I SA/Wr 1732/14

PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-08-26

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy małżonkowie, którzy wykazują znaczące zadłużenie podatkowe, wysokie wydatki na leczenie i utrzymanie rodziny, mogą zostać zwolnieni od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Małżonkowie wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, co uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ich miesięczny dochód z renty i wynagrodzenia, przy jednoczesnym znacznym zadłużeniu podatkowym, wysokich wydatkach na leczenie i utrzymanie trzyosobowego gospodarstwa domowego, świadczy o braku możliwości pokrycia kosztów sądowych oraz wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący, małżeństwo, zostali wezwani do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł. Wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, wskazując na likwidację spółki cywilnej z powodu wyliczonych zobowiązań podatkowych na kwotę ponad 493 tys. zł. Podali, że miesięczne wydatki na leki wynoszą ok. 800 zł, a urząd skarbowy egzekwuje od nich 106 tys. zł. Ich miesięczny dochód wynosi łącznie ok. 3.116 zł brutto, a wydatki na bieżące utrzymanie 1.600 zł. Nie posiadają rachunków bankowych ani środków transportu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosków skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi B.M. i D.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania spółki cywilnej z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2007 r. oraz od lutego do listopada 2008 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Skarżący będący małżeństwem, na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł, wnieśli na odrębnych formularzach o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego S.M. W uzasadnieniu oboje podali, że na skutek wyliczenia zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w podatku od towarów i usług za lata 2007 – 2011 na łączną kwotę 493.542 zł, spółka cywilna, której byli wspólnikami, została zlikwidowana. Z powodu chorób skarżącego miesięczne wydatki na lekarstwa wynoszą około 800 zł Z oświadczeń małżonków o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że pozostają oni we wspólnym gospodarstwie domowym z synem (ur. w 2005 r.), a na dochód rodziny składa się wynagrodzenie skarżącej w kwocie 1.780 zł (brutto) oraz renta skarżącego w kwocie 1.336,44 zł (brutto). Wnioskodawcy dodali, iż urząd skarbowy egzekwuje od nich zobowiązania podatkowe na kwotę 106.208 zł, a ich wydatki na bieżące utrzymanie (poza wydatkami na lekarstwa) wynoszą 1.600 zł miesięcznie. Na wezwanie małżonkowie przedłożyli dokumenty, z których wynika, ponad wcześniej podane fakty, że w roku 2013 skarżąca uzyskała dochód ze stosunku pracy w kwocie 16.569,59 zł, z tytułu działalności wykonywanej osobiście – 72,77 zł i poniosła stratę w prowadzonej w formie spółki cywilnej działalności gospodarczej w wysokości 55.305,32 zł (przy przychodzie – 59.713,96 zł). Skarżący w tym samym roku uzyskał świadczenie rentowe w kwocie 15.683,50 zł i poniósł stratę z prowadzonej w formie spółki cywilnej działalności gospodarczej o wartości 55.381,34 zł (przy przychodzie w kwocie 59.713,96zł.). Przedłożone zostało też zestawienie wydatków na lekarstwa opiewających na kwotę ponad 900 zł oraz kopie zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych małżonków w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wnioskodawcy nadto oświadczyli, że nie posiadają żadnych rachunków bankowych ani środków transportu. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że małżonkowie na obecnym etapie postępowania są obowiązani do uiszczenia wpisów od skarg w łącznej w kwocie 1.000 zł w dwóch sprawach – I SA/Wr 1732-1733/14. Przestawione wyżej dane dają podstawę do uwzględnienia wniosków skarżących. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że w sprawie stroną skarżącą, ponoszącą koszty sądowe solidarnie, są oboje małżonkowie, którzy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a treść wniosków o przyznanie prawa pomocy jest tożsama. W związku z tym referendarz uznał za zasadne rozpoznać oba wnioski łącznie. Podstawą prawną ich rozpoznania są przepisy art. art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z ich treścią, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zdaniem referendarza sądowego, wnioskodawcy powyższe wykazali. Wskazać trzeba, że małżonkowie dysponują miesięcznie na utrzymanie trzyosobowego gospodarstwa domowego kwotą 3.116,44 zł, a nadto w ramach tej kwoty ponoszą znaczne wydatki na leczenie i na utrzymanie małoletniego syna. Nie zmienia tej oceny fakt, że w przeszłości małżonkowie prowadzili działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej, z której osiągali znaczny przychód. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że obecnie trzyosobowa rodzina utrzymuje się wyłącznie z renty oraz wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości 3.116,44 zł brutto miesięcznie i brak jest w sprawie dokumentów uprawdopodabniających, iż posiadają oni nieujawnione środki lub źródła dochodu. Co za tym idzie, stwierdzić należało, że skarżący nie są w stanie opłacić kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a tym bardziej wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika. W związku z powyższym, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło