I SA/Wr 1733/14

PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-08-26

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy małżonkowie, którzy wykazują znaczne zadłużenie podatkowe i wysokie wydatki na leczenie, mogą zostać zwolnieni od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Małżonkowie wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, co uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ich miesięczny dochód z renty i wynagrodzenia jest niewystarczający na pokrycie bieżących wydatków trzyosobowego gospodarstwa domowego, znacznych kosztów leczenia oraz zobowiązań podatkowych, zwłaszcza w sytuacji egzekucji administracyjnej i braku posiadanych środków lub źródeł dochodu.
Stan faktyczny
Małżonkowie B. M. i D. M. złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania spółki cywilnej z tytułu VAT. W uzasadnieniu wskazali na wysokie zobowiązania podatkowe, likwidację spółki, znaczne wydatki na leczenie (ok. 800 zł miesięcznie), egzekucję administracyjną na kwotę 106.208 zł oraz miesięczne wydatki na utrzymanie rodziny (1.600 zł). Ich łączny miesięczny dochód wynosił 3.116,44 zł brutto.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosków skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi B. M. i D. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania spółki cywilnej z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące XI 2008 r., I-XII 2009 r., III-XII 2010 r. oraz I-VIII 2011 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Skarżący będący małżeństwem, na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł, wnieśli na odrębnych formularzach o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego S. M. W uzasadnieniu oboje podali, że na skutek wyliczenia zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w podatku od towarów i usług za lata 2007 – 2011 na łączną kwotę 493.542 zł, spółka cywilna, której byli wspólnikami, została zlikwidowana. Z powodu chorób skarżącego miesięczne wydatki na lekarstwa wynoszą około 800 zł Z oświadczeń małżonków o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że pozostają oni we wspólnym gospodarstwie domowym z synem (ur. w 2005 r.), a na dochód rodziny składa się wynagrodzenie skarżącej w kwocie 1.780 zł (brutto) oraz renta skarżącego w kwocie 1.336,44 zł (brutto). Wnioskodawcy dodali, iż urząd skarbowy egzekwuje od nich zobowiązania podatkowe na kwotę 106.208 zł, a ich wydatki na bieżące utrzymanie (poza wydatkami na lekarstwa) wynoszą 1.600 zł miesięcznie. Na wezwanie małżonkowie przedłożyli dokumenty, z których wynika, ponad wcześniej podane fakty, że w roku 2013 skarżąca uzyskała dochód ze stosunku pracy w kwocie 16.569,59 zł, z tytułu działalności wykonywanej osobiście – 72,77 zł i poniosła stratę w prowadzonej w formie spółki cywilnej działalności gospodarczej w wysokości 55.305,32 zł (przy przychodzie – 59.713,96 zł). Skarżący w tym samym roku uzyskał świadczenie rentowe w kwocie 15.683,50 zł i poniósł stratę z prowadzonej w formie spółki cywilnej działalności gospodarczej o wartości 55.381,34 zł (przy przychodzie w kwocie 59.713,96zł.). Przedłożone zostało też zestawienie wydatków na lekarstwa opiewających na kwotę ponad 900 zł oraz kopie zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych małżonków w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wnioskodawcy nadto oświadczyli, że nie posiadają żadnych rachunków bankowych ani środków transportu. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że małżonkowie na obecnym etapie postępowania są obowiązani do uiszczenia wpisów od skarg w łącznej w kwocie 1.000 zł w dwóch sprawach – I SA/Wr 1732-1733/14. Przestawione wyżej dane dają podstawę do uwzględnienia wniosków skarżących. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że w sprawie stroną skarżącą, ponoszącą koszty sądowe solidarnie, są oboje małżonkowie, którzy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a treść wniosków o przyznanie prawa pomocy jest tożsama. W związku z tym referendarz uznał za zasadne rozpoznać oba wnioski łącznie. Podstawą prawną ich rozpoznania są przepisy art. art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z ich treścią, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zdaniem referendarza sądowego, wnioskodawcy powyższe wykazali. Wskazać trzeba, że małżonkowie dysponują miesięcznie na utrzymanie trzyosobowego gospodarstwa domowego kwotą 3.116,44 zł, a nadto w ramach tej kwoty ponoszą znaczne wydatki na leczenie i na utrzymanie małoletniego syna. Nie zmienia tej oceny fakt, że w przeszłości małżonkowie prowadzili działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej, z której osiągali znaczny przychód. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że obecnie trzyosobowa rodzina utrzymuje się wyłącznie z renty oraz wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości 3.116,44 zł brutto miesięcznie i brak jest w sprawie dokumentów uprawdopodabniających, iż posiadają oni nieujawnione środki lub źródła dochodu. Co za tym idzie, stwierdzić należało, że skarżący nie są w stanie opłacić kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a tym bardziej wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika. W związku z powyższym, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło