I SA/Wr 1739/15
PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-03-21
Skład orzekający: Katarzyna Radom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd administracyjny powinien zmienić postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli strona wykaże, że jej dochody są niewielkie i przeznaczane na zaspokojenie podstawowych potrzeb, a dodatkowo znajduje się w trudnej sytuacji zdrowotnej, nie otrzymuje świadczeń rehabilitacyjnych i istnieje ryzyko wpisu do rejestru dłużników niewypłacalnych. W takiej sytuacji uiszczenie kosztów sądowych mogłoby nastąpić ze znacznym uszczerbkiem dla utrzymania strony i jej rodziny.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na niskie dochody, chorobę i egzekucję kredytu. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że strona nie wykazała swojej sytuacji finansowej w sposób spójny. Po rozpoznaniu sprzeciwu, sąd administracyjny uznał, że sytuacja finansowa i zdrowotna skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 21 stycznia 2016 r. i przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu strony skarżącej na postanowienie referendarza sądowego z dnia 21 stycznia 2016 r., I SA/Wr 1739/15, o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. postanawia zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 21 stycznia 2016 r., I SA/Wr 1739/15, i przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Wraz ze skargą L. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu swojego żądania podał, że nie posiada środków na ponoszenie kosztów, gdyż jest na chorobowym, i prowadzona wobec niego jest egzekucja zaległości w spłacie kredytu. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że wspólne gospodarstwo domowe, prowadzone z małoletnim dzieckiem utrzymuje ze swoich dochodów w kwocie 1.750 zł (brutto) miesięcznie, jego wydatki zamykają się w kwocie ok. 1.555 zł.
Na wezwanie referendarza sądowego przedłożono dokumenty, z których wynika, że w 2013 r. skarżący uzyskał dochód w łącznej kwocie 4.433,75 zł. W treści pisma procesowego z dnia [...] stycznia 2016 r. wnioskodawca oświadczył, że nie korzysta z pomocy społecznej lub innych form wsparcia państwowego, w latach 2014 i 2015 nie składał zeznań podatkowych w związku z brakiem dochodu, nie otrzymuje wynagrodzenia za pracę, gdyż nie został do niej dopuszczony przez lekarza medycyny pracy, zajmuje pokój użyczony mu w mieszkaniu darowanym w roku 2011 jego małoletniemu synowi i posiada wymagalne zobowiązanie kredytowe w kwocie 3.141.559,20 zł.
Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2016 r. referendarz sądowy odmówił przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Referendarz sądowy zauważył, że według zeznania podatkowego wnioskodawca w całym 2013 r. – na utrzymanie siebie i swojego dziecka – uzyskał kwotę 4.433,75 zł, natomiast obecnie jego wynagrodzenie wynosi 1.750 zł (brutto) miesięcznie. Jednocześnie strona nie korzysta z pomocy społecznej, ani innych form wsparcia państwowego. Oznacza to, że skarżący posiadał i nadal posiada inne zasoby majątkowe lub źródła, z których czerpał i czerpie środki finansowe przeznaczane na ponoszenie kosztów utrzymania siebie i swojego gospodarstwa domowego. Z akt sprawy nie wynika, jakie to były lub są zasoby, ani jaka była lub jest ich aktualna wartość. W konsekwencji referendarz sądowy stwierdził, że strona nie wykazała swojej sytuacji finansowej w sposób spójny i niebudzący wątpliwości.
W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego skarżący podał, że jego aktualna sytuacja zdrowotna nie pozwala na faktyczne wykonywanie przez niego pracy. Wskazał, że nie otrzymuje żadnych świadczeń z ZUS. Dodał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. złożył wobec niego wniosek o wpis do rejestru dłużników niewypłacalnych KRS.
Z urzędu należy wskazać, że w sprawach o sygn. I SA/Wr 1739/15 i 1741/15 oraz I SA/Wr 1777-1778/15 skarżący jest zobowiązany do uiszczenia wpisów sądowych na łączną kwotę 1.228 zł. Z akt administracyjnych przedłożonych przez organ podatkowy do sprawy
I SA/Wr 1777/15-1778/15 wynika, że skarżący jest rozwiedziony. Ponadto uległ [...] wypadkom samochodowym i jest w trakcie rehabilitacji, o czym świadczy załączona dokumentacja medyczna. Skarżący nie otrzymuje świadczenia rehabilitacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Stosownie zaś do treści art. 260 § 2 p.p.s.a. w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. W myśl natomiast art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Sąd po ponownym, dogłębnym zbadaniu akt sprawy, stwierdził, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy zasługiwał na uwzględnienie.
Z przedłożonych w niniejszej sprawie dokumentów wynika niezbicie, że skarżący uzyskuje niewielkie dochody, które przeznacza na zaspokojenie swoich podstawowych potrzeb. Wychowuje małoletniego syna ([...] lat). Okolicznością bezsporną jest także to, że skarżący jest w trakcie leczenia i nie otrzymuje świadczenia rehabilitacyjnego. O trudnej sytuacji finansowej skarżącego świadczy także złożenie przez organy podatkowe wniosku o wpis skarżącego do rejestru dłużników niewypłacalnych. Trudno zatem mówić, że uiszczenie w tej sprawie wpisu sądowego (oraz w innych zawisłych sprawach) nie mogłoby nastąpić bez znacznego uszczerbku dla utrzymania skarżącego oraz jego rodziny. Sąd zauważa także, że skarżący składał także w innych sprawach wnioski o przyznanie prawa pomocy, w których zawsze wskazywał na fakt choroby oraz uzyskiwanie niskich dochodów. Argumentacja strony jest zatem spójna i wiarygodna.
Wobec powyższego, Sąd postanowił zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 21 stycznia 2016 r. i przyznać stronie prawo pomocy w zakresie częściowym, o czym orzeczono na podstawie art. 260 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło