I SA/Wr 1713/11

PostanowienieWSA we Wrocławiu2012-02-27

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której małżonka uzyskała prawo pomocy w zakresie całkowitym w innej sprawie, może również uzyskać takie prawo, mimo że jej małżonka wykazuje wysokie przychody z działalności gospodarczej, które jednak nie zostały faktycznie zrealizowane z powodu nieopłacenia faktur przez kontrahentów?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może zostać przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy małżonkowie prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a jednemu z nich przyznano już prawo pomocy w zakresie całkowitym, należy uwzględnić te same okoliczności faktyczne przy rozpoznawaniu wniosku drugiego małżonka. Nawet wysokie przychody z działalności gospodarczej, które nie zostały faktycznie zrealizowane z powodu nieściągalnych wierzytelności, nie stanowią przeszkody do przyznania prawa pomocy, zwłaszcza gdy strona nie posiada majątku, który mogłaby spieniężyć, a dodatkowo oboje małżonkowie i syn posiadają orzeczenia o niepełnosprawności, a wnioskodawca otrzymuje niską rentę z potrąceniami komorniczymi.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, powołując się na pogarszający się stan zdrowia, niskie dochody z renty z potrąceniami komorniczymi oraz wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem. Do wniosku dołączono dokumenty potwierdzające stan zdrowia, niepełnosprawność syna, zajęcie komornicze renty, a także dokumenty dotyczące działalności gospodarczej żony skarżącego, z których wynikało, że przychody nie zostały faktycznie zrealizowane. Wskazano, że żonie skarżącego przyznano już prawo pomocy w zakresie całkowitym w innej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego uzasadniając, że nie prowadzi działalności gospodarczej, jest po zawałach i stan zdrowia jego oraz jego żony uległ pogorszeniu. Z pobieranej przez skarżącego renty komornik potrąca miesięcznie 230 zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i synem i nie dysponuje jakimkolwiek majątkiem, w tym nieruchomościami, zasobami pieniężnymi, czy przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Rodzina uzyskuje dochody z tytułu renty (530 zł) i z tytułu zasiłku syna (153 zł). Dodatkowe informacje udzielone na urzędowym formularzu wniosku są nieczytelne. Do wniosku załączone zostały kopie: aktu zgonu córki z 2004 r., postanowienia z dnia 4 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 9/11, dokumentów potwierdzających stan zdrowia małżonków, orzeczenia o niepełnosprawności syna, dokumentu potwierdzającego pobieranie i wysokość zasiłku pielęgnacyjnego, wydruków z księgi podatkowej z prowadzonej przez żoną skarżącego działalności gospodarczej z zestawieniem sum miesięcznych za 2010 i 2011 r. dowodów bieżących opłat oraz dokumentów potwierdzających zajęcie komornicze renty skarżącego. Z powyższych dokumentów wynika, że w 2010 r. przychód z działalności gospodarczej wyniósł 267.842,57 zł, natomiast koszty jego uzyskania 168.793,08 zł. W 2011 r. do października uzyskano przychód w wysokości 430.086,55 zł i dochód – 179.234,37 zł. Wskazanym wyżej postanowieniem przyznane zostało prawo pomocy w zakresie całkowitym żonie skarżącego, T. K. Jako znane z urzędu (z akt administracyjnych sprawy) podać należy, że skarżący posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, ma zadłużenia wobec ZUS i zaległości podatkowe. Z kolei z akt sprawy I SA/Wr 9/11, w której żonie skarżącego przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym wynika, że prowadzone są wobec niej postępowania egzekucyjne, a wykazane przychody nie zostały faktycznie osiągnięte ze względu na nieopłacenie faktur przez kontrahentów T. K. Na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powyższe zostało wykazane. Przede wszystkim zauważyć należy, że co do żony skarżącego wydane zostało postanowienie o przyznaniu prawa pomocy w zakresie całkowitym niespełna dwa miesiące przed datą wydania niniejszego postanowienia. Dodać trzeba, że podstawą wydania tego rozstrzygnięcia były okoliczności faktyczne obejmujące jej sytuację finansową, majątkową i rodzinną. Małżonkowie natomiast prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. W rezultacie powyższe okoliczności, które należy mieć na uwadze rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, są tożsame. Uzasadnione jest tym samym powtórzenie argumentacji przedstawionej w postanowieniu wydanym w sprawie I SA/Wr 9/11, na które powołał się wnioskodawca. W istocie żona skarżącego odnotowuje wysokie przychody i jednocześnie także dochód. Jednakże jak się okazało, są to tylko kwoty należne, które przedsiębiorca jest zobligowany wykazać w urządzeniach księgowych. Faktycznie natomiast małżonka środkami tymi nie dysponuje na skutek zadłużeń ze strony jej kontrahentów. Nie jest wprawdzie wiadome, czy są to wierzytelności nieściągalne, niemniej, nie zmienia to faktu, że środków tych nie posiadała realnie. Ponadto wobec obojga małżonków toczą się liczne postępowania egzekucyjne. Świadczą o tym przedłożone w sprawie I SA/Wr 9/11 postanowienia sądowe wydane w postępowaniach egzekucyjnych w 2011 r., mocą których T. K. zwalniana była od ponoszenia kosztów sądowych, a także dane wynikające z akt administracyjnych niniejszej sprawy. Powyższe natomiast niewątpliwie rzutuje na sytuację majątkową rodziny skarżącego. Należy przy tym zwrócić uwagę, że wnioskodawca ani jego żona nie posiadają żadnego majątku, który mogliby spieniężyć na potrzeby pokrycia kosztów swego udziału w postępowaniu sądowym – nie posiadają jakichkolwiek nieruchomości ani przedmiotów o znacznej wartości. Uwagę należy też zwrócić, że skarżący i jego syn posiadają orzeczenia o niepełnosprawności. Wnioskodawca uzyskuje niską rentę, z której nadto odciągane są potrącenia komornicze. Wobec powyższego stwierdzić należało, że zostały wypełnione przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Dlatego też, na podstawie art. 245 § 3, art. art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło