I SA/Wr 1791/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA - Halina Betta, Sędzia WSA – Marek Olejnik, Protokolant Anna Terlecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 września 2012 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za czerwiec 2011 r. na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za kwiecień 2011 r. oddala skargę. Przedmiotem skargi T. K. (dalej: strona/skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 24 października 2011 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia 2 sierpnia 2011 r. znak [...] w sprawie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2011 r. wykazanego w deklaracji VAT-7 w kwocie 1.087 zł na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2011 r. na należność główna kwotę 1.063,60 zł i na odsetki za zwłokę kwotę 23,40 zł Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy w dniu 24 maja 2011 r. do Urzędu Skarbowego w Ś. wpłynęła deklaracja dla podatku od towarów i usług VAT – 7 za kwiecień 2011 r., w której strona wykazała kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 15.021 zł, a w dniu 22 lipca 2011 r. wpłynęła deklaracja VAT-7 za czerwiec 2011 r , w której wykazała kwotę do zwrotu na rachunek bankowy wskazany przez podatnika w wysokości 1.087 zł wraz z pismem strony o zaliczenie zwrotu podatku VAT za czerwiec 2011 na poczet bieżących zaległości podatkowych wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w podatku VAT. W dniu 26 lipca 2011 r. do Urzędu Skarbowego w Ś. wpłynął wniosek o zwrot podatku złożony przez E. G. , w którym prosi o przekazanie zwrotu podatku od towarów i usług za czerwiec 2011 r. w wysokości 1.087,00 zł w terminie 180 dni, z uwagi na złą sytuacją finansową firmy i możliwością przeszeregowania nadwyżki podatku na poczet zaległości podatkowych. Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2011 r. znak [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. zaliczył skarżącej zwrot podatku od towarów i usług za miesiąc 06/2011 wykazany w deklaracji VAT-7 w wysokości 1.087,00 zł na poczet zaległości w podatku od towarów I usług za miesiąc 04/2011 na należność główną kwotę 1.063,60 zł i na odsetki za zwłokę kwotę 23,40 zł. W uzasadnieniu postanowienia powołano m.in. przepisy art. 76 § 1, art. 76a § 1, art. 76b, art. 62 § 1, art. 55 § 2 oraz art. 51 § 1 i art. 53 § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.- dalej O.p.) oraz wskazano, iż odsetki za zwłokę naliczono zgodnie z art. 53 § 4 ustawy O.p. (tj. od dnia 26.05.2011 r. do dnia zaliczenia zwrotu na poczet zaległości podatkowej) oraz zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Finansów 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, dokonywania zaokrągleń oraz zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. Nr 165, poz.1373). W uzasadnieniu postanowienia zawarto także stwierdzenie, iż na wniosek podatnika, dokonano zaliczenia zwrotu VAT za czerwiec 2011 na poczet zobowiązania VAT za kwiecień 2011. Pismem z dnia 10 sierpnia 2011 r. skarżąca wniosła zażalenie, zarzucając rozstrzygnięciu zaliczenie zwrotu podatku od towarów i usług w kwocie 1.087,60 zł na poczet zaległości wcześniejszych zobowiązanej niezgodnie z dyspozycją strony wyrażoną w piśmie z dnia 26.07.2011 r. Strona swoje stanowisko uzasadniła trudną sytuacja finansową w prowadzonej działalności gospodarczej spowodowanej m.in. nie dokonaniem płatności należności wynikających z wystawionych do umów faktur przez kontrahentów strony. Wskazała także że złożyła do organu wniosek o umorzenie zaległości w podatku VAT za kwiecień 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 76 § 1 w związku z art. 76b O.p., zwrot podatku wraz z oprocentowaniem podlega zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę (...) oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlega zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie zwrotu podatku w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. W myśl art. 62 § 1 w zw. z art. 76a § 1 O.p., jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, zwrot podatku zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania zaliczyć zwrot podatku. Zatem, organ podatkowy nie może dokonać zwrotu podatku, jeżeli na dzień zwrotu istnieje zaległe lub bieżące zobowiązanie podatkowe. W takiej sytuacji ustawowo określonym obowiązkiem organu, jest dokonanie zaliczenia zwrotu podatku na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a dopiero w razie ich braku - gdy podmiot ten nie jest dłużnikiem w żadnym stosunku prawnopodatkowym i nie złoży wniosku o zaliczenie zwrotu na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych, przysługuje mu zwrot bezpośredni. W rozpatrywanej sprawie w pierwszej kolejności należało stwierdzić czy na dzień wydania przedmiotowego postanowienia, tj. na dzień 2 sierpnia 2011 r., strona posiadała zaległe lub bieżące zobowiązania podatkowe. Jednocześnie wskazano, że zgodnie z art. 76b zdanie drugie ustawy Ordynacja podatkowa, zaliczenie, o którym mowa w art. 76a § 2 pkt 1, następuje z dniem złożenia deklaracji wykazującej zwrot podatku. Oznacza to, że kwota zwrotu podatku, która wynika z deklaracji, podlega zaliczeniu na poczet zaległości podatkowych oraz bieżących zobowiązań podatkowych z dniem złożenia tej deklaracji. W przedmiotowej sprawie dzień zaliczenia nastąpił z dniem złożenia deklaracji wykazującej zwrot podatku od towarów i usług za czerwiec 2011 r. w kwocie 1.087,00 zł, tj. z dniem 22.07.2011 r. - do tego dnia przedmiotowa zaległość w podatku od towarów i usług za kwiecień 2011 r. nie została uregulowana. Odnosząc się do zarzutu odwołania, że organ nie uwzględnił prośby strony z dnia 26 lipca 2011 r. organ odwoławczy wskazał, że wpłynęła prośba strony z dnia 22 lipca 2011 r. o zaliczenie zwrotu podatku za czerwiec na poczet bieżących zaległości. Natomiast wniosek z dnia 26 lipca 2011 r. został złożony przez E. G. , który nie legitymował się pełnomocnictwem udzielonym przez skarżącą. W skardze z dnia 25 listopada 2011 r. strona zaskarżyła decyzję organu odwoławczego w całości. Powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2011 r. sygn. akt III SA/Wr 603/10 w sprawie dotyczącym składek ZUS- u. Zarzuciła, że organ ustalając stan faktyczny nie uwzględnił zdarzeń jakie miały miejsce w jej rodzinie. Powołała się na ciężką sytuację życiową i rodzinną oraz konieczność wyprzedaży majątku, a także odebranie przez ZUS renty. W związku z powyższym wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 października 2011 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – w skrócie p.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. Przedmiotem sporu w sprawie jest zaliczenie nadpłaty wynikającej z deklaracji w podatku od towarów i usług za czerwiec 2011 r. na poczet zaległości wynikającej z deklaracji w tym podatku za kwiecień 2011 r. Zgodnie z art. 76 § 1 w związku z art. 76b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.- dalej O.p.) , zwrot podatku wraz z oprocentowaniem podlega zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę (...) oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlega zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie zwrotu podatku w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych Po myśli zaś art. 76a § 1 Op w sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. W przypadku zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych przepisy art. 55 § 2 i art. 62 § 1 O.p. stosuje się odpowiednio. W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma przepis art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, zwrot podatku zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania zaliczyć zwrot podatku. W tym zakresie organ związany jest treścią wniosku (wskazania podatnika). Od ogólnej reguły zaliczania wpłat na poczet zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności istnieje wyjątek w postaci możliwości wskazania przez podatnika, na poczet którego zobowiązania dokonywana jest wpłata. Organ podatkowy nie może dokonać zwrotu podatku, jeżeli na dzień zwrotu istnieje zaległe lub bieżące zobowiązanie podatkowe. W takiej sytuacji ustawowo określonym obowiązkiem organu, jest dokonanie zaliczenia zwrotu podatku na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a dopiero w razie ich braku - gdy podmiot ten nie jest dłużnikiem w żadnym stosunku prawnopodatkowym i nie złoży wniosku o zaliczenie zwrotu na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych, przysługuje mu zwrot bezpośredni. W dniu 22 lipca 2011 r. do Urzędu Skarbowego w Ś. wpłynęła deklaracja dla podatku od towarów i usług VAT-7 za czerwiec 2011 r., w której skarżąca wykazała kwotę do zwrotu na rachunek bankowy wskazany przez podatnika w wysokości 1.087,00 zł. Jednocześnie strona wraz z tą deklaracją złożyła pismo o zaliczenie zwrotu podatku VAT za czerwiec 2011 na poczet bieżących zaległości podatkowych wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w podatku VAT. Zatem w rozpatrywanej sprawie organ prawidłowo stwierdził, że na dzień wydania postanowienia, tj. 2 sierpnia 2011 r., skarżąca posiadała zaległe zobowiązania podatkowe, tym samym zobowiązany był do wydania postanowienia dotyczącego zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług w kwocie 1,087,00 zł wykazany w deklaracji VAT-7 za czerwiec 2011 r. na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2011 r. na należność główną kwotę i na odsetki za zwłokę. Postępowanie to zgodne było także z wnioskiem strony z dnia 22 lipca 2011 r., w którym domagała się zaliczenia nadpłaty na zaległości podatkowe. W świetle powyższych rozważań organ podatkowy nie mógł dokonać zwrotu podatku od towarów i usług, czego domagała się strona w zażaleniu, gdyż miał prawny obowiązek wydania postanowienia o zaliczeniu. Natomiast wniosek z 26 lipca 2011 r. , nawet gdyby został złożony przez skarżącą, nie mógł zostać przez organ uwzględniony, z uwagi na fakt, że istniała zaległość podatkowa w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2011 r. Wbrew twierdzeniem skargi, organ podatkowy nie może w postępowaniu dotyczącym zaliczenia nadpłaty oceniać trudną sytuację rodzinną i majątkową podatnika i od tego uzależniać zaliczenie bądź też nie nadpłaty na poczet zaległości. Wystąpienie trudnej sytuacji materialnej może stanowić podstawę do ubiegania się o umorzenie lub rozłożenie na raty zaległości podatkowych. Nie może jednak stanowić podstawy do uznania zaskarżonego postanowienia za niezgodne z prawem. Odnosząc się do powołanego przez skarżącą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 lipca 2011 r. sygn. akt III SA/Wr 603/10 należy wskazać, że pozostaje on bez związku z rozstrzyganą sprawą, gdyż jego przedmiotem była odmowa umorzenia zaległości w składkach na ubezpieczenie społeczne. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.