I SA/Wr 1732/14
PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-08-26
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy małżonkowie, wspólnicy spółki cywilnej, którzy wykazują znaczne zadłużenie podatkowe i wysokie wydatki związane z leczeniem, mogą zostać zwolnieni od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie radcy prawnego w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Małżonkowie wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, gdyż ich miesięczny dochód z renty i wynagrodzenia za pracę jest niewystarczający na utrzymanie trzyosobowego gospodarstwa domowego, pokrycie znacznych wydatków na leczenie oraz spłatę zadłużenia podatkowego. W związku z tym przyznano im prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Stan faktyczny
Małżonkowie B. M. i D. M. złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania spółki cywilnej z tytułu VAT. W uzasadnieniu wskazali na wysokie zadłużenie podatkowe, znaczne wydatki na leczenie (ok. 800 zł miesięcznie) oraz niskie dochody z wynagrodzenia i renty, które nie pozwalają na pokrycie bieżących kosztów utrzymania i spłatę zobowiązań egzekwowanych przez urząd skarbowy.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosków skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi B. M. i D. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania spółki cywilnej z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2007 r. oraz od lutego do listopada 2008 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Skarżący będący małżeństwem, na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł, wnieśli na odrębnych formularzach o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego S. M.
W uzasadnieniu oboje podali, że na skutek wyliczenia zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w podatku od towarów i usług za lata 2007 – 2011 na łączną kwotę 493.542 zł, spółka cywilna, której byli wspólnikami, została zlikwidowana.
Z powodu chorób skarżącego miesięczne wydatki na lekarstwa wynoszą około 800 zł
Z oświadczeń małżonków o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że pozostają oni we wspólnym gospodarstwie domowym z synem (ur. w 2005 r.), a na dochód rodziny składa się wynagrodzenie skarżącej w kwocie 1.780 zł (brutto) oraz renta skarżącego w kwocie 1.336,44 zł (brutto).
Wnioskodawcy dodali, iż urząd skarbowy egzekwuje od nich zobowiązania podatkowe na kwotę 106.208 zł, a ich wydatki na bieżące utrzymanie (poza wydatkami na lekarstwa) wynoszą 1.600 zł miesięcznie.
Na wezwanie małżonkowie przedłożyli dokumenty, z których wynika, ponad wcześniej podane fakty, że w roku 2013 skarżąca uzyskała dochód ze stosunku pracy w kwocie 16.569,59 zł, z tytułu działalności wykonywanej osobiście – 72,77 zł i poniosła stratę w prowadzonej w formie spółki cywilnej działalności gospodarczej w wysokości 55.305,32 zł (przy przychodzie – 59.713,96 zł). Skarżący w tym samym roku uzyskał świadczenie rentowe w kwocie 15.683,50 zł i poniósł stratę z prowadzonej w formie spółki cywilnej działalności gospodarczej o wartości 55.381,34 zł (przy przychodzie w kwocie 59.713,96zł.).
Przedłożone zostało też zestawienie wydatków na lekarstwa opiewających na kwotę ponad 900 zł oraz kopie zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych małżonków w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wnioskodawcy nadto oświadczyli, że nie posiadają żadnych rachunków bankowych ani środków transportu.
Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że małżonkowie na obecnym etapie postępowania są obowiązani do uiszczenia wpisów od skarg w łącznej w kwocie 1.000 zł w dwóch sprawach – I SA/Wr 1732-1733/14.
Przestawione wyżej dane dają podstawę do uwzględnienia wniosków skarżących.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że w sprawie stroną skarżącą, ponoszącą koszty sądowe solidarnie, są oboje małżonkowie, którzy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a treść wniosków o przyznanie prawa pomocy jest tożsama.
W związku z tym referendarz uznał za zasadne rozpoznać oba wnioski łącznie.
Podstawą prawną ich rozpoznania są przepisy art. art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z ich treścią, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zdaniem referendarza sądowego, wnioskodawcy powyższe wykazali.
Wskazać trzeba, że małżonkowie dysponują miesięcznie na utrzymanie trzyosobowego gospodarstwa domowego kwotą 3.116,44 zł, a nadto w ramach tej kwoty ponoszą znaczne wydatki na leczenie i na utrzymanie małoletniego syna. Nie zmienia tej oceny fakt, że w przeszłości małżonkowie prowadzili działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej, z której osiągali znaczny przychód. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że obecnie trzyosobowa rodzina utrzymuje się wyłącznie z renty oraz wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości 3.116,44 zł brutto miesięcznie i brak jest w sprawie dokumentów uprawdopodabniających, iż posiadają oni nieujawnione środki lub źródła dochodu. Co za tym idzie, stwierdzić należało, że skarżący nie są w stanie opłacić kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a tym bardziej wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika.
W związku z powyższym, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło