I SA/Wr 1727/06

WyrokWSA we Wrocławiu2007-03-06

Skład orzekający: Ireneusz Dukiel, Jadwiga Danuta Mróz, Katarzyna Borońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów osobowych są zgodne z art. 90 Traktatu WE, w szczególności w zakresie wysokości stawki podatku w porównaniu do podatku naliczanego od samochodów krajowych?
Ratio decidendi
Polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego od używanych samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo naruszają art. 90 akapit pierwszy Traktatu WE, jeśli stawka podatku nakładanego na te pojazdy przewyższa rezydualny podatek zawarty w wartości porównywalnych samochodów używanych, które zostały już opodatkowane w Polsce. Organy podatkowe nie przeprowadziły wymaganej analizy porównawczej, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Skarżący M. Sz. nabył w Niemczech używany samochód osobowy i zadeklarował podatek akcyzowy, stosując stawkę 65% od ceny nabycia. Następnie wystąpił o stwierdzenie nadpłaty, argumentując, że obowiązek zapłaty podatku jest niezgodny z przepisami Traktatu WE. Organy celne odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając polskie przepisy za zgodne z prawem wspólnotowym. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. Zasądzono od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Orzeczono, że decyzje nie podlegają wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Ireneusz Dukiel Sędziowie: Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca) Asesor WSA - Katarzyna Borońska Protokolant: Sylwia Wiązowska-Grehl po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale I w dniu 6 marca 2007 r. sprawy ze skargi: M. Sz. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz skarżącego M. Sz. kwotę 154,00 zł (słownie: sto pięćdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że wymienione w pkt I decyzje nie podlegają wykonaniu. Przedmiotem skargi M. Sz. jest decyzja Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] Nr [...], wydaną w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. Jak wynika z ustaleń faktycznych sprawy, M. Sz. w złożonej deklaracji AKC-U od nabytego wewnątrzwspónotowo (na terenie Niemiec) samochodu osobowego marki Opel Omega, rok produkcji 1997, pojemność silnika 1998 cm(3), zadeklarował podatek akcyzowy do zapłaty w kwocie [...]. Podatnik zastosował 65% stawkę podatku akcyzowego, zaś jako podstawę wyliczenia zobowiązania podatkowego podatnik przyjął kwotę [...] stanowiącą równowartość ceny nabycia samochodu. W dniu [...] do Urzędu Celnego w L. wpłynął wniosek M. Sz. wraz z korektą deklaracji AKC-U, dotyczące zwrotu niesłusznie – w ocenie strony – pobranego podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. W uzasadnieniu wniosku podatnik zarzucił, iż obowiązek zapłaty podatku akcyzowego w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego jest niezgodny z treścią art. 23 ust.1 i 2, art. 25 i art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. W kontekście tym podatnik wskazał, iż na mocy Traktatu (którego postanowienia są wiążące dla Rzeczpospolitej Polskiej od dnia wstąpienia do UE) państwa członkowskie nie mogą dyskryminować podatkowo towarów pochodzących z innych krajów europejskich. Nadto, państwa członkowskie nie mogą nakładać na towary sprowadzane z UE podatków (tak pośrednich jak i bezpośrednich), które byłyby wyższe od nakładanych na towary krajowe. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w L. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ podniósł, iż zobowiązanie podatkowe wykazane w deklaracji AKC-U zostało obliczone przez stronę w prawidłowej wysokości, a zatem, złożona przez podatnika korekta deklaracji nie może spowodować oczekiwanych skutków prawnych. W nawiązaniu do argumentów podniesionych przez stronę w uzasadnieniu zgłoszonego wniosku o zwrot nadpłaty organ podkreślił, iż wprowadzone do polskiego porządku prawnego uregulowania prawne zawarte w ustawie z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym stanowią implementację norm wspólnotowych. Nadto, organ podniósł, iż przepisy prawa wspólnotowego regulują jedynie kwestie odnoszące się do samej konstrukcji systemu akcyzowego, a nadto, kwestie mające zastosowanie dla wyrobów akcyzowych zharmonizowanych (paliwa silnikowe, oleje opałowe, gaz, napoje alkoholowe oraz wyroby tytoniowe), co wynika wprost z art. 3 ust. 1 Dyrektywy Rady nr 92/12/EEC z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przemieszczania, przepływu oraz kontrolowania. Tymczasem, jak podniósł organ, samochody osobowe należą do tzw. grupy wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych, w odniesieniu do których państwa członkowskie dysponują swobodą tak w zakresie ustalania stawek podatku akcyzowego w oparciu o stawki minimalne, jak i określania szczegółowych warunków obowiązywania części zasad wspólnotowego systemu akcyzowego. Stawka 65%-ego podatku akcyzowego jaką zastosował podatnik jest stawką prawidłową w stanie faktycznym sprawy, a zatem, w ocenie organu, brak było podstaw prawnych do zwrotu zapłaconego podatku akcyzowego, zgodnie z wnioskiem strony. W dniu [...] strona od w/w decyzji wniosła odwołanie, zarzucając organowi podatkowemu naruszenie § 7 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego oraz art. 75 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, poprzez ich zastosowanie w sprawie w sytuacji, gdy wskazane uregulowania prawne - jako niezgodne z treścią art. 23, art. 25, art. 90 i art. 92 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską - nie powinny być stosowane przez organy podatkowe. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej we W., nie podzielając zarzutów odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. Organ odwoławczy, podtrzymując stanowisko organu I instancji wskazał, iż kwestie związane z opodatkowaniem wyrobów akcyzowych oraz zasady i tryb wprowadzania do obrotu tych wyrobów regulują przepisy ustawy o podatku akcyzowym, w myśl których samochód osobowy jest wyrobem akcyzowym (poz. 59 załącznika nr 1 do upa). Wskazując na powyższe organ II instancji wskazał na treść przepisu art. 80 ustawy o podatku akcyzowym, który stanowi, że akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, sprowadzone przez podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego. Jak podkreślił organ, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terenie kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. W nawiązaniu do wysokości powstałego z tego tytułu zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym organ powołał się na dyspozycję art. 75 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, który to przepis określa maksymalną stawkę podatku na wyroby akcyzowe niezharmonizowane (65 %) oraz na treść rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz.U. Nr 87, poz. 825 ze zm.) – w skrócie rozporządzenie, wprowadzającego takie same stawki dla samochodów nabywanych wewnątrzwspólnotowo, importowanych, jak i sprzedawanych w kraju uzależniając je wyłączenie od pojemności silnika oraz wieku samochodu. Jak wynika z pisemnych motywów decyzji organu II instancji, polskie przepisy podatkowe nie różnicują w sposób bezpośredni produktów krajowych w stosunku do produktów nabywanych wewnątrzwspólnotowo czy importowanych, jednakże tylko niektóre rodzaje towarów, w tym wypadku samochody używane niezarejestrowane na terytorium kraju, są poddane podatkowi akcyzowemu, zaś stawki podatku dla samochodów nabywanych wewnątrzwspólnotowo, importowanych, jak i sprzedawanych w kraju są uzależnione wyłączenie od pojemności silnika oraz wieku samochodu. Wskazując na powyższe organ podkreślił, iż takie rozwiązania prawne nie pozostają w sprzeczności z zakazem protekcjonizmu oraz zasadą równego traktowania produktów krajowych i produktów pochodzących z państw członkowskich w dziedzinie podatków wewnętrznych, o czym stanowi art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Organ odwoławczy podkreślił nadto, iż zgodnie z art. 3 ust. 3 Dyrektywy z dnia 25 lutego 1992 r. 92/12/EWG państwom członkowskim przyznano prawo do wprowadzenia lub utrzymania podatków na wyroby niezharmonizowane pod warunkiem, że podatki te nie spowodują zwiększenia formalności związanych z przekroczeniem granicy w handlu między państwami członkowskimi. W kontekście tym organ wskazał, iż art. 81 ustawy o podatku akcyzowym nakłada obowiązek złożenia deklaracji uproszczonej po przywozie na terytorium kraju samochodu, a więc po przekroczeniu granicy, a nie w związku z jej przekroczeniem jak stanowi Dyrektywa. Z tych względów, podatek akcyzowy z którym nierozerwalnie związany jest wymóg złożenia deklaracji podatkowej, jest nakładany z powodu pierwszej rejestracji pojazdu już na terenie kraju. Z powyższych względów organ odwoławczy uznał również, iż pobrana akcyza nie ma cech cła ani opłaty o podobnym skutku, o czym mowa w art. 25 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. W rezultacie, jak wywodził organ, treść art. 81 ustawy o podatku akcyzowym nie narusza dyspozycji art. 3 ust. 3 Dyrektywy, zaś nałożenie podatku akcyzowego na wszystkie samochody, w tym używane, nie może być uznane jako wyraz dyskryminacji podatkowej, lecz jako instrument służący realizacji zasady powszechności opodatkowania. W nawiązaniu do zarzutów odwołania Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił także, iż działanie organów podatkowych znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa, do których stosowania tak długo, jak długo zachowują one swoją moc prawną, zobowiązani są zarówno podatnicy, jak i organy władzy publicznej. Przyjęcie za skarżącym, że organ podatkowy może odmówić stosowania powszechnie obowiązującego przepisu prawa z uwagi na wątpliwości dotyczące jego zgodności z ustawodawstwem wspólnotowym doprowadziłoby natomiast do podważania obowiązującego w państwie porządku prawnego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, strona, kwestionując rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej zarzuciła naruszenie przez organy podatkowe następujących przepisów prawa: - art. 23, art. 25, art. 28, art. 30 i art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską poprzez zastosowanie – niezgodnego z nimi – przepisu art. 80 § 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym; - art. 72 § 1 pkt 1 w zw. z art. 75 § 2 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej, poprzez odmowę stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym; - art. 7, art. 9, art. 87 ust. 1, art. 90 ust. 1 i art. 91 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 120 Ordynacji podatkowej, poprzez pominięcie w procesie stosowania prawa obowiązującego w ramach polskiego sytemu prawa przepisów art. 23, art. 25, art. 28, art. 30 i art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, mających zastosowanie w sprawie. W uzasadnieniu podniesionych w skardze zarzutów, strona powtórzyła argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej we W. wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy objętej zarzutami skargi uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę administracji publicznej - obejmującą orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem materialnym i procesowym. Uchylenie decyzji administracyjnej może nastąpić w sytuacji stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W zakresie tak określonej kognicji, analizując stan faktyczny i prawny sprawy Sąd stwierdził, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji organy podatkowe dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co skutkować musiało uchyleniem objętego skargą rozstrzygnięcia. Przedmiotem postępowania podatkowego było ustalenie istnienia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego po dniu 1 maja 2004 r. Organy podatkowe obu instancji, odmiennie niż skarżący, uznały, iż zapłacony przez niego podatek jest należny i nie podlega zwrotowi. W celu przesądzenia spornej kwestii w pierwszej kolejności należy stwierdzić czy dokonując wymiaru podatku akcyzowego z zastosowaniem prawa krajowego nie doszło do naruszenia przepisów prawa wspólnotowego, które z dniem przystąpienia naszego kraju do grona państw członkowskich Unii Europejskiej jesteśmy jako państwo zobowiązani do przyjęcia i stosowania. W sytuacji, gdy przepisy prawa wspólnotowego nie określają wprost charakteru prawnego relacji między prawem wspólnotowym a prawem krajowym oraz kompetencji sądów państw członkowskich w zakresie rozpoznawania i rozstrzygania spraw wspólnotowych, lukę tę wypełniają zasady w kształcie nadanym im przez orzecznictwo ETS i Sąd Pierwszej Instancji, w tym: zasada bezpośredniego skutku prawa wspólnotowego w państwach członkowskich, zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa państw członkowskich oraz zasada efektywności prawa wspólnotowego (zasada ekwiwalentności). Niezależnie od zasad ogólnych prawa wspólnotowego, gwarancję prawidłowego zastosowania prawa wspólnotowego, stanowią orzeczenia ETS odpowiadające na pytania prawne sądów krajowych w przedmiocie interpretacji pierwotnego i wtórnego prawa wspólnotowego oraz ważności prawa wtórnego. Co do zasady wykładnia prawa wspólnotowego dokonana przez ETS na podstawie art. 234 TWE wiąże tylko sąd krajowy, który skierował dane pytanie prawne i to tylko w konkretnej sprawie, bowiem brak jest wyraźnego przepisu nadającego tym orzeczeniom moc powszechnie obowiązującą. Faktycznie jednak orzeczenia prejudycjalne mają taką moc chociażby przez fakt powoływania się ETS na wcześniejsze swoje orzeczenia i dosłowne cytaty; odmowę udzielenia odpowiedzi na pytanie prejudycjalne rozpatrzone we wcześniejszym orzeczeniu. Również pominięcie orzeczeń ETS przez sąd krajowy może być potraktowane jako poważne i oczywiste naruszenie prawa wspólnotowego, co z kolei może stanowić jedną z przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej państwa. Związanie sądu krajowego orzeczeniem zależy od sposobu udzielenia przez ETS odpowiedzi. Niekiedy ma ona charakter wskazówek, co sąd krajowy powinien wziąć pod uwagę, z pozostawieniem temu sądowi możliwości dokonania własnych ustaleń i ocen; niekiedy dokonuje rozróżnienia wykładni prawa i jego stosowania – nota informacyjna, niekiedy jest jednoznaczna lub dokładna na tyle, że w praktyce determinuje treść orzeczenia sądu krajowego. Odnosząc się do mocy wiążącej orzeczenia ETS w czasie należy stwierdzić, iż orzeczenia te, zasadniczo wiążą wstecz od dnia wejścia przepisu prawa wspólnotowego w życie. W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygania brak jest orzeczenia ETS niemniej jednak należy stwierdzić, iż ETS w dniu 18 stycznia 2007 r. wydał orzeczenie wstępne w sprawie C-313/05, rozstrzygające tożsamą kwestię a więc odnoszącą się do zgodności przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 29, poz. 257 ze zm.) z przepisami TWE. Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 25 WE, 28 WE i 90 WE oraz art. 3 ust. 1 i 3 dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz. U. L 76, str. 1). Pytania te zostały przedłożone w ramach sporu zawisłego między M. Brzezińskim a Dyrektorem Izby Celnej w Warszawie w przedmiocie podatku akcyzowego, który został nałożony na skarżącego w związku z nabyciem w Niemczech używanego pojazdu samochodowego celem jego przywiezienia do Polski. We wspomnianym orzeczeniu ETS nie stwierdził, aby przepisy krajowe naruszyły art. 25 i art. 28 TWE, natomiast udzielając odpowiedzi na pytanie związane z interpretacją art. 90 TWE, powołując się na wcześniejsze swoje orzecznictwo, Trybunał wskazał, iż stanowi on w systemie traktatu uzupełnienie postanowień odnoszących się do zniesienia ceł oraz opłat o skutku równoważnym. Celem tego postanowienia jest zapewnienie swobodnego przepływu towarów między państwami członkowskimi w normalnych warunkach konkurencji poprzez wyeliminowanie wszelkich form ochrony mogącej wynikać z nakładania dyskryminujących podatków wewnętrznych na towary pochodzące z innych państw członkowskich. W dziedzinie opodatkowania używanych samochodów przywożonych zza granicy art. 90 TWE służy zagwarantowaniu całkowitej neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji pomiędzy produktami znajdującymi się już na rynku krajowym a produktami przywożonymi zza granicy. Art. 90 akapit pierwszy TWE zostaje naruszony, gdy podatek nakładany na produkty przywożone zza granicy i podatek nakładany na podobne produkty krajowe są obliczane w różny sposób i zgodnie z innymi zasadami, co prowadzi - choćby tylko w niektórych przypadkach - do wyższego opodatkowania towaru przywiezionego zza granicy. Zatem zgodnie z tym postanowieniem podatek akcyzowy nie powinien obciążać produktów pochodzących z innych państw członkowskich bardziej niż obciąża on podobne produkty krajowe. W celu zagwarantowania neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji pomiędzy używanymi samochodami osobowymi znajdującymi się już na rynku krajowym a podobnymi samochodami przywożonymi z państwa członkowskiego innego niż Rzeczypospolita Polska należy, więc porównać, zdaniem Trybunału, skutki podatku akcyzowego obciążającego te ostatnie pojazdy ze skutkami rezydualnego podatku akcyzowego obciążającego te pierwsze pojazdy, które zostały już opodatkowane tym podatkiem przy pierwszej ich rejestracji. Zatem z powyższych rozważań wynika, iż art. 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. W istocie dane opodatkowanie można uznać za zgodne z art. 90 TWE tylko wtedy, gdy zostanie wykazane, że jest ono tak skonstruowane, iż wyklucza w każdym przypadku opodatkowanie przywożonych produktów w wyższym stopniu niż produktów krajowych, oraz że w związku z tym nie wywołuje ono w żadnym razie dyskryminujących skutków. Na organach podatkowych spoczywa, więc obowiązek zbadania, czy taki wzrost stawki dotyczy wyłącznie pojazdów używanych pochodzących z innego państwa członkowskiego niż Rzeczypospolita Polska oraz czy z kolei w przypadku pojazdów używanych zarejestrowanych w Polsce jako nowe, stawka rezydualnego podatku akcyzowego zawartego w wartości takiego pojazdu pozostaje niezmienna. W ramach tego postępowania organy muszą uwzględnić, po pierwsze, jednokrotność podatku akcyzowego dla wszystkich pojazdów, które są przeznaczone do zarejestrowania w Polsce, zarówno nowych, jak i używanych, niezależnie od tego, czy zostały wyprodukowane na terytorium kraju, czy przywiezione z innych państw członkowskich. Po drugie, dokonać rozróżnienia na dwie kategorie pojazdów, a mianowicie na te, które są sprzedawane jako używane w okresie dwóch lat kalendarzowych od daty ich produkcji, przy czym rok ich produkcji uważa się za pierwszy rok kalendarzowy i z drugiej strony, na pozostałe. Jest to o tyle istotne, iż stawka podatku akcyzowego, która obciąża pojazdy używane sprzedawane po więcej niż dwóch latach od daty ich produkcji, jest obliczana zgodnie z wzorem przewidzianym w § 7 rozporządzenia. Stosowanie tego wzoru wprost prowadzi do wzrostu stawki wraz z wiekiem pojazdu. W świetle powyższych wywodów a zwłaszcza z uwagi na fakt nie przeprowadzenia przez organy podatkowe analizy porównawczej, o jakiej mowa w wyroku ETS, decyzje obu instancji jako naruszające prawo podlegają wyeliminowania z obrotu prawnego. W ocenie Sądu, mimo wyraźnego w tej kwestii stanowiska Trybunału, brak jest jednak podstaw prawnych do prowadzenia postępowania przez sąd w zakresie, czy taki wzrost stawki dotyczy wyłącznie pojazdów używanych pochodzących z innego państwa członkowskiego niż Polska oraz czy z kolei w przypadku pojazdów używanych zarejestrowanych w Polsce jako nowe, stawka rezydualna podatku akcyzowego zawartego w wartości takiego pojazdu pozostaje niezmienna. Sąd administracyjny, na mocy przepisu art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawa o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) a także art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jest bowiem kompetentny jedynie do kontroli zaskarżonych orzeczeń z punktu widzenia zgodności z prawem, a nie podejmowania rozstrzygnięć merytorycznych o charakterze kształtującym. Podkreślenia wymaga także fakt, iż przyjęte przez ustawodawcę krajowego rozwiązanie mieści się w granicach autonomii proceduralnej państw członkowskich przyznanej przez prawo wspólnotowe i w tzw. "minimalnym standardzie ochrony" określonym przez ETS w orzecznictwie. Tym samym oznacza to brak podstaw prawnych do merytorycznego załatwienia sprawy i ewentualnego zasądzenia wnioskowanej przez skarżącego kwoty. Jednocześnie organ I instancji rozpatrując ponownie sprawę będzie zobowiązany do ustosunkowania się w kwestii nadpłaty. Podsumowując, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały podjęte z naruszeniem prawa. Organy obu instancji wprawdzie przeprowadziły postępowanie w granicach swoich kompetencji a także z zastosowaniem wskazanych procedur postępowania podatkowego. Zastosowanie przepisów krajowego prawa materialnego nastąpiło jednak z naruszeniem przepisów prawa wspólnotowego. Wskazane przepisy upa są bowiem niezgodne z art. 90 akapit pierwszy TWE, w zakresie, w jakim stawka podatku akcyzowego, według której jest on nakładany na używane samochody, sprowadzone z innych państw członkowskich, przewyższa ułamek odpowiadający rezydualnemu podatkowi zawartemu w wartości porównywalnego samochodu używanego, na który podatek został nałożony w Polsce, kiedy był on nowy. Tak, więc przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy obu instancji zobowiązane są do przeprowadzenia postępowania z zastosowaniem prowspólnotowej wykładni prawa krajowego. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję I instancji i na podstawie art. 200 ustawy procesowej orzekł zwrot kosztów postępowania w kwocie uiszczonego wpisu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło