem utrzymania własnej rodziny. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Tak więc, to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Wnioskodawca winien więc wykazać w sposób nie budzący wątpliwości, że zdobycie przez niego środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. W świetle przytoczonej regulacji, powyższych uwag, danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożonych przez skarżącego oświadczeń, wniosek zasługuje na uwzględnienie. Należy bowiem zauważyć, iż skarżący nie posiada źródła utrzymania oraz majątku, który mógłby zostać spieniężony w celu partycypowania w kosztach sądowych. Ponadto, w utrzymaniu pomaga skarżącemu jego syn, zaś pomoc prawną w postępowaniu przed tut. Sądem świadczy członek rodziny (bratanek). Zdaniem Sadu, wskazane okoliczności świadczą o tym, że skarżący nie jest w stanie ponosić kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2) i art. 260 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia.