I SA/Wr 1760/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska, Sędziowie Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz, Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Protokolant Lucyna Barańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 marca 2012 r. przy udziale sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zobowiązania w podatku akcyzowym oddala skargę. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] 2010 r. wszczęto z urzędu w stosunku do Pana R. P. postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki "A". Postępowanie zakończono wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] 2010 roku, od której podatnik złożył odwołanie. W dniu 28.02.2011 roku na konto Izby Celnej we W. wpłynęła kwota 5.973,00 zł tytułem wykonania nałożonego obowiązku podatkowego wynikającego z ww. decyzji organu pierwszej instancji. Postanowieniem z dnia [...] 2011 roku nr [...], Dyrektor Izby Celnej we W. stwierdził niedopuszczalność odwołania złożonego przez stronę, uznając bezskuteczność prowadzonego postępowania z uwagi na fakt ,że zarówno postanowienie o wszczęciu, jak i wydana w sprawie decyzja z dnia [...] 2010 roku nie zostały doręczone stronie postępowania. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] 2011 roku ponownie wszczęto z urzędu postępowanie, które zakończyło się w dniu [...] 2011 roku wydaniem przez Naczelnika Urzędu Celnego w L. decyzji nr [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu marki "A" w kwocie 3727,00 zł. Decyzja doręczona została stronie w dniu 12.09.2011 roku. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] 2011r. Naczelnik Urzędu Celnego w L. dokonał zaliczenia wpłaconej przez Podatnika w dniu 28.02.2011 r. kwoty 5973,00 zł na poczet zaległości z tytułu zobowiązania określonego w decyzji nr [...] z dnia [...] 2011 r., zaliczając 3 727,00 zł na należność główną oraz 773,00 zł na odsetki za okres od dnia następnego po upływie terminu płatności zobowiązania tj. od dnia 05.03.2009r. do dnia 28.02.2011 r. tj.do dnia dokonania przez Podatnika wpłaty. Nadpłatę w kwocie 1473 zł zwrócono wraz z odsetkami od dnia wpłaty tj. od dnia 28.02.2011 r. do dnia zwrotu. Na postanowienie to Podatnik złożył zażalenie zarzucając rażące naruszenie art. 55§2 oraz art. 62§ 4 ustawy z dnia 29.08.1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U nr 8 z 2005r., poz. 60 ze zm.) W uzasadnieniu swojego zażalenia stwierdził, iż skoro nie istniała w obrocie prawnym decyzja wymierzająca wysokość podatku akcyzowego Urząd Celny bezprawnie dysponował kwotą uiszczonej należności. Ponadto kwestia zaliczenia należności na poczet decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. nr [...] z dnia [...] 2011r. powinna być rozstrzygnięta nie postanowieniem, lecz decyzją administracyjną. Dyrektor Izby Celnej we W., utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie wywodził, że zgodnie z 21 §1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe powstało z mocy prawa - organ podatkowy wydał jedynie decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego. Decyzja wymiarowa ma charakter deklaratoryjny - stwierdza, że powstało zobowiązanie podatkowe i jaka jest jego wysokość, oraz że nie zostało wykonane. W niniejszej sprawie obowiązek podatkowy powstał z mocy prawa z dniem 04.03.2009 r. Zatem, późniejsze stwierdzenie bezskuteczności prowadzonego postępowania i decyzji z dnia [...] 2010r. nie uzasadniało zwrotu kwoty wpłaconej przez podatnika do tej decyzji, zawłaszcza, że wszczęto ponownie postępowanie w sprawie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym, zakończone decyzją nr [...] z dnia [...] 2011 r. Wskazał, że podstawą zaliczenia nadpłaty na poczet kwot określonych w tej decyzji jest art 62 § 4 Ordynacji podatkowej, zgodnie, z którym do wpłat zaliczanych na poczet zaległości podatkowej stosuje się art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej. W sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. Podkreślił, że postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] 2011 r. nie ustalało kwoty zobowiązania podatkowego i odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. Wysokość zobowiązań Podatnika określała decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w L. nr [...] z dnia [...] 2011 r. W skardze na to postanowienie Skarżący zarzucił naruszenie - art. 3 ust. 3 lit. a Ordynacji podatkowej w zakresie przyjęcia, iż nienależne świadczenie jest zaliczką w rozumieniu tego przepisu, - art. 21 § 1 Ordynacji podatkowej w zakresie przyjęcia istnienia zobowiązania podatkowego, podczas gdy z załączonych do akt postępowania dokumentów wynika, iż zobowiązanie podatkowe nie istnieje, - art. art. 33 Ordynacji podatkowej poprzez zastosowanie zabezpieczenia bez tytułu prawnego i uzasadnionej obawy z powodu niewykonania zobowiązania podatkowego, - art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez ustalenie terminu naliczenia naliczania odsetek przed powstaniem zobowiązania podatkowego - art. 120, 122 Ordynacji podatkowej, poprzez prowadzenie postępowania, podczas gdy przedmiot postępowania nie podlega podatkowi. W uzasadnieniu skarżący podnosił zarzuty, co do prawidłowości ustaleń faktycznych dotyczących przedmiotu opodatkowania. Wskazywał także, że w jego ocenie, po zakończeniu postępowania administracyjnego zmierzającego do ustalenia rzekomo istniejącego zobowiązania podatkowego wydane zostało postanowienie zaliczenia dokonanej przez skarżącego wpłaty na poczet przyszłego podatku akcyzowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując doczasowe stanowisko. Wojewódzki sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – w skrócie upsa. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) upsa. Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 upsa, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd ocenił, iż zaskarżone postanowienie nie narusz prawa a podniesione w skardze zarzuty nie maja uzasadnienia. Kwestią sporną w sprawie jest dokonanie zaliczenia nadpłaty w podatku akcyzowym na poczet zaległości w tym podatku określonej decyzją z dnia [...] 2011r. W tym miejscu należy wskazać, że formowane w skardze zarzuty nieuzasadnionego potraktowania wpłat, jako zaliczki i naruszenia art. 33 Ordynacji podatkowej wynikają z niezrozumienia charakteru wydanej decyzji jak i sytuacji procesowej wynikającej z wyeliminowania wcześniejszej decyzji [...] 2010r. Podkreślić przy tym należy, że skarżący konsekwentnie pomija fakt ponownego wydania decyzji wymiarowej w dniu [...] 2011,a więc przed wydaniem postanowienia o zaliczeniu. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy zobowiązanie w podatku akcyzowym powstaje z mocy prawy, z chwilą zajścia zdarzenia- art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Wydana na podstawie art. 21 § 3 decyzja – a taką jest decyzja w podatku akcyzowym – jedynie potwierdza ( deklaruje) fakt istnienia zobowiązania oraz fakt jego niewykonania. Późniejsze wyeliminowanie takiej decyzji z obrotu nie unicestwia wszelkich wywołanych przez nią skutków "Uchylenie decyzji deklaratoryjnej, jaką niewątpliwie jest decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego (art. 21 § 1 pkt 1 o.p.) nie działa wstecz i nie unicestwia materialnego skutku (przerwanie biegu przedawnienia) wywołanego skutecznie zastosowanym środkiem egzekucyjnym. Podobnie nie unicestwia to skutków dokonania zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w postaci wpisania hipoteki przymusowej, wynikających z art. 70 § 8 o.p." (wyrok wsa w Gdańsku z 12.01.2011r sygn.. akt I SA/Gd 888/10 LEX nr 952137).W tej sytuacji uznanie decyzji wymiarowej za bezskuteczną z przyczyn proceduralnych nie powodowało- wbrew twierdzeniom skargi – zakończenia postępowania podatkowego ani tym bardziej nie skutkowało nieistnieniem zobowiązania. Przeciwnie postępowanie to – zgodnie z odpowiednim postanowieniem toczyło się nadal i zakończyło wydaniem ponownej decyzji określającej. Kwoty wpłacone na podstawie pierwotnej decyzji stały się natomiast nadpłatami gdyż zgodnie z art. 72 § 1 "Za nadpłatę uważa się kwotę 1) nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku;(...) Wbrew twierdzeniom skargi nie wynika bynajmniej z zaskarżonych postanowień, by organy stosowały do wpłaconej kwoty przepis art. 33 Ordynacji podatkowej – to jest wydały decyzję o zabezpieczeniu. Kwota ta nigdy też nie była traktowana, jako zaliczka. W myśl art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej, nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba, że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. "Przepis art. 76 § 1 o.p. jest w swojej treści jednoznaczny i zawiera nakaz zaliczenia z urzędu nadpłaty na poczet zaległości podatkowej, nie dając organowi podatkowemu żadnego wyboru i organ w przypadku zaistnienia nadpłaty, jeśli tyko podatnik ma zaległości podatkowe, musi ją zaliczyć na ich poczet." (wyrok wsa w Bydgoszczy z 07.09.2011 syg. akt I SA/Bd 1040/10 LEX nr 965950) W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że "Jeżeli po upływie terminu, o którym mowa w art. 77 § 3 o.p., ale bez zbędnej zwłoki, wydanie zostanie nowa decyzja wymiarowa, z której wynika fakt istnienia zaległości podatkowej, to obowiązek zwrotu nadpłaty, o którym mowa w art. 77 § 4 ww. ustawy zostanie wyprzedzony przez obowiązek dokonania jej zaliczenia na poczet zaległości podatkowej, wynikający z art. 76 § 1 o.p." (wyrok wsa w Gdańsku z 11.05.2011 r sygn. akt I SA/Gd 710/08 LEX nr 990564) Z akt sprawy wynika jednoznacznie – wbrew twierdzeniom skargi – że wobec skarżącego została wydania w dniu [...] 2011r. decyzja określająca zobowiązanie w podatku akcyzowym, z której wynika też, że obowiązek zapłaty zobowiązania upłynął z dniem 4 marca 2009 r i z tą też data powstała zaległość podatkowa na poczet, której należało zaliczyć powstała w dniu 28.02.2011 nadpłatę. Zgodnie z art. 76a § 1. Ordynacji podatkowej "W sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. W przypadku zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych przepisy art. 55 § 2 i art. 62 § 1 stosuje się odpowiednio." "Postanowienie o zaliczeniu zwrotu podatku nie rozstrzyga ani o wysokości zobowiązań podatkowych, w tym wysokości zwrotu podatku, ani o kwocie nadpłat. Postanowieniem tym organ nie może przesądzać kwestii związanych z oceną, czy zapłacone przez spółkę odsetki stanowią, czy też nie, nadpłatę w rozumieniu art. 72 o.p. W tym zakresie, w odpowiedzi na wniosek podatnika, winna być wydana decyzja w przedmiocie nadpłaty." (wyrok wsa we Wrocławiu z 31.01.2011 r sygn. akt I SA/Wr 1263/10 LEX nr 952549). Jak więc z powyższych rozważań wynika, organ, dysponując nienależnie wpłacaną kwotą prawidłowo zaliczyły ją na poczet ujawnionego w decyzji wymiarowej zobowiązania, nadając rozstrzygnięciu przewidzianą prawem formę. Natomiast podniesione w skardze zarzuty dotyczące wysokości i podstawy określenia zobowiązania nie mogą być przedmiotem analizy w niniejszej sprawie i nie wpływają na ocenę prawidłowości zaskarżonych postanowień. Zarzuty te mogą jedynie dotyczyć decyzji z dnia [...] 2011r nr [...], z której wynika istnienie zaległości podatkowej. Zaskarżone postanowienie dotyczy zaś – jak wskazano wyżej – jedynie sposobu rozliczenia nadpłaty. Dalej podnieść należy, że wszelkie próby podważenia rozstrzygnięcia dotyczącego określenia wysokości podatku akcyzowego, bez skutecznego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji podatkowej wydanej w tym zakresie, nie mogą mieć wpływu na legalność zaskarżonego postanowienia. Także uruchomione przez podatnika tryby nadzwyczajne zmierzające do podważenia decyzji określającej wysokość dochodu za 2005 r. nie mogą odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku. Reasumując zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie organy podatkowe nie naruszyły przepisów prawa w zakresie wskazanym na wstępie niniejszych wywodów. Skargę, więc, zgodnie z art. 151 upsa należało oddalić.