I SA/Wr 1663/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-08-25
Skład orzekający: Michał Kazek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka w upadłości układowej, która wykazała straty w poprzednich latach obrotowych i zajęte rachunki bankowe, ale posiada znaczący kapitał zakładowy i wartość środków trwałych, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy, w tym zwolnienie od kosztów sądowych, jest środkiem wyjątkowym i może być przyznane osobie prawnej jedynie wtedy, gdy wykaże ona brak wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania. W przypadku spółki w upadłości układowej, która mimo strat i zajęcia rachunków bankowych posiada znaczący kapitał zakładowy i wysokie wartości środków trwałych, nie można uznać, że brak jest dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Ponadto, ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy z tym samym uzasadnieniem, które zostało już wcześniej odrzucone, nie może prowadzić do zmiany oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją finansową wynikającą ze zmiany przepisów i spadku przychodów. Spółka odnotowała stratę w ostatnim roku obrotowym, posiadała zajęte rachunki bankowe, ale dysponowała znacznym kapitałem zakładowym i wartością środków trwałych. Wcześniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy w tej samej sprawie został oddalony. Spółka jest w upadłości układowej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Niepruszewie w upadłości układowej na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od gier za kwiecień 2012 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
W terminie do wykonania wezwania do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podkreśliła, że trudna sytuacja finansowa, w której obecnie się znajduje, stanowi konsekwencję zmiany przepisów regulujących zasady prowadzenia działalności w zakresie automatów o niskich wygranych i salonów gier. W porównaniu z poprzednimi latami jej przychody uległy znacznemu zmniejszeniu i przeznaczane są na pokrycie danin publicznoprawnych. Na majątek trwały wnioskodawcy składają się przede wszystkim automaty do gier o niskich wygranych, których nie da się zbyć w aktualnych warunkach. Nadto kontynuowanie działalności w oparciu o uprzednio uzyskane zezwolenia napotyka trudności "z uwagi na działania różnych organów państwa, których kontrole są nastawione na likwidację tego segmentu rynku usług rozrywkowych". Skarżąca – zgodnie z oświadczeniem – w ostatnim roku obrotowym odnotowała stratę (- 888.485,30 zł). Wysokość jej kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi 2.500.000 zł, a wartość środków trwałych jest równa 4.657.599,66 zł. Dwa rachunki bankowe, które posiada, zostały zajęte w postępowaniu zabezpieczającym do kwoty 6.626.868,86 zł, a ich stan wynosi 0zł.
Z przesłanych na wezwanie dokumentów wynika, że w latach 2012 i 2013 skarżąca spółka poniosła stratę w kwocie odpowiednio 888.485,30 zł i 112.487,38 zł (przy przychodach w kwocie odpowiednio 148.551.284,25 zł i 93.956.187,69 zł), natomiast w kwietniu, maju i czerwcu 2014 r. spółka dokonała dostawy towarów oraz świadczyła usługi o wartości odpowiednio 3.569.530 zł, 3.025.122 zł i 2.381.405 zł.
W tym miejscu odnotować trzeba, że postanowieniem z dnia 25 lutego 2014 r. sygn. akt II FZ 251/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na wydane w sprawie postanowienie z dnia 13 stycznia 2014 r., którym Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W sprawie zważono, co następuje.
Przedmiotem niniejszego postępowania incydentalnego jest kwestia zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dostrzeżenia wymaga, że jest to kolejne żądanie przyznania prawa pomocy zgłoszone przez skarżącą w niniejszej sprawie. Poprzedni jej wniosek (także dotyczący zwolnienia od kosztów sądowych) został oddalony postanowieniem Sądu z dnia 13 stycznia 2014 r.
Wskazać należy, że domaganie się zwolnienia od kosztów sądowych składa się na prawo pomocy w zakresie częściowym, o czym stanowi art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Z kolei w myśl art. 246 § 2 pkt 2) tej ustawy prawo to może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Nie ulega wątpliwości, że przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne jedynie w wyjątkowej sytuacji, a mianowicie wówczas, kiedy ograniczone możliwości płatnicze strony lub ich brak pozbawiają ją możności skorzystania z przysługującego jej prawa do sądu. Przeszkoda ta oczywiście musi być realna, a zatem do stwierdzenia jej istnienia niezbędne jest poznanie sytuacji wnioskodawcy. I to właśnie na nim spoczywa ciężar wykazania zasadności zgłoszonego żądania.
Odniesienie tych uwag do niniejszej sprawy prowadzi do konkluzji, że skarżąca nie wykazała, aby w jej przypadku zachodziły przesłanki przyznania prawa pomocy. Przesądza o tym uwzględnienie całego, zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym również dokumentów, które przedstawiła na poparcie poprzedniego wniosku. Materiał ten uznać należy za wystarczający do stwierdzenia, że także na aktualnym etapie postępowania przyznanie wnioskującej spółce prawa pomocy jest niezasadne. Analiza porównawcza obydwóch wniosków pozwala bowiem dostrzec tożsamość ich uzasadnień. Skarżąca upatruje słuszności swego żądania w okolicznościach, które uprzednio legły już u podstaw negatywnego dla niej rozstrzygnięcia. Zarazem nie przedstawia powodów, które obecnie miałyby wpłynąć na zmianę oceny wyrażonej w postanowieniu z dnia 13 stycznia 2014 r. Nowa okoliczność, tj. ogłoszenie upadłości układowej strony, nie spowodowała znaczącej zmiany skali prowadzonej przez nią działalności gospodarczej i wielkości znajdujących się w jej posiadaniu kwot pieniężnych. Nie może zatem wpłynąć na zmianę oceny spełnienia w sytuacji materialnej wnioskującej spółki przesłanki przyznania jej prawa pomocy określonej w art. 246 § 2 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy po-stanowił jak w sentencji o odmowie przyznania stronie skarżącej prawa pomocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło