I SA/Wr 1767/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za 2014 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1.165 zł, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że poniesienie tej opłaty, w świetle kosztów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, jest niemożliwe bez uszczerbku dla jego koniecznego utrzymania. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, posiada udział w ½ domu o powierzchni 463 m2 i wartości 700.000 zł, nieruchomości rolne: udział w ½ gruntów o powierzchni 36 ha, wartość 1.080.000 zł oraz grunty o powierzchni 4 ha, wartość 120.000 zł. Ponadto jest właścicielem połowy trzech nieruchomości leżących w J. (pow. bud. 721 m2, wartość 600.000 zł, pow. bud. 460 m2, wartość 600.000 zł i budynek mieszkalny o pow. 2177 m2, wartość 4.800.000 zł). Wnioskodawca nie ma żadnych oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Uzyskuje dochody z prowadzonych spółek: cywilnej i jawnej, z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej oraz z A w łącznej wysokości 83.406 zł brutto. Jego miesięczne wydatki średnio wynoszą około 80.860 zł, w tym na kredyty i pożyczki 57.800 zł, 760 zł na leasing, 7.780 zł na opłaty za media, 6.792 zł na ratę dla Urzędu Skarbowego, 4.320 zł na podatek od nieruchomości, 3.000 zł na komornika i 408 zł na ubezpieczenia. Z dodatkowych dokumentów i oświadczeń przedłożonych w wyniku wezwania skierowanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), wynika, że wnioskodawca w 2014 r. uzyskał z działalności gospodarczej przychód w wysokości 959.456,85 zł i dochód – 32.179,20 zł. Do końca października 2015 r. przychód ten wyniósł 2.281.799,30 zł, przy wydatkach na zakupy i inne koszty w wysokości 848.069,42 zł. Wnioskodawca w prowadzonej samodzielnie działalności, w miesiącach sierpień, wrzesień i październik 2015 r. dokonał dostawy towarów i usług o wartości odpowiednio 565.037 zł, 628.992 zł i 148.822 zł, jednocześnie dokonując zakupów na kwoty 39.791 zł, 21.990 zł i 30.526 zł. Przedłożono również, zgodnie z treścią wezwania, kopie deklaracji VAT-7 i księgi podatkowej spółki cywilnej za ww. miesiące, a także wydruki historii posiadanych rachunków bankowych, w tym związanych z działalnością gospodarczą. Skarżący załączył nadto dokumenty potwierdzające jego miesięczne obciążenia finansowe. Oświadczył, że mieszka sam, na własne utrzymanie, to jest na żywność, środki higieny, ubrania, lekarstwa, spłatę kredytów, ponosi wydatki w wysokości 3.000 zł, posiada samochód [...] z 1993 r. o wartości 2.000 zł. W ocenie referendarza sądowego, powyższe okoliczności nie dają podstaw do uwzględnienia żądania przedmiotowego wniosku. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wstępie zaznaczyć wypada, że wpis od skargi stanowi zwykle najwyższy koszt sądowy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem referendarza, uiszczenie kwoty 1.165 zł, w świetle danych o sytuacji finansowej wnioskodawcy, nie spowoduje jakichkolwiek trudności. Miesięczne dochody wnioskodawcy wynoszą ponad 83.000 zł, z kolei wysokość wydatków – ponad 80.000 zł. Kwota ta obejmuje przede wszystkim liczne zobowiązania prywatne i publicznoprawne oraz opłaty za media. Wynika stąd, że skarżący dysponuje co miesiąc środkami w wysokości około 3.000 zł na zaspokojenie potrzeb podstawowych, takich jak żywność i środki higieny (opłaty za media zostały bowiem zdeklarowane na 7.780 zł i ujęte w łącznej kwocie 80.000 zł). Jakkolwiek w wyniku wezwania wnioskodawca oświadczył, że wydatki te wynoszą dokładnie 3.000 zł, to trudno dać wiarę, aby w jednoosobowym gospodarstwie domowym taka kwota była niezbędna na pokrycie bieżących, najbardziej koniecznych potrzeb socjalnych. Zauważyć też trzeba, że skarżący podał jedynie ogólną kwotę wydatków, pomimo wezwania do przedłożenia ich szczegółowego zestawienia. W każdym razie, już powyższe dane dają podstawę do przyjęcia, że wnioskodawca miał możliwość poczynienia oszczędności na opłacenie przede wszystkim wpisu od skargi, a także ewentualnych przyszłych opłat. Tym bardziej, że ponoszenia kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie należy się spodziewać najpóźniej z dniem wniesienia skargi, zaś w niniejszej sprawie skarga została wniesiona 10 września 2015 r. Ponadto, jak wynika z przedłożonych dokumentów finansowych, wnioskodawca z samej działalności gospodarczej, prowadzonej jednoosobowo, uzyskuje wysokie przychody – do końca października 2015 r. wyniosły one ponad 2.000.000 zł, przy kosztach ich uzyskania na poziomie poniżej 1.000.000 zł. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób będących w bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Służy też zapewnieniu dostępu do obrony praw przed sądem osobom, które wprawdzie dysponują środkami finansowymi, jednak pełna wartość kosztów sądowych przewyższa ich możliwości płatnicze. Skarżący nie spełnia żadnych ze wskazanych wymogów – przedstawiona sytuacja finansowa, a także majątkowa, nie pozostawiają żadnych wątpliwości, że jest w stanie opłacić koszty sądowe związane z niniejszą sprawą bez najmniejszego uszczerbku dla koniecznego własnego utrzymania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.