I SA/Wr 1703/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wyjaśnienia wątpliwości co do treści postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego; II. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego uzasadniając, że od 18 sierpnia 2015 r. otrzymuje zasiłek przedemerytalny, który w 25% został zajęty przez komornika. Wnioskodawca jest przewlekle chory, po usunięciu nowotworu złośliwego, operacji oka, kręgosłupa oczekuje kolejnej operacji oczu i przepukliny. Mieszka wspólnie z żoną i synem (ur. 1988 r.), posiada mieszkanie o powierzchni 45,54 m2 (1/6 udziału), poza tym nie dysponuje żadnym majątkiem. Rachunek bankowy i samochód Renault Laguna, rocznik 2002, zostały zajęte przez komornika. Syn posiada udział w połowie mieszkania i 1 ha nieużytków rolnych. Rodzina uzyskuje dochody z zasiłku przedemerytalnego, który wynosi 656,94 zł netto i emerytury żony skarżącego w wysokości 1.486,15 zł netto (łącznie 2.143,09 zł). Syn nie pracuje, nie ma rachunku bankowego i nie składał zeznania podatkowego. Miesięczne wydatki rodziny obejmują czynsz 400 zł, energię elektryczną około 170 zł, koszty leczenia za 3 miesiące niespełna 120 zł, telefon komórkowy na kartę 30 zł, opłaty za gaz (miesięcznie) 1.160 zł. Wnioskodawca zaznaczył, że nie kupuje z rodziną odzieży, reszta środków pozostaje na wyżywienie. Do wniosku załączone zostały dokumenty potwierdzające wszczęcie egzekucji i zajęcia egzekucyjne, wysokość dochodów oraz wydruki rachunku bankowego należącego do żony skarżącego za sierpień i wrzesień 2015 r., na który – poza emeryturą – dokonywane są wpłaty z Powiatowego Urzędu Pracy w kwotach 678.71 zł i 393,25 zł. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że wpis od skargi został wyznaczony na kwotę 100 zł. Podstawą rozpoznania przedmiotowego wniosku są przepisy art. 245 § 2 i 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Stosownie do ich treści, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, to jest w zakresie całkowitym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem referendarza sądowego, wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania jedynie w zakresie opłacenia profesjonalnego pełnomocnika. Wskazać bowiem trzeba, że nie wszystkie dochody zostały przez wnioskodawcę podane, co można było wywieść z danych wydruków bankowych. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem, w 3-osobowej rodzinie skarżącego dochody uzyskują tylko małżonkowie z tytułu świadczeń emerytalnych. Tymczasem na rachunek żony wnioskodawcy sierpniu i we wrześniu 2015 r. wpłynęły świadczenia z Urzędu Pracy w kwotach po kilkaset złotych. Dodać w tym miejscu wypada, że wnioskodawca nie przedłożył pomimo wezwania wydruków rachunku za lipiec 2015 r. i za trzy ostatnie miesiące 2015 r. Odnośnie miesięcznych obciążeń budżetu domowego, to trudno dać wiarę, że w mieszkaniu o powierzchni 45 m2, w 3-osobowym gospodarstwie domowym miesięczny koszt gazu wynosi 1.160 zł. W związku z tym wnioskodawca ponownie został wezwany do przedłożenia szczegółowego zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków. Jednak i w tym względzie nie udzielił odpowiedzi, wskazując na wysokość zasiłku przedemerytalnego. Mając na uwadze powyższe, w ocenie referendarza, nawet jeżeli przyjąć, że rodzina uzyskuje dodatkowy dochód z Urzędu Pracy, to nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, a przede wszystkim kosztu wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Jeśli zaś chodzi o koszty sądowe, to w postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwykle najwyższym kosztem jest wpis od skargi, który w niniejszej sprawie został wyznaczony na kwotę 100 zł. Również ewentualna opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem, w razie oddalenia skargi w niniejszej sprawie, czy wpis od skargi kasacyjnej również będą wynosić – na podstawie obowiązujących przepisów prawa – 100 zł. Zaznaczyć też trzeba, że ponoszenie kosztów sądowych nie jest równoznaczne z comiesięcznym obciążeniem strony skarżącej – są to kwoty ponoszone jednorazowo. Na dzień rozpoznania przedmiotowego wniosku skarżący obowiązany jest uiścić wyłącznie wpis od skargi. Poniesienia takiego wydatku natomiast winien się spodziewać najpóźniej z dniem wniesienia skargi, co w niniejszej sprawie miało miejsce 18 sierpnia 2015 r. Od tej daty nawet w kwotach minimalnych wnioskodawca mógł poczynić oszczędności. Zwłaszcza, że w tym czasie, poza świadczeniami emerytalnymi, rodzina otrzymywała wspomniane wyżej kwoty z Urzędu Pracy. W tym stanie rzeczy, na podstawie powołanej wyżej regulacji oraz art. 258 § 2 pkt 7 ustawy procesowej, postanowiono jak w sentencji.