I SA/Wr 1725/13

PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-07-07

Skład orzekający: Maria Tkacz-Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, może być zmodyfikowany poprzez żądanie zwolnienia w całości z kosztów postępowania, a także czy można ustanowić pełnomocnika z urzędu, który nie posiada wymaganych uprawnień zawodowych?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawczyni wykazała brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i matki. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu został oddalony, ponieważ wskazana osoba nie posiadała wymaganych uprawnień zawodowych (adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego), co jest warunkiem koniecznym do jego ustanowienia.
Stan faktyczny
K. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną i konieczność opieki nad chorą matką. Następnie wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza, modyfikując wniosek o zwolnienie w całości z kosztów postępowania. Wniosła również o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie T. K., który nie posiadał wymaganych uprawnień zawodowych. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz wniosek o ustanowienie pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano K. K. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych; II. W pozostałym zakresie oddalono wniosek.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie T. K., w sprawie o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2004 r., sygn. akt I SA/Wr 3607/02, w sprawie ze skargi K. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2002 r. postanawia: I. przyznać K. K. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych; II. w pozostałym zakresie oddalić wniosek. K. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że aktualnie jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku z tytułu stałej opieki nad chorą matką, z którą utrzymują wspólne gospodarstwo domowe z emerytury matki w kwocie 2.200 zł (brutto). W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, że jest właścicielką "zdewastowanego" lokalu użytkowego o powierzchni 261 m², nieużytkowanego od 1998 r.. W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2014 r. K. K. wskazała, że od 2010 r. nie pracuje i nie osiąga dochodów. Wyjaśniła, że ze względu na obowiązek stałej opieki nad [...] matką nie może być zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności, w tym lokat bankowych, zaś na rachunku bankowym znajduje się jedynie 4,71 zł. Podała, że koszty utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego (miesięcznie 2.600 zł) pokrywane są z emerytury matki oraz pożyczek prywatnych. Zaznaczyła, że od czerwca 2013 r. nie korzysta ze wsparcia z Ośrodka Pomocy Społecznej. W treści wniosku o przyznanie prawa pomocy K. K. sformułowała również żądanie ustanowienia pełnomocnika w osobie T. K.. W dniu 13 maja 2014 r. referendarz sądowy przyznał K. K. prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. wnioskodawczyni wniosła sprzeciw, w którym zmodyfikowała swój wniosek o prawo pomocy poprzez żądanie zwolnienia jej "w całości z kosztów postępowania sądowego, to jest według sądowej nomenklatury (...) udzielenia całkowitej pomocy prawnej oraz pokrycia wszystkich innych kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Należy wskazać, że postępowanie w przedmiocie prawa pomocy oparte jest na zasadzie skargowości. Oznacza to, że treść wniosku strony wiąże Sąd i niemożliwe jest przyznanie pomocy prawnej "ponad" żądanie strony. W niniejszej sprawie skarżąca na urzędowym formularzu zaznaczyła, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz wskazała, że prosi o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie T. K. [...]. W treści sprzeciwu podniosła zaś, że wnosi o zmianę postanowienia referendarza sądowego i zwolnienie jej z całości kosztów postępowania. W ocenie Sądu, mimo innego sformułowania, nie doszło de facto do modyfikacji wniosku strony co do zakresu prawa pomocy. Według Sądu, z analizy treści wniosku wynika jasno, że strona chciała uzyskać zwolnienie częściowe, w zakresie kosztów postępowania. W żadnym ze swoich wniosków skarżąca nie zawarła zaś żądania ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Intencją skarżącej było więc zwolnienie jej jedynie od ponoszenia kosztów postępowania w całości. Wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: u.p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej trzeba wskazać, że prawo pomocy w zakresie częściowym, według art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem Sądu, wnioskodawczyni wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od ponoszenia w całości kosztów postępowania. Z zebranej dokumentacji wynika jasno, że K. K. nie jest w stanie ponieść żadnego, dodatkowego wydatku ponad koszty konieczne do utrzymania siebie i swojej matki. Świadczą o tym, z jednej strony, wysokość dochodu jej dwuosobowego gospodarstwa domowego i brak majątku podlegającego spieniężeniu, a z drugiej strony koszty utrzymania tego gospodarstwa domowego, powiększone z uwagi na stan zdrowia matki skarżącej. W zakresie zaś wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie T. K., należy stwierdzić, że ustawodawca jednoznacznie określił, iż pełnomocnikiem z urzędu może być jedynie osoba, która posiada uprawnienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z akt sprawy wynika zaś, że T. K. takich uprawnień nie posiada. Z tego względu należało oddalić wniosek K. K. w pozostałym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło