I SA/Wr 1711/02

WyrokWSA we Wrocławiu2004-08-19

Skład orzekający: Sędzia NSA Ryszard Pęk, Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Asesor WSA Marta Semiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja pozostawiająca odwołanie bez rozpatrzenia, wydana po ogłoszeniu upadłości strony, która nie została prawidłowo powiadomiona o postępowaniu, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Po ogłoszeniu upadłości spółki, stroną postępowania podatkowego staje się syndyk masy upadłości. Doręczenia i wszelkie czynności procesowe powinny być kierowane do syndyka. Skoro zaskarżona decyzja została skierowana do upadłej spółki, a syndyk nie został prawidłowo powiadomiony o postępowaniu, narusza to przepisy prawa procesowego, w tym Ordynacji podatkowej i Prawa upadłościowego, co skutkuje koniecznością uchylenia tej decyzji.
Stan faktyczny
Izba Skarbowa we W. pozostawiła bez rozpatrzenia odwołanie Spółki A od decyzji Urzędu Skarbowego, ponieważ pismo posiadało braki (brak podpisu osoby uprawnionej i opłaty skarbowej), a wezwanie do ich uzupełnienia nie zostało podjęte przez Spółkę. Syndyk masy upadłości Spółki A zaskarżył tę decyzję, argumentując, że upadłość została ogłoszona przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, a on jako syndyk powinien być stroną postępowania i adresatem doręczeń.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej we W., stwierdzono, że nie podlega wykonaniu, i zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ryszard Pęk - sprawozdawca Sędziowie: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda Asesor WSA Marta Semiczek Protokolant: Agnieszka Mazurek po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości A Spółka z oo. we W. na decyzję Izby Skarbowej we W. z dnia [...] [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję. 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 10,00 (dziesięć) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa we W., powołując się na przepis art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, pozostawiła bez rozpatrzenia odwołanie złożone przez "A Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością we W. od decyzji Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] (nr [...]) określającej zaległość z tytułu sankcji ekonomicznej za 1999 r. W uzasadnieniu tej decyzji Izba Skarbowa wyjaśniła, iż w dniu [...]Spółka złożyła odwołanie od wymienionej wyżej decyzji Urzędu Skarbowego. Ponieważ pismo posiadało braki Urząd Skarbowy wezwał Spółkę do ich uzupełnienia poprzez złożenie podpisu przez osobę uprawnioną oraz uiszczenie opłaty skarbowej wyznaczając termin siedmiu dni do ich usunięcia. Wezwanie do usunięcia braków zostało doręczone listem poleconym w dniu [...], jednakże nie zostało podjęte w urzędzie pocztowym. Powołując się na przepis art. 159 § 1 Ordynacji podatkowej Izba Skarbowa przyjęła, iż termin odbioru pisma upływał w dniu [...] i - ponieważ Spółka w zakreślonym terminie nie uzupełniła brakującego podpisu - pozostawiła odwołanie bez rozpatrzenia. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego syndyk masy Upadłości "A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością we W. wniósł o uchylenie powyższej decyzji zarzucając, że podjęto ją z naruszeniem prawa procesowego tj. art. 121, art. 123 § 1, art. 145 § 1 i art. 211 Ordynacji podatkowej w związku z art. 20 § 1, art. 60, art. 62 i art. 90 § 1 Prawa upadłościowego przez uniemożliwienie mu udziału w sprawie. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż w dniu [...]a więc przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, została ogłoszona upadłość Spółki "A" i wobec tego Spółka powinna być reprezentowana przez syndyka i jemu też powinny być dokonywane wszelkie doręczenia. Skarżący podkreślił, iż bez własnej winy nie wziął udziału w postępowaniu, co naruszało wskazane w skardze przepisy Ordynacji podatkowej i Prawa upadłościowego. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie zgadzając się z zarzutami skargi Izba Skarbowa dodatkowo wyjaśniła, iż w dniu [...]syndyk masy upadłości przekazał do Urzędu Skarbowego postanowienie o ogłoszeniu upadłości. Przyznając, iż zaskarżona decyzja została skierowana do bezpośrednio do Spółki zwróciła uwagę na to, iż nie było przeszkód, aby po doręczeniu wezwania do usunięcia braków odwołania syndyk zareagował na wezwanie Urzędu Skarbowego i uzupełnił braki. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który przejął sprawę do rozpoznania na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Niewątpliwie rację ma skarżący, iż po ogłoszeniu upadłości stroną w znaczeniu procesowym jest syndyk masy upadłości i że to on powinien być adresatem decyzji odnoszących się do długów masy upadłości (art. 60 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe; Dz. U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512, z późn. zmianami) z zaznaczeniem, iż dotyczy ona upadłego. Nie może nim być natomiast sam upadły. Po ogłoszeniu upadłości powstają bowiem dwie masy majątkowe: masa upadłości i masa majątkowa nie wchodząca do masy upadłości. W skład pierwszej wchodzi majątek należący do dłużnika w dniu ogłoszenia upadłości i nabyty w toku postępowania upadłościowego, czyli do czasu jego umorzenia (art. 218 Prawa upadłościowego) lub do czasu jego ukończenia (art. 217 Prawa upadłościowego). Do drugiej zaś masy majątkowej, a więc należącej do upadłego, wchodzi majątek, który przez przepisy ustawowe został zwolniony od egzekucji, gdyż postępowanie upadłościowe stanowi egzekucję uniwersalną. Syndyk obejmuje w zarząd cały majątek upadłego, reprezentuje masę upadłości na zewnątrz i przeprowadza likwidację majątku masy, a upadły z mocy prawa traci nad nim zarząd oraz prawo korzystania i rozporządzania nim (art. 90 § 1 Prawa upadłościowego). W konsekwencji syndyk winien być zawiadomiony o toczącym się wobec upadłego postępowaniu podatkowym, w którym - jako jedynie uprawniony do czynności prawnych wobec masy upadłości - będzie uczestniczył w charakterze strony. Jest nowym podmiotem postępowania, w którym występuje nie zamiast upadłego lecz w swoim imieniu z tytułu praw i obowiązków, które posiada względem masy upadłości. Mając na uwadze powyższe uwagi o charakterze ogólnym zauważyć należało, iż w rozpoznawanej sprawie upadłość Spółki "A" została ogłoszona w dniu [...]i wyznaczony przez Sąd syndyk masy upadłości niezwłocznie - w dniu [...]- przekazał do Urzędu Skarbowego postanowienie o ogłoszeniu upadłości. Trafnie w tej sytuacji argumentował, iż bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu odwoławczym i że zaskarżona decyzja naruszała prawo, gdyż została skierowana do upadłego, mimo, że stroną postępowania był tylko syndyk. Z podanych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz związane tym orzeczenia o wstrzymaniu wykonania obu decyzji i o zasądzeniu części uiszczonego wpisu są uzasadnione treścią art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło