I SA/Wr 179/11
PostanowienieWSA we Wrocławiu2011-05-27
Skład orzekający: Ireneusz Dukiel, Marta Semiczek, Katarzyna Radom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny może zawiesić postępowanie w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od odpowiedzi na pytania prejudycjalne skierowane do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może z urzędu zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania, w tym sądowego. Postępowanie przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w związku z pytaniem prejudycjalnym, mieści się w pojęciu postępowania sądowego, o którym mowa w art. 125 § 1 pkt 1 PPSA. W związku z tym, w sytuacji gdy odpowiedź na pytanie prejudycjalne skierowane do TSUE ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, sąd powinien zawiesić postępowanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) pobranego od podwyższenia kapitału zakładowego spółki aportem. Skarżąca argumentowała, że opodatkowanie jest niezgodne z prawem unijnym, powołując się na Dyrektywę 69/335/EWG i orzecznictwo ETS. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że polskie przepisy są zgodne z prawem wspólnotowym, a stawki opłat skarbowych obowiązujące w Polsce w 1984 r. były wyższe niż te wskazane w Dyrektywie, co wyłączało zwolnienie.Rozstrzygnięcie
Zawieszono postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędziowie Sędzia WSA Marta Semiczek, Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Motyl, po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi A sp. z o.o. we W. na decyzję Dyrektor Izby Skarbowej we W. z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] w przedmiocie : odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych zawiesza postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. odmawiającą skarżącej A sp. z o.o. stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych pobranego od dokonanego w 2006 r. podwyższenia kapitału zakładowego.
Jak wynikało z akt sprawy uchwałą Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Wspólników B sp. z o.o. (obecnie skarżąca) doszło do podwyższenia kapitału zakładowego o kwotę 336.000.000 zł. Do podwyższenia kapitału zakładowego doszło poprzez ustanowienie nowych 1680 równych i niepodzielnych udziałów po 200.000 zł każdy. Podwyższony kapitał został pokryty przez jedynego wspólnika C S.A., który tytułem aportu przeniósł na spółkę część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55 (1) k.c. – działającego pod firmą C S.A. Oddział we W. – Jednostka Biznesowa A, będącego oddziałem samodzielnie sporządzającym bilans. W zamian objął 1680 udziałów skarżącej spółki, z tego tytułu notariusz sporządzający akt notarialny pobrał podatek od czynności cywilnoprawnej w kwocie 1.680.000 zł, zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k i pkt 2 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 399 ze zm.) – dalej powoływana jako p.c.c. w brzmieniu obowiązującym w dniu zawarcia aktu notarialnego tj. 23 października 2006 r.
Pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. skarżąca wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty powołując się na niezgodność regulacji krajowych dotyczących opodatkowania zmiany umowy spółki podatkiem od czynności cywilnoprawnych z przepisami prawa wspólnotowego tj. art. 7 ust. 1 lit. b Dyrektywy 69/335/EWG w zakresie jakim przewidywał opodatkowanie restrukturyzacyjnych podwyższeń kapitału. W ocenie strony pomijanie regulacji umów międzynarodowych narusza przepisy Konstytucji RP, w przypadku niezgodności norm krajowych z regulacjami wspólnotowymi należy stosować normy wspólnotowe. W rozpoznawanym przypadku art. 7 ust. 1 Dyrektywy Rady 69/355/EWG z dnia 17 lipca 1969 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału jest jasny, bezwarunkowy i wiąże wszystkie państwa członkowskie w tym od 1 maja 2004 r. Polskę, zawiera zwolnienie od opodatkowania czynności restrukturyzacyjnej zmiany spółki co stoi w sprzeczności z regulacją krajową nakładającą podatek. Powołała się także strona na orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 9 lipca 2009 r. sygn. akt C-397/07 wskazując na obligatoryjny charakter zwolnienia wynikającego z art. 7 ust. 1 lit b Dyrektywy oraz wyroki sądów administracyjnych zapadłe na gruncie identycznych stanów prawnych.
Rozpoznając opisany wniosek organ I instancji odmówił stwierdzenie nadpłaty wskazując, że normy prawa krajowego nie naruszają przepisów prawa w tym także wspólnotowego. Zapłata podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z wniesieniem aportu do spółki była zgodna z przepisami Dyrektywy 69/355/EWG. W decyzji wskazał, że art. 7 ust. 1 Dyrektywy 69/335/EWG w brzmieniu obowiązującym w 2004 r. nakładał na Polskę obowiązek zwolnienia od podatku kapitałowego czynności, które w dniu 1 lipca 1984 r. były zwolnione z opodatkowania lub opodatkowane według stawki 0,5% lub niższej. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. [...] zauważył, że na dzień 1 lipca 1984 r. w Polsce obowiązywały przepisy ustawy o opłacie skarbowej oraz przepisy rozporządzenia w sprawie opłaty skarbowej, zgodnie z którymi wysokość opłaty skarbowej od tej umowy wynosiła odpowiednio 10% i 5%. Zatem uznano, że stawki opłaty skarbowej obowiązujące w dniu 1 lipca 1984 r. były wyższe niż wskazane w Dyrektywie 69/355/EWG, co wyłączało zwolnienie wynikające z przepisów Dyrektywy.
Omawiana decyzja została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej we W..
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 ust. 1 Dyrektywy Rady 69/335/EWG z dnia 17 lipca 1969 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału, w brzmieniu nadanym Dyrektywą Rady z dnia 10 czerwca 1985 r. zmieniającą dyrektywę 69/335/EWG w związku z art. 7 ust. 1 lit bb) Dyrektywy z 1969 r. wprowadzonym Dyrektywą z dnia 9 kwietnia 1973 r., a uchylonym Dyrektywą z 1985 r. Naruszenie art. 5 ust. 3 tiret pierwsze Dyrektywy z 1969 r. w związku z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską i art. 2 Aktu o warunkach przystąpienia, stanowiącego załącznik do traktatu akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. jak też przepisów art. 72 § 1 pkt 2 oraz art. 75 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. tj. z 2005 r. Nr 8, poz. 60ze zm.) poprzez bezzasadną odmowę stwierdzenia nadpłaty w p.c.c. w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego spółki, podczas gdy przepis art. 7 7 w zw. za art. 4 ust. 1 lit c Dyrektywy Rady przewiduje zwolnienie od takiej czynności. Naruszenie przepisów art. 1 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 9 p.c.c. poprzez uznanie, że zmiana umowy spółki z podlega opodatkowaniu p.c.c .podczas gdy na mocy powołanego przepisu Dyrektywy jest z niego zwolniona. Zarzuciła też wydanie decyzji w oparciu o art. 1 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit k, art. 1 ust. 3 pkt 2 oraz art. 7 ust. 1 pkt 9 p.c.c., które są niezgodne z art. 7 ust. 1 Dyrektywy w zakresie w jakim nakładają na czynność podwyższenia kapitału zakładowego istniejącej spółki podatek od czynności cywilnoprawnych wg stawki 0,5%. Podnosiła naruszenie art. 120 O.p. w zw. z art. 7 ust. 1 Dyrektywy poprzez odmowę zastosowania prawa wspólnotowego w sytuacji sprzeczności z jego treścią regulacji krajowych oraz art. 75 § w zw. z art. 72 § 1 pkt 2 O.p. poprzez odmowę stwierdzenia nadpłaty. Wniosek skargi obejmował uchylenie zaskarżonej decyzji
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – w skrócie: p.p.s.a.), sąd z urzędu może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Wprawdzie w omawianym art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie wymieniono wprost Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jednakże zdaniem Sądu nie wyłącza to możliwości zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na postawione w innej sprawie pytanie prejudycjalne i toczące się w związku z nim postępowanie przed tym właśnie sądem, jeżeli problematyczne zagadnienie prawne w obu sprawach jest tożsame. Trybunał Sprawiedliwości UE jest bowiem sądem wspólnotowym w znaczeniu ustrojowym (zob. A. Wróbel, [w:] pr. zb. Wprowadzenie do prawa Wspólnot Europejskich (Unii Europejskiej), Zakamycze 2002, s. 154), zatem postępowanie prowadzone przed nim jest postępowaniem sądowym, które w ocenie Sądu mieści się w pojęciu "postępowania sądowego" użytym w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 2130/08, skierował, na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalne dotyczące wykładni następujących przepisów prawa unijnego:
1. Czy przy wykładni art. 7 ust. 1 Dyrektywy 69/335/EWG sąd krajowy zobowiązany jest uwzględnić postanowienia dyrektyw zmieniających, w szczególności dyrektyw 73/79/EWG i 73/80/EWG, w sytuacji, gdy dyrektywy te nie obowiązywały już w momencie akcesji Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej?
2. W przypadku odpowiedzi negatywnej na pytanie pierwsze, czy wyłączenie aktywów spółki kapitałowej z podstawy opodatkowania podatkiem kapitałowym, określone w art. 5 ust. 3 tiret pierwsze dyrektywy 69/335/EWG dotyczy wyłącznie aktywów spółki kapitałowej, której kapitał ulega podwyższeniu?
W ocenie Sądu udzielenie odpowiedzi na zadane pierwsze pytanie prejudycjalne będzie miało znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W skardze strona skarżąca zarzuciła bowiem między innymi naruszenie art. 7 ust. 1 Dyrektywy 69/335, a zarzut ten związany jest z wątpliwościami jakie budzi to, czy dla zastosowania zwolnienia określonego w tym przepisie konieczne jest uwzględnienie kolejnych zmian Dyrektywy 69/335, jeśli w momencie akcesji Polski do Unii Europejskiej niektóre z tych zmian już nie obowiązywały (por. też postanowienie NSA z 27 maja 2010 r., II FSK 80/09).
W świetle obowiązujących przepisów prawa nie ulega ponadto wątpliwości, że orzeczenie TSUE dotyczące wykładni prawa wspólnotowego ma moc wiążącą w sprawie, w której sąd skierował pytanie prejudycjalne, a także w innych podobnych sprawach rozpoznawanych przez sądy administracyjne (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 września 2009 r. sygn. akt I FSK 656/08).
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowił z urzędu zawiesić postępowanie sądowe do czasu udzielenia przez Trybunał Sprawiedliwości UE odpowiedzi na wskazane pytanie prejudycjalne.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło