I SA/Wr 1720/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, uzasadniając, że organ podatkowy wydał dwie decyzje ustalające zobowiązania podatkowe w stosunku do obojga małżonków. Żona wnioskodawcy uiściła wpis od skargi, natomiast na opłacenie wpisu w niniejszej sprawie zabrakło im środków. Małżonkowie dokonali też wpłaty 3/4 kwoty ustalonych zobowiązań. Wnioskodawca wskazał, że ma na utrzymaniu adoptowanego syna, który uczęszcza do szkoły średniej. Żona miała poważne problemy zdrowotne z układem krążenia i przez rok przebywała na zasiłku rehabilitacyjnym. Ostatnie środki finansowe skarżący przeznaczył na uruchomienie działalności gospodarczej. W oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i synem (ur. w 1993 r.). Posiada niewykończony dom (180 m2), 1/3 udziału we własności mieszkania (30 m2), odziedziczonego po rodzicach. Poza tym nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący dodał, że uruchomiona restauracja rokuje nadzieje na dochody w najbliższym czasie. Nie wykazał jakichkolwiek źródeł dochodów rodziny. Wskazał, iż w chwili obecnej jego rodzina żyje na koszt prowadzonej restauracji, licząc na dochody w najbliższych miesiącach. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego skarżącego i jego żony, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – p.p.s.a.), nadesłane zostały zeznania podatkowe małżonków za 2010 r., postanowienie w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości ustalonej zaskarżoną decyzją, wydruk z księgi podatkowej za 2011 r. oraz wydruki historii rachunku bankowego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą za listopad i grudzień 2011 r. oraz styczeń 2012 r. Z powyższych dokumentów wynika, że w 2010 r. żona skarżącego uzyskała przychód ze stosunku pracy w kwocie 39.004,95 zł, a skarżący z działalności gospodarczej 5.880 zł, osiągając dochód w wysokości 743 zł. W 2011 r. działalność gospodarcza, rozpoczęta – jak wynika z wydruku księgi podatkowej – w październiku, przyniosła przychód w kwocie 56.072,51 zł, na uzyskanie którego poniesione zostały koszty w wysokości 36.099,50 zł. Na pokrycie zaległości podatkowych dokonano wpłat 1 grudnia 2011 r. (20.000 zł) i 5 stycznia 2012 r. (20.987 zł.). Na rachunku bankowym odnotowane są operacje m.in. wpłat własnych, rozliczeń opłat za gaz, prąd, abonamentu za telewizję kablową, na ubezpieczenie OC za samochód, wpłat zaliczek kontrahentów skarżącego, itp. Odnotowana jest również wpłata na inny własny rachunek wnioskodawcy tytułem "zajęcia – konto techniczne". Dodatkowo skarżący wyjaśnił, że wydatki miesięczne jego rodziny uwidocznione są na wydruku rachunku bankowego, a źródłem finansowania – wyłącznie działalność gospodarcza. Powtórzył, że żona jest po ciężkiej chorobie, obecnie bezrobotna, a syn, będący na ich utrzymaniu, uczęszcza do trzeciej klasy szkoły średniej. Na podstawie art. 245 § 2 i art. art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powyższe przesłanki nie zostały wykazane. Przede wszystkim zaakcentować wypada, że instytucja prawa pomocy ma służyć tym, którzy nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem niezbędnego utrzymania własnej rodziny. Zwolnienie bowiem od kosztów sądowych i wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu jest jednoznaczne z przerzuceniem ciężaru ich ponoszenia na budżet państwa. Pamiętać trzeba, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną. Konstytucja RP przewiduje powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. W istocie konstytucyjną zasadą jest również prawo do sądu ustanowione w art. 45 ust. 1, dlatego też w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonania wyważenia pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a zasadą powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych. Tymczasem wnioskodawca ma możliwość zdobycia środków finansowych na opłacenie kosztów swego udziału w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Działalność gospodarczą rozpoczął w październiku 2011 r., co wynika z wydruku z księgi podatkowej za 2011 r. – od tego miesiąca bowiem odnotowywane są przychody i wydatki. W ciągu trzech miesięcy przychód wyniósł ponad 56.000 zł. Jak sam wnioskodawca wskazał, działalność dobrze rokuje na przyszłość. Wywieść stąd należy, że skarżący jest w stanie pozyskać kredyt, czy pożyczkę, które w niedługim czasie będzie mógł spłacić. O zdolności pozyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego świadczy nie tylko wysokość przychodu w pierwszych trzech miesiącach działalności, ale również wpływy na rachunek bankowy, głównie w postaci wpłat własnych w kwotach 4.000-5.000 zł, które następnie zostały przekazane przelewem na konto urzędu skarbowego na pokrycie zobowiązania podatkowego. Nie jest możliwe natomiast ustalenie, jakie miesięczne wydatki ponosi rodzina wnioskodawcy, który został wezwany do przedłożenia ich zestawienia określonego kwotowo. Zgodnie z wyjaśnieniami, koszty te wynikają z przedłożonego wydruku rachunku. Zauważyć jednak trzeba, że jest to konto firmowe. Nie można zatem z niego ustalić, które operacje obciążeniowe stanowią prywatne wydatki rodziny, a które z nich są związane z działalnością gospodarczą. Mając zatem na uwadze powyższe, stwierdzić należało, iż skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy. W konsekwencji, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.