I SA/Wr 1725/13

PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-11-18

Skład orzekający: Maria Tkacz-Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, wniesiona po upływie pięcioletniego terminu od uprawomocnienia się orzeczenia, jest dopuszczalna, jeśli nie opiera się na podstawie pozbawienia strony możności działania lub braku należytej reprezentacji?
Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, wniesiona po upływie pięcioletniego terminu od uprawomocnienia się orzeczenia, jest niedopuszczalna, jeśli nie opiera się na podstawie pozbawienia strony możności działania lub braku należytej reprezentacji. W takim przypadku skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Ponadto, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.
Stan faktyczny
T. K. i K. K. wnieśli skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 2004 r. oddalającym ich wcześniejszą skargę na decyzję podatkową. Skarżący podnieśli, że sąd bezpodstawnie orzekał łącznie zamiast odrębnie, powołując się na rozdzielność majątkową i brak wspólnego gospodarstwa domowego od 1995 r. Wnieśli również o przyznanie prawa pomocy. Sąd zakwalifikował pisma jako jedną skargę, wezwał do uzupełnienia braków i wyjaśnienia charakteru działania T. K.
Rozstrzygnięcie
I. odrzucić skargę T. K. i K. K. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego; II. oddalić wniosek T. K. i K. K. o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. K. i K. K. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2004 r., sygn. akt I SA/Wr 3607/02, w sprawie ze skargi K. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2002 r. postanawia: I. odrzucić skargę T. K. i K. K. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego; II. oddalić wniosek T. K. i K. K. o przyznanie prawa pomocy. T. K. oraz K. K. pismami z 13 września 2013 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym – 17 września 2013 r.) wnieśli skargi o wznowienie postępowania, zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 22 października 2004 r. (sygn. akt I SA/Wr 3607/02) oddalającym skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] lipca 2002 r. (nr [...]). Ze względu na to, że skarżący wnieśli skargi o identycznej treści w jednej przesyłce pocztowej, Sąd zakwalifikował ich pisma jako jedną skargę o wznowienie postępowania. Zdaniem skarżących, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu bezpodstawnie orzekał łącznie, zamiast odrębnie, wobec K. K. i J. K., a potem wobec K. K. i T. K. Skarżący podnieśli, że od 31 marca 1995 r. nie prowadzą wspólnie gospodarstwa domowego oraz mają ustanowioną rozdzielność majątkową. Jako podstawę swojej skargi wskazali art. 271 ust. 2 oraz art. 273 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej "u.p.p.s.a."). W skardze o wznowienie postępowania skarżący zawnioskowali także o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 24 września 2013 r. K. K. została wezwana do wskazania uzasadnienia powołanej w skardze podstawy wznowienia z art. 271 ust. 2 u.p.p.s.a. oraz do wykazania okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia tejże skargi dla każdej z powołanych podstaw prawnych wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, K. K. w piśmie z [...] października 2013 r. wniosła o zwolnienie jej z merytorycznego uzasadnienia skargi. Ponadto ponowiła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca wskazała, że podstawę wznowienia zasugerował jej T. K. Wniosła także o nadanie odrębnej sygnatury dla każdej sprawy ze skargi T. K. Ze względu na to, że T. K. w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 3607/02 występował jako pełnomocnik K. K. i J. K., tut. Sąd wezwał skarżących do określenia, w jakim charakterze działają. W piśmie z dnia 30 października 2013 r. T. K. poinformował, że w niniejszej sprawie nie działa jako pełnomocnik K. K. Natomiast w piśmie z 17 listopada 2013 r. K. K. oświadczyła, że występuje samodzielnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu. W myśl art. 270 u.p.p.s.a., w przypadkach przewidzianych w dziale VII tejże ustawy, można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Na wstępie należało zbadać, czy skarga została wniesiona przez uprawnione do tego podmioty. Zgodnie z art. 276 zdanie pierwsze u.p.p.s.a. do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy poniższe nie stanowią inaczej. Oznacza to, że do skargi o wznowienie stosuje się odpowiednio przepisy dot. skargi z art. 50 u.p.p.s.a., w szczególności art. 58 u.p.p.s.a. Podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi jest jednostka posiadająca interes prawny. W orzecznictwie przyjmuje się, że podmiotem mającym interes prawny we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję administracyjną (podatkową) jest zarówno osoba mająca obiektywny interes prawny do udziału w postępowaniu administracyjnym (podatkowym), jak i niemający interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu adresat decyzji administracyjnej (podatkowej) (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 czerwca 2007 r., II FSK 1337/06, CBOSA – orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie bezsporne jest to, że uprawnionymi do wniesienia skargi o wznowienie postępowania były K. K. i J. K., które były adresatami zaskarżonej decyzji podatkowej. Do nich skierowany był także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 sierpnia 2005 r. Natomiast T. K. występował, w sprawie objętej skargą o wznowienie, jako pełnomocnik K. K. i J. K. Zgodnie jednak z jego oświadczeniem z dnia 30 października 2013 r., sprawy o wznowienie postępowania nie wytoczył jako pełnomocnik K. K., ale jako skarżący. Tymczasem z akt sprawy jasno wynika, że T. K. nigdy nie był adresatem kontrolowanej decyzji podatkowej, ani także wyroku tut. Sądu. Zdaniem Sądu, nie ulega więc wątpliwości, że T. K. nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia przedmiotowej skargi. Sąd zobowiązany był także zbadać, czy skarga o wznowienie została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (art. 280 § 1 u.p.p.s.a.). K. K. podała jako podstawę wznowienia art. 271 ust. 2 u.p.p.s.a. Trzeba wskazać, że taki przepis nie istnieje. Zgodnie z art. 271 u.p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Skarżąca nie wskazywała jednak w skardze i w piśmie z 9 października 2013 r., że w toku postępowania doszło do naruszenia przepisów prawa skutkującego pozbawieniem skarżącej możności działania. Nie podnosiła także, że była nienależycie reprezentowana. Jako drugą podstawę wznowienia skarżąca podała prawidłowo art. 273 § 2 u.p.p.s.a., w myśl którego można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu pominął świadomie okoliczność, że od 31 marca 1995 r. T. K. i K. K. posiadają rozdzielność majątkową. W ocenie skarżącej, sąd administracyjny bezpodstawnie orzekał "najpierw wobec K. K. i J. K. (za 1998 – 2004 r.), a potem wobec K. K. i T. K. (za 2004 – 2013 r.) łącznie, w tzw. jednym worku, zamiast odrębnie". Na wezwanie tut. Sądu, strona jednak nie uzupełniła swojej argumentacji. Trzeba wskazać, że w myśl art. 278 u.p.p.s.a. po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Zgodnie zaś z art. 277 u.p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Z powołanych regulacji wynika, że trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, wynikający z art. 277 u.p.p.s.a., określa czasową dopuszczalność żądania wznowienia postępowania, opierającego się na podstawie określonej w art. 272 § 1 u.p.p.s.a. Natomiast art. 278 u.p.p.s.a. określa czas, w którym – przy zachowaniu terminu z art. 272 § 1 tejże ustawy – w ogóle dopuszczalne jest żądanie wznowienia postępowania opartego na treści art. 272 § 1 u.p.p.s.a. Termin pięcioletni nie obowiązuje jedynie wówczas, gdy skarga o wznowienie postępowania opiera się na zarzucie pozbawienia strony możności działania lub braku należytej reprezentacji, czego skarżąca w niniejszej sprawie nie podnosiła. Jak wynika z akt sprawy o sygn. I SA/Wr 3607/02, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oddalający skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2002 r. (nr [...]) stał się prawomocny z dniem 3 lutego 2005 r. Zatem pięcioletni termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. wyrokiem upłynął w dniu 3 lutego 2010 r. Skarga wniesiona po tej dacie, oparta na wszelkich innych podstawach wznowieniowych, za wyjątkiem podstawy pozbawienia możności działania i braku należytej reprezentacji, jako wniesiona po upływie terminu przewidzianego w art. 278 u.p.p.s.a., jest niedopuszczalna. Z uwagi na powyższe, skarga o wznowienie postępowania, w części dotyczącej T. K., w myśl art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 276 u.p.p.s.a. podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Natomiast skarga, w części dotyczącej K. K., została wniesiona z naruszeniem art. 278 u.p.p.s.a. W konsekwencji, podlegała ona odrzuceniu bez konieczności rozpatrywania merytorycznej zasadności wskazanych w niej podstaw. Odnośnie wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należało, że zgodnie z art. 247 u.p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 276 u.p.p.s.a. oraz art. 280 § 1 u.p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. W przedmiocie wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy Sąd, na podstawie art. 247 u.p.p.s.a., orzekł jak w pkt II sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło