I SA/Wr 1791/11

PostanowienieWSA we Wrocławiu2012-04-23

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której przychody z działalności gospodarczej są należne, ale nieściągalne od kontrahentów, a jednocześnie wobec której toczą się postępowania egzekucyjne, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nawet wysokie przychody, które nie są faktycznie dostępne z powodu zadłużeń kontrahentów, nie wykluczają przyznania prawa pomocy, zwłaszcza w sytuacji toczących się postępowań egzekucyjnych i braku majątku do spieniężenia.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na zaległości kontrahentów w płatnościach na kwotę 110.000 zł, problemy zdrowotne i toczące się sprawy. Przedstawiła oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wskazując na niskie dochody męża i syna (orzeczenie o niepełnosprawności), straty z działalności gospodarczej oraz brak majątku. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową i zdrowotną. Sąd, znając z urzędu o toczących się wobec skarżącej postępowaniach egzekucyjnych, przyznał jej prawo pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za czerwiec 2011 r. na poczet zaległości w tym podatku za kwiecień 2011 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując na zaległości w płatnościach przez jej klientów na łączną kwotę 110.000 zł, toczące się sprawy w sądach oraz problemy zdrowotne. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strona podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i synem, nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. W latach 2003-2004 cały majątek został sprzedany na ratowanie córki, która zmarła w 2004 r. Wszyscy członkowie rodziny mają orzeczenie o niepełnosprawności. Mąż uzyskuje rentę w kwocie 535 zł, a syn pobiera zasiłek w wysokości 152 zł. Prowadzona przez skarżącą działalność gospodarcza przynosi straty od 2010 r., a jej kontrahenci mają liczne niezapłacone zobowiązania. Miesięczne wydatki jej rodziny wynoszą łącznie 1.115 zł. Do wniosku załączone zostały kopie orzeczeń w przedmiocie przyznania prawa pomocy, orzeczenie o niepełnosprawności syna, kopie faktur za lekarstwa, dowodów bieżących opłat, kopie zwolnień lekarskich i dokumentów dotyczących stanu zdrowia, odpis aktu zgonu córki z 2004 r., wydruk z księgi podatkowej z zestawieniem sum miesięcznych za 2010 r., wydruk za styczeń 2012 r. oraz zeznanie podatkowe za 2011 r. męża skarżącej. Z dokumentów tych przede wszystkim wynika, że w 2010 r. przychód z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą wyniósł 267.842,57 zł, natomiast koszty jego uzyskania 168.793,08 zł. W styczniu 2012 r skarżąca uzyskała przychód w wysokości 400 zł i poniosła stratę – 959,40 zł. Mąż skarżącej w 2011 r. uzyskał przychód ze stosunku pracy i z renty w kwocie 26.079,08 zł. Jako znane z urzędu (to jest ze spraw toczących się w tutejszym Sądzie) podać należy, że obecnie wobec skarżącej toczone są postępowania egzekucyjne w administracji. Na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe strona wykazała. W istocie strona miała wysokie przychody i jednocześnie także dochód. Jednakże ze złożonych oświadczeń wynika, że są to tylko kwoty należne, które przedsiębiorca jest zobligowany wykazać w urządzeniach księgowych. Faktycznie natomiast skarżąca środkami tymi nie dysponuje na skutek zadłużeń ze strony jej kontrahentów. Nie jest wprawdzie wiadome, czy są to wierzytelności nieściągalne, niemniej, nie zmienia to faktu, że skarżąca nie posiadała realnie środków na poczynienie rezerw celem opłacenia kosztów sądowych. Nie można też pominąć faktu, iż wobec strony toczą się liczne postępowania egzekucyjne, zarówno sądowe, jak i w administracji. Świadczą o tym przedłożone postanowienia sądowe wydane w 2012 r. w postępowaniach egzekucyjnych, mocą których dłużniczka zwalniana była od ponoszenia kosztów sądowych, a także fakty znane z urzędu, mianowicie ze akt administracyjnych spraw, które toczą się przed tutejszym Sądem. Powyższe natomiast niewątpliwie rzutuje na sytuację majątkową wnioskodawczyni, która również podlega ocenie w toku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy przy tym zwrócić uwagę, że skarżąca nie posiada żadnego majątku, który mogłaby spieniężyć na potrzeby pokrycia kosztów swego udziału w postępowaniu sądowym – nie posiada jakichkolwiek nieruchomości ani przedmiotów o znacznej wartości. Za pozytywnym rozpoznaniem niniejszego wniosku przemawia poza tym sytuacja rodzinna skarżącej, której mąż otrzymuje niską rentę, dodatkowo obciążoną zajęciem egzekucyjnym, z kolei co do syna wydane zostało orzeczenie o niepełnosprawności, w związku z czym pobierany jest zasiłek pielęgnacyjny. Wprawdzie z zeznania podatkowego męża wnioskodawczyni wynika, że poza rentą pobierał wynagrodzenie ze stosunku pracy, niemniej kwota tego dochodu nie zmieniała w znaczący sposób ich położenia finansowego. Wobec powyższego stwierdzić należało, że zostały wypełnione przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Dlatego też, na podstawie art. 245 § 3, art. art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło