I SA/Wr 1698/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Marta Semiczek Sędziowie: Sędzia WSA – Maria Tkacz - Rutkowska Asesor WSA – Dagmara Dominik (sprawozdawca) Protokolant: Anna Szokalska - Kruś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi J. S. – K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych : oddala skargę. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego dokonanej w 1999 r. Z uzasadnienia ww. postanowienia wynika, iż decyzją z dnia [...]Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W. S.-M. określił J. S. –K. zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego dokonanej w 1999 r. w wysokości [...]zł. Decyzja ta została doręczona podatniczce w dniu [...] odwołanie od ww. decyzji zostało sporządzone w dniu [...] i złożone osobiście w Urzędzie Skarbowym W. S.-M. w dniu [...]. Wraz z odwołaniem podatniczka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jako uzasadnienie ww. wniosku podatniczka podała, iż od niedawna pracuje i nie mogła wcześniej tj. przed [...] uzyskać od nowego pracodawcy wolnego dnia w celu załatwienia swoich spraw. Zdaniem organu odwoławczego przedmiotowy wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy wskazał, iż brak możliwości uzyskania od pracodawcy dnia wolnego na załatwienie spraw w urzędzie skarbowym osobiście nie stanowi argumentu przemawiającego za uwzględnieniem żądania, ponieważ istniała możliwość przesłania odwołania za pośrednictwem poczty lub przez ustanowionego przez stronę pełnomocnika. Zdaniem organu odwoławczego odwołanie zostało złożone w dniu [...] tj. z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia ordynacja podatkowa. Termin ten upłynął w dniu [...]. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia odwołania ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji. Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a polegający na przyjęciu, iż strona nie dochowała z własnej winy terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca powtórzyła argumenty zawarte we wniosku o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie wskazała, iż nie mogła skorzystać z pomocy pełnomocnika z uwagi na koszty, natomiast skorzystanie z usług poczty było możliwe dopiero po zapoznaniu się z dokumentacją zgromadzoną w sprawie. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna Na wstępie należy zauważyć, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i formalnym. Tak rozumiejąc rolę Sądu w niniejszej sprawie, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. nie narusza prawa. Zgodnie z art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ze zm. zwana dalej "O.p.") w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 162 § 2 O.p.). Przepisy art. 162 § 1 i § 2 O.p. ustanawiają cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie. Po pierwsze przywrócenie terminu – także terminu do wniesienia odwołania – jest uzależnione od uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swojej winy. Po drugie osoba zainteresowana musi złożyć wniosek o przywrócenie terminu. Po trzecie należy dochować termin (nieprzywracalny) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Po czwarte należy dopełnić wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności dla której był ustanowiony przywracany termin np. wnieść odwołanie. W przedmiotowej sprawie skarżąca złożyła w dniu [...] wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem od decyzji z dnia [...] nr [...] doręczonej stronie w dniu [...] Istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do zaistnienia przesłanki uprawdopodobnienia braku winy strony w uchybieniu terminu. Strona skarżąca wskazuje na brak takiej winy, argumentując swoje stanowisko podjęciem nowej pracy i niemożnością zwolnienia z pracy celem zapoznania się z dokumentacją w urzędzie skarbowym, co było warunkiem koniecznym wniesienia przedmiotowego odwołania. Natomiast organy podatkowe wskazują na brak uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu ww. terminowi, podkreślając, iż brak możliwości uzyskania od pracodawcy dnia wolnego na załatwienie spraw w urzędzie skarbowym osobiście nie stanowi argumentu przemawiającego za uwzględnieniem żądania ponieważ istniała możliwość przesłania odwołania za pośrednictwem poczty lub przez ustanowionego przez stronę pełnomocnika. Należy wskazać, iż zarówno w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i w doktrynie utrwalił się pogląd, iż kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia np. nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inna osobą, powódź, pożar. Natomiast uchybienie terminu może być poczytane jako zawinione przez stronę, jeśli strona chciała dopełnić czynności, lecz nie dopełniła z powodu jakiejś przeszkody, którą mogła przezwyciężyć (por. B. Adamiak i inni "Ordynacja podatkowa. Komentarz 2004, Wydawnictwo Unimex, s. 586 i nast.; wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r. sygn. akt I SA/Gd 745/98 niepubl.). Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów podatkowych naruszenia przepisów prawa. Prawidłowo bowiem organy te uznały, iż podnoszone przez stronę okoliczności nie uprawdopodabniają braku winy strony skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Nie stanowi braku winy strony okoliczność niemożności uzyskania od pracodawcy dnia wolnego na załatwienie spraw w urzędzie. Taka okoliczność nie wykluczała bowiem możliwości dokonania czynności procesowej – sporządzenia odwołania i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika czy też pełnomocnika. Podnoszona przez stronę okoliczność zapoznania się z aktami nie może być brana pod uwagę w sytuacji, gdy w toku prowadzonego postępowania podatkowego skarżąca miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy, o czym została poinformowana pismem z dnia [...]. Poczynione uwagi nakazały uznać, iż zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu nie narusza prawa, co czyni skargę nieuzasadnioną i spowodowało konieczność jej oddalenia na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.