I SA/Wr 1778/15
PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-03-21
Skład orzekający: Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona skarżąca wykazała swoją trudną sytuację finansową, opartą na niskich dochodach, konieczności wychowywania małoletniego dziecka, trwającym leczeniu bez świadczenia rehabilitacyjnego oraz wniosku o wpis do rejestru dłużników niewypłacalnych. Wobec tego, Sąd zmienił postanowienie referendarza sądowego i przyznał stronie prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, na podstawie art. 260 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się z dochodu 1.750 zł brutto miesięcznie, wychowuje małoletnie dziecko, jest na chorobowym i ma znaczące zobowiązania kredytowe. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że strona nie wykazała swojej sytuacji finansowej w sposób spójny. Strona wniosła sprzeciw, wskazując na swoją sytuację zdrowotną i brak świadczeń rehabilitacyjnych. Sąd administracyjny rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Zmienił postanowienie referendarza sądowego z dnia 21 stycznia 2016 r. i przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu strony skarżącej na postanowienie referendarza sądowego z dnia 21 stycznia 2016 r., I SA/Wr 1778/15, o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w nieujawnionych źródłach przychodów wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 21 stycznia 2016 r., I SA/Wr 1778/15, i przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Wraz ze skargą L. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu swojego żądania podał, że nie posiada środków na ponoszenie kosztów, gdyż jest na chorobowym, i prowadzona wobec niego jest egzekucja zaległości w spłacie kredytu. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że wspólne gospodarstwo domowe, prowadzone z małoletnim dzieckiem utrzymuje ze swoich dochodów w kwocie 1.750 zł (brutto) miesięcznie, jego wydatki zamykają się w kwocie ok. 1.100 zł.
Na wezwanie referendarza sądowego przedłożono dokumenty, z których wynika, że w 2013 r. skarżący uzyskał dochód w łącznej kwocie 4.433,75 zł. W treści pisma procesowego z dnia 15 stycznia 2016 r. wnioskodawca oświadczył, że nie korzysta z pomocy społecznej lub innych form wsparcia państwowego, w latach 2014 i 2015 nie składał zeznań podatkowych w związku z brakiem dochodu, nie otrzymuje wynagrodzenia za pracę, gdyż nie został do niej dopuszczony przez lekarza medycyny pracy, zajmuje pokój użyczony mu w mieszkaniu darowanym w roku 2011 jego małoletniemu synowi i posiada wymagalne zobowiązanie kredytowe w kwocie 3.141.559,20 zł.
Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2016 r. referendarz sądowy odmówił przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Referendarz sądowy zauważył, że według zeznania podatkowego wnioskodawca w całym 2013 r. – na utrzymanie siebie i swojego dziecka – uzyskał kwotę 4.433,75 zł, natomiast obecnie jego wynagrodzenie wynosi 1.750 zł (brutto) miesięcznie. Jednocześnie strona nie korzysta z pomocy społecznej, ani innych form wsparcia państwowego. Oznacza to, że skarżący posiadał i nadal posiada inne zasoby majątkowe lub źródła, z których czerpał i czerpie środki finansowe przeznaczane na ponoszenie kosztów utrzymania siebie i swojego gospodarstwa domowego. Z akt sprawy nie wynika, jakie to były lub są zasoby, ani jaka była lub jest ich aktualna wartość. W konsekwencji referendarz sądowy stwierdził, że strona nie wykazała swojej sytuacji finansowej w sposób spójny i niebudzący wątpliwości.
W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego skarżący podał, że jego aktualna sytuacja zdrowotna nie pozwala na faktyczne wykonywanie przez niego pracy. Wskazał, że nie otrzymuje żadnych świadczeń z ZUS. Dodał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. złożył wobec niego wniosek o wpis do rejestru dłużników niewypłacalnych KRS.
Z akt administracyjnych przedłożonych przez organ podatkowy wynika, że skarżący jest rozwiedziony. Ponadto uległ czterem wypadkom samochodowym i jest w trakcie rehabilitacji. Do wniosku o rozłożenie na raty zaległości podatkowych skarżący dołączył obszerną dokumentację medyczną. Z treści zaś zaskarżonej decyzji wynika, że skarżący nie otrzymuje świadczenia rehabilitacyjnego. W tym zakresie toczy się sprawa w sądzie powszechnym.
Z urzędu należy wskazać, że w sprawach o sygn. I SA/Wr 1739/15 i 1741/15 oraz I SA/Wr 1777-1778/15 skarżący jest zobowiązany do uiszczenia wpisów sądowych na łączną kwotę 1.228 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Stosownie zaś do treści art. 260 § 2 p.p.s.a. w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. W myśl natomiast art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Sąd po ponownym, dogłębnym zbadaniu akt sprawy, stwierdził, że wniosek skarżącego przyznanie prawa pomocy zasługiwał na uwzględnienie.
Z przedłożonych w niniejszej sprawie dokumentów wynika dobitnie, że skarżący uzyskuje niewielkie dochody, które przeznacza na zaspokojenie swoich podstawowych potrzeb. Ponadto wychowuje małoletniego syna (15 lat). Okolicznością bezsporną jest także to, że skarżący jest w trakcie leczenia i nie otrzymuje świadczenia rehabilitacyjnego. O trudnej sytuacji finansowej strony świadczy także złożenie przez organy podatkowe wniosku o wpis skarżącego do rejestru dłużników niewypłacalnych. Trudno zatem mówić, że uiszczenie w tej sprawie wpisu sądowego (oraz w innych zawisłych sprawach) nie mogłoby nastąpić bez znacznego uszczerbku dla utrzymania skarżącego oraz jego rodziny. Sąd zauważa także, że skarżący składał także w innych sprawach wnioski o przyznanie prawa pomocy, w których zawsze wskazywał na fakt choroby oraz uzyskiwanie niskich dochodów. Argumentacja strony jest zatem spójna i wiarygodna.
Wobec powyższego, Sąd postanowił zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 21 stycznia 2016 r. i przyznać stronie prawo pomocy w zakresie częściowym, o czym orzeczono na podstawie art. 260 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło