I SA/Wr 1726/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-07-07
Skład orzekający: Maria Tkacz-Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, może zostać zmodyfikowany poprzez żądanie zwolnienia w całości z kosztów postępowania, a także czy można ustanowić pełnomocnika z urzędu w osobie nieposiadającej wymaganych uprawnień?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawczyni wykazała brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i matki. Jednocześnie oddalono wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie T. K., ponieważ osoba ta nie posiadała wymaganych prawem uprawnień adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.Stan faktyczny
K. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną i konieczność opieki nad chorą matką. Następnie wniosła sprzeciw, modyfikując wniosek do żądania zwolnienia w całości z kosztów postępowania. Wnioskodawczyni wniosła również o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie T. K. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy we wnioskowanym zakresie częściowym.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano K. K. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych; II. W pozostałym zakresie oddalono wniosek.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie T. K., w sprawie o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2004 r., sygn. akt I SA/Wr 2207/03, w sprawie ze skargi K. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 r. postanawia: I. przyznać K. K. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych; II. w pozostałym zakresie oddalić wniosek.
K. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że aktualnie jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku z tytułu stałej opieki nad chorą matką, z którą utrzymują wspólne gospodarstwo domowe z emerytury matki w kwocie 2.200 zł (brutto). W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, że jest właścicielką "zdewastowanego" lokalu użytkowego o powierzchni 261 m², nieużytkowanego od 1998 r..
W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2014 r. K. K. wskazała, że od 2010 r. nie pracuje i nie osiąga dochodów. Wyjaśniła, że ze względu na obowiązek stałej opieki nad [...] matką nie może być zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności, w tym lokat bankowych, zaś na rachunku bankowym znajduje się jedynie 4,71 zł. Podała, że koszty utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego (miesięcznie 2.600 zł) pokrywane są z emerytury matki oraz pożyczek prywatnych. Zaznaczyła, że od czerwca 2013 r. nie korzysta ze wsparcia z Ośrodka Pomocy Społecznej.
W treści wniosku o przyznanie prawa pomocy K. K. sformułowała również żądanie ustanowienia pełnomocnika w osobie T. K..
W dniu 13 maja 2014 r. referendarz sądowy przyznał K. K. prawo pomocy we wnioskowanym zakresie.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. wnioskodawczyni wniosła sprzeciw, w którym zmodyfikowała swój wniosek o prawo pomocy poprzez żądanie zwolnienia jej "w całości z kosztów postępowania sądowego, to jest według sądowej nomenklatury (...) udzielenia całkowitej pomocy prawnej oraz pokrycia wszystkich innych kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Należy wskazać, że postępowanie w przedmiocie prawa pomocy oparte jest na zasadzie skargowości. Oznacza to, że treść wniosku strony wiąże Sąd i niemożliwe jest przyznanie pomocy prawnej "ponad" żądanie strony.
W niniejszej sprawie skarżąca na urzędowym formularzu zaznaczyła, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz wskazała, że prosi o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie T. K. [...]. W treści sprzeciwu podniosła zaś, że wnosi o zmianę postanowienia referendarza sądowego i zwolnienie jej z całości kosztów postępowania.
W ocenie Sądu, mimo innego sformułowania, nie doszło de facto do modyfikacji wniosku strony co do zakresu prawa pomocy. Według Sądu, z analizy treści wniosku wynika jasno, że strona chciała uzyskać zwolnienie częściowe, w zakresie kosztów postępowania. W żadnym ze swoich wniosków skarżąca nie zawarła zaś żądania ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Intencją skarżącej było więc zwolnienie jej jedynie od ponoszenia kosztów postępowania w całości.
Wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: u.p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.).
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej trzeba wskazać, że prawo pomocy w zakresie częściowym, według art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zdaniem Sądu, wnioskodawczyni wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od ponoszenia w całości kosztów postępowania. Z zebranej dokumentacji wynika jasno, że K. K. nie jest w stanie ponieść żadnego, dodatkowego wydatku ponad koszty konieczne do utrzymania siebie i swojej matki. Świadczą o tym, z jednej strony, wysokość dochodu jej dwuosobowego gospodarstwa domowego i brak majątku podlegającego spieniężeniu, a z drugiej strony koszty utrzymania tego gospodarstwa domowego, powiększone z uwagi na stan zdrowia matki skarżącej.
W zakresie zaś wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie T. K., należy stwierdzić, że ustawodawca jednoznacznie określił, iż pełnomocnikiem z urzędu może być jedynie osoba, która posiada uprawnienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z akt sprawy wynika zaś, że T. K. takich uprawnień nie posiada. Z tego względu należało oddalić wniosek K. K. w pozostałym zakresie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło