I SA/Wr 1669/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień, czerwiec, lipiec i sierpień 2013 r. postanawia: zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 14 grudnia 2015 r., I SA/Wr 1669/15, i przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W sprawie "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 12.372 zł złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wskazała swoją bardzo trudną sytuację finansową, w której z powodu braku zwrotu podatku VAT bank wypowiedział jej umowę kredytu umożliwiającą zakup towaru i do czasu pozyskania środków finansowych nie ma ona możliwości prowadzenia bieżącej działalności, ale ponosi koszty stałe, w tym koszty odsetek od niespłaconego kredytu. W oświadczeniu o majątku i dochodach podała strona skarżąca, że wysokość jej kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi – 5.000 zł, wartość jej środków trwałych – 0 zł, strata za ostatni rok obrotowy według bilansu 59.407,53 zł, natomiast stan jej rachunków bankowych – (-) 1.098.827,48 zł. Z przesłanych na wezwanie dokumentów wynika, ponad dane wskazane we wniosku, że strona w latach 2013 i 2014 uzyskała dochód i poniosła stratę w kwocie odpowiednio 32.397,23 zł zł i 68.588,29 zł (przy przychodach w kwocie odpowiednio 6.768.633,67 zł i 1.954.911,30 zł), natomiast w sierpniu, wrześniu i październiku 2015 r. nie wykazała świadczenia usług ani dostawy towarów. Na dzień 31 grudnia 2014 r. w kasie i na rachunkach posiadała kwotę 8.294,98 zł. W treści pisma procesowego z dnia 23 listopada 2015 r. strona skarżąca zawarła informację o finansowaniu bieżącej działalności spółki, w tym opłat leasingowych, przez prezesa zarządu spółki w ramach pożyczki udzielanej spółce przez jej wspólnika. Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. W ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw od ww. orzeczenia, w którym podał, że wykazane w bilansie na dzień 31 grudnia 2014 r. środki zostały wykorzystane w 2015 r. na prowadzenie bieżącej działalności gospodarczej. Aktualnie spółka na rachunkach bankowych nie posiada żadnych dostępnych środków pieniężnych. Ponadto skarżąca wyjaśniła, że środki pieniężne pożyczone od udziałowca przeznacza przede wszystkim na opłaty leasingowe, które stanowią kwotę około 2000 zł miesięcznie. W związku z powyższym wnioskodawca został ponownie wezwany do przedłożenia odpisu deklaracji podatkowych VAT za ostatnie trzy okresy rozliczeniowe, bilansu i rachunku zysków i strat skarżącej spółki za ostatni rok obrotowy oraz CIT-8 za ostatni rok podatkowy, jeżeli skarżąca złożyła już zeznanie podatkowe za ten rok. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, spółka przedłożyła bilans i rachunek zysków i strat za rok 2015 oraz deklaracje VAT za miesiące listopad, grudzień 2015 r. i styczeń 2016. W świetle przedłożonych deklaracji we wskazanych miesiącach spółka nie wykazała świadczenia usług ani dostawy towarów. Z bilansu wynika zaś, że na dzień 31 grudnia 2015 r. spółka odnotowała stratę wynoszącą 32 247, 52 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Stosownie zaś do treści art. 260 § 2 p.p.s.a. w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Z treści art. 199 p.p.s.a. wynika, że zasadą jest, iż każdy ponosi koszty postępowania związane z jego udziałem w sprawie. Zmniejszenie ciężaru finansowego wiążącego się z prowadzeniem sprawy może nastąpić przez przyznanie stronie, na jej wniosek, prawa pomocy. W przedmiotowej sprawie skarżąca spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. Zauważyć należy, że na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego koszty sądowe obejmują koszt wpisu sądowego od skargi w kwocie 12.372 zł. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podnieść należy, że ustawodawca, w odniesieniu do oceny wniosków składanych przez osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, wprowadził większe rygory, koncentrując się wyłącznie na przesłankach ekonomicznych, a ponadto uzależnił przyznanie prawa pomocy - mimo zaistnienia przesłanek ustawowych - od uznania sądów. Wskazać przy tym należy, że prawo do sądu nie może być prawem iluzorycznym, co oznacza, że w każdym uzasadnionym przypadku, jeżeli koszty sądowe miałyby stanowić barierę dla sądowego rozpatrzenia sprawy, sąd jest obowiązany do takiego rozstrzygnięcia, które umożliwi stronie wniesienie skargi. Po ponownym, dogłębnym zbadaniu akt sprawy, Sąd stwierdził, że wniosek skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy zasługiwał na uwzględnienie. Sąd zauważa, iż skarżąca w bilansie zysków i strat wykazała stratę netto w wysokości 59 608, 78 zł (na koniec 2014 r.) oraz 32 247, 52 zł (na dzień 31 grudnia 2015 r.). Z przedłożonych na wezwanie Sądu deklaracji VAT – 7 za okres od sierpnia 2015 r. do stycznia 2016 r. wynika zaś, że skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej, nie dokonuje żadnych dostaw ani świadczenia usług. Stan rachunków bankowych skarżącej spółki to (-) 1.098.827,48 zł. Wobec powyższego, Sąd postanowił zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 14 grudnia 2015 r. i przyznać stronie prawo pomocy w zakresie częściowym, o czym orzeczono na podstawie art. 260 § 1 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.