I SA/Wr 1697/04
WyrokWSA we Wrocławiu2005-09-15
Skład orzekający: Katarzyna Radom, Lidia Błystak, Dagmara Dominik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość zakupiona przez spółkę posiadającą status zakładu pracy chronionej, która nie została wymieniona w decyzji przyznającej ten status, może korzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości?Ratio decidendi
Zwolnienie z podatku od nieruchomości dla zakładów pracy chronionej ma charakter podmiotowo-przedmiotowy. Wymaga ono, aby nieruchomość nie tylko należała do podmiotu prowadzącego zakład pracy chronionej, ale także wchodziła w skład tego zakładu i była wykorzystywana do jego działalności, co musi wynikać z decyzji przyznającej status zakładu pracy chronionej. Nieruchomość nieujęta w tej decyzji nie może korzystać ze zwolnienia.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. Zakład Pracy Chronionej złożyła deklarację podatku od nieruchomości za 2004 r., wykazując zwolnienie dla zakupionej nieruchomości na podstawie posiadanego statusu zakładu pracy chronionej. Organy podatkowe odmówiły zwolnienia, wskazując, że nieruchomość nie została wymieniona w decyzji przyznającej status zakładu pracy chronionej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących zwolnień podatkowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Katarzyna Radom Sędziowie: Sędzia NSA – Lidia Błystak Asesor WSA – Dagmara Dominik (sprawozdawca) Protokolant: Paulina Wódka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2005 r. sprawy ze skargi A Sp. z o. o. Zakładu Pracy Chronionej z siedzibą we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2004r.: oddala skargę.
Decyzją nr [...] z dnia [...] Burmistrz Miasta P. Z. określił Spółce z o. o. A wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r. w wysokości [...] zł Z uzasadnienia powołanej decyzji wynika, iż podatnik jest właścicielem niezabudowanej nieruchomości położonej na terenie miasta P. Z. (działka nr [...] obręb N. W.) zakupionej na podstawie aktu notarialnego Rep. [...] z dnia [...] W złożonej w dniu [...] deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości wykazała grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą wskazując jednocześnie na ich zwolnienie - na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – z uwagi na posiadany status zakładu pracy chronionej. W odpowiedzi na wezwanie Burmistrza Miasta P. Z. celem przedłożenia decyzji wojewody w sprawie przyznania spółce statusu zakładu pracy chronionej, uprawniającej do zwolnienia z podatku od nieruchomości za 2004 r., podatnik stwierdził, iż jest uprawniony do przedmiotowego zwolnienia na podstawie decyzji z dnia [...] wydanej przez Pełnomocnika do Spraw Osób Niepełnosprawnych. Z uwagi na fakt, iż w przedmiotowej decyzji Pełnomocnika brak było przedmiotu opodatkowania znajdującego się na terenie miasta P.Z. określono podatek od nieruchomości za 2004 r.
Po rozpatrzeniu odwołania strony wniesionego pismem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i podzieliło argumentację w niej zawartą. Wskazano, iż na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej zakład pracy chronionej jest zwolniony tylko w stosunku do przedmiotu opodatkowania wchodzącego w skład tego zakładu zgodnie z decyzją uprawnionego organu o przyznaniu statusu zakładu pracy chronionej. Skoro z decyzji Pełnomocnika do Spraw Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] nie wynika, by sporna nieruchomość wchodziła w skład zakładu pracy chronionej można zatem uznać, że nieruchomość ta nie spełniała warunków, o których mowa w art. 28 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, a tym samym nie może korzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego. Strona zarzuciła naruszenie:
1/ art. 9 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 200 poz. 1683 ze zm.);
2/ art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 9 poz. 84) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 200 poz. 1683 ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie;
3/ art. 31 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z dnia 20 grudnia 2002 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 7 poz. 79) przez nieuwzględnienie zwolnienia podatkowego.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, iż jest zakładem pracy chronionej i status ten otrzymała decyzją Pełnomocnika do Spraw Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] nr [...]. Decyzja ta wydana została bez określenia terminu jej obowiązywania, a więc jest aktualna, gdyż nie została zmieniona ani uchylona. Strona skarżąca wskazała, iż zakład pracy chronionej korzysta ze zwolnienia przewidzianego w art. 31 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, jeżeli istnieje związek pomiędzy przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. W przypadku strony skarżącej związek taki istnieje ponieważ przedmiotem działalności gospodarczej jest między innymi obrót nieruchomościami. Nieruchomość, której dotyczy zaskarżona decyzja służy celom działalności gospodarczej, jest towarem przeznaczonym do sprzedaży, a zarazem składnikiem majątkowym przedsiębiorstwa. W tym kontekście strona skarżąca uznała za całkowicie błędny pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wiążący prawo do zwolnienia od podatku tylko tej nieruchomości, która jest wymieniona w decyzji przyznającej status zakładu pracy chronionej. Wskazano, że decyzja ta wymienia jedynie adres siedziby Spółki. Poszczególne nieruchomości służące obrotowi zależnie od sytuacji położone są w różnych miejscowościach na terenie Polski. Na poparcie swojego stanowiska strona skarżąca powołała się na uchwałę z dnia [...]sygn. [...]. Ponadto wskazała, iż odnośnie 3 letniego terminu stosowania zasad dotychczasowych w stosunku do zakładów pracy chronionej, które uzyskały status takiego zakładu przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych to zdaniem strony termin ten rozpoczyna swój bieg od dnia wejścia w życie tj. od dnia 1 stycznia 2003 r. Ustawa nie określa w jaki sposób w odniesieniu do tych zakładów należy liczyć trzyletni termin stosowania przepisów dotychczasowych, jak również nie zawiera przepisu stanowiącego, że wydane przed tą datą decyzje przyznające status zakładu pracy chronionej z dniem 1 stycznia 2003 r. tracą swą ważność. Odmienna interpretacja art. 9 ustawy o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wykraczałaby nie tylko poza treść przepisu, ale nadto prowadziłaby do naruszenia konstytucyjnych zasad nie działania prawa wstecz, ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, ochrony praw nabytych oraz ochrony interesów w toku.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wskazała, iż nie można zgodzić się z zarzutem nieuwzględnienia art. 9 ustawy o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Organ odwoławczy uwzględnił ten przepis dlatego swoje rozstrzygnięcie oparł na przepisie art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 października 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Na wstępie należy zauważyć, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i formalnym. Przeprowadzając w tym zakresie kontrolę zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych od podatku od nieruchomości zwalnia się również prowadzących zakłady pracy chronionej lub zakłady aktywności zawodowej - w zakresie przedmiotów opodatkowania zgłoszonych wojewodzie, jeżeli zgłoszenie zostało potwierdzone decyzją w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej albo zaświadczeniem - zajętych na prowadzenie tego zakładu, z wyjątkiem przedmiotów opodatkowania znajdujących się w posiadaniu zależnym podmiotów niebędących prowadzącymi zakłady pracy chronionej lub zakłady aktywności zawodowej. Powyższy przepis został wprowadzony na podstawie art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2002 r. Nr 200 poz. 1683) obowiązującej z dniem 1 stycznia 2003 r. Powołana wyżej ustawa w art. 8 zmieniła art. 31 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 123, poz. 776 ze zm.) nadając mu następujące brzmienie: prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej w stosunku do tego zakładu jest zwolniony z podatków, z zastrzeżeniem ust. 2, z tym że z podatków od nieruchomości, rolnego i leśnego - na zasadach określonych w przepisach odrębnych.
Z kolei w art. 9 ww. ustawa zawierała przepisy przejściowe wskazujące, iż w stosunku do prowadzących zakłady pracy chronionej lub zakłady aktywności zawodowej, którzy uzyskali status prowadzących te zakłady przed wejściem w życie niniejszej ustawy, zwolnienie z podatku od nieruchomości stosuje się na zasadach dotychczasowych, nie dłużej niż do upływu 3-letniego terminu wynikającego z decyzji wydanej przed dniem 1 stycznia 2003 r. przyznającej status prowadzącego zakład.
Niewątpliwie strona skarżąca otrzymała status zakładu pracy chronionej przed wejściem w życie niniejszej ustawy na podstawie bezterminowej decyzji Pełnomocnika do Spraw Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] nr [...]. Fakt ten nie jest kwestionowany przez organy podatkowe i organ odwoławczy swoje rozstrzygnięcie oparł na przepisie art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2003 r. Mając na uwadze powyższe nie sposób uznać za zasadne poglądu strony skarżącej co do naruszenia art. 9 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz zmianie niektórych innych ustaw.
Zgodnie z powołanym art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej jest zwolniony w stosunku do tego zakładu, z zastrzeżeniem ust. 2, z podatków. Przewidziane w ww. artykule zwolnienie ma charakter zwolnienia podmiotowo – przedmiotowego. Stąd też jego zastosowanie wymaga łącznego spełnienia dwóch warunków:
1/ podmiotowego – nieruchomość musi być własnością lub znajdować się w posiadaniu (zarządzie) prowadzącego zakład pracy chronionej;
2/ przedmiotowego – nieruchomość wchodzi w skład zakładu i jest wykorzystywana do prowadzenia działalności tegoż zakładu.
Jeżeli którykolwiek z tych warunków nie jest spełniony, zwolnienie nie może być stosowane. O ile zdefiniowany warunek podmiotowy nie budzi wątpliwości, gdyż wynika z art. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9 poz. 84 ze zm.), który określa podatnika podatku od nieruchomości, o tyle skonkretyzowanie warunku przedmiotowego wymaga odniesienia się do wymogów stawianych przed zakładami pracy chronionej określonych w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy obiekty i pomieszczenia użytkowane przez ten zakład muszą m.in. odpowiadać przepisom i zasadom bezpieczeństwa i higieny pracy oraz uwzględniać potrzeby osób niepełnosprawnych w zakresie przystosowania stanowisk pracy, pomieszczeń higinieniczno-sanitarnych i ciągów komunikacyjnych oraz spełniać wymagania dostępności do nich. Są to warunki niezbędne do zaliczenia tego typu obiektów do zakładu pracy chronionej. Spełnienie tych warunków zgodnie z art. 28 ust. 2 ww. ustawy, stwierdza Państwowa Inspekcja Pracy. Jednakże samo ich spełnienie przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą nie jest jeszcze wystarczającą przesłanką do zastosowania zwolnienia. Aby tak się stało, musi być wydana stosowna decyzja wojewody (art. 30 ustawy), w której przyznany zostanie danemu podmiotowi status zakładu pracy chronionej. W decyzji tej określone jest m.in. miejsce prowadzenia działalności zakładu jako odpowiadające warunkom ustawowym. Wynika z niej, że dane obiekty, po pierwsze służą prowadzeniu zakładu pracy chronionej i po drugie – odpowiadają wymogom stawianym przed tego typu obiektami. Dopiero uprawomocnienie się tej decyzji umożliwia stosowanie przedmiotowego zwolnienia. Analogiczna sytuacja miała miejsce w odniesieniu do decyzji wydanej przez Pełnomocnika do Spraw Osób Niepełnosprawnych nadającej status zakładu pracy chronionej na podstawie art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 1991 r. o zatrudnianiu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1991 r. Nr 46 poz. 201 ze zm.). Należy zatem stwierdzić, iż decyzja o nadaniu statusu zakładu pracy chronionej ma fundamentalne znaczenie przy klasyfikowaniu danych obiektów jako wchodzących w skład zakładu pracy chronionej i służących prowadzeniu tego zakładu. Zakłady pracy chronionej nie są zwolnione z podatku od wszystkich posiadanych nieruchomości, lecz tylko od tych, które wchodzą w ich skład zgodnie z decyzją o przyznaniu takiego statusu (por. uchwała NSA z dnia 5 listopada 2001 r., sygn. akt FPS 7/01, opubl. POP 2002, nr 4, poz. 177).
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, iż z decyzji Pełnomocnika do Spraw Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] nr [...] wynika m.in. spełnianie przez zakład A sp. z o. o. przy ul. N. [...] we W. wymogów określonych w art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnianiu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych. Stwierdzono zatem, iż obiekty i pomieszczenia zakładu pracy pod wskazanym wyżej adresem odpowiadają przewidzianym przepisami normom i uwzględniają potrzeby osób niepełnosprawnych w zakresie dostępności do nich, a także posiadają dodatkowe oprzyrządowania pomieszczeń sanitarnohigienicznych i ciągów komunikacyjnych. Decyzja powyższa nie obejmuje nieruchomości położonej na terenie miasta P. Z. (działka nr [...] obręb N. W.) stąd też należy stwierdzić, iż prawidłowo organy podatkowe opodatkowały sporną nieruchomość podatkiem od nieruchomości z uwagi na brak spełnienia warunku przedmiotowego do zastosowania wskazanego zwolnienia. Zarzut naruszenia art. 31 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych oraz art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych należy uznać za chybiony.
Poczynione uwagi nakazały uznać, iż zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. nie narusza prawa, co czyni skargę nieuzasadnioną i spowodowało konieczność jej oddalenia na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło