I SA/Wr 1791/11
PostanowienieWSA we Wrocławiu2012-11-30
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że skarżąca wykazała brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uwzględniono zarówno sytuację majątkową, jak i rodzinną, a także toczące się postępowania egzekucyjne, co potwierdziło spełnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
Skarżąca T. K. złożyła wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w związku z zamiarem wniesienia skargi kasacyjnej na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące zaliczenia zwrotu podatku VAT na poczet zaległości. Skarżąca nie posiada majątku ani środków finansowych, pozostaje we wspólnym gospodarstwie z mężem i synem, którzy mają niskie dochody i orzeczenia o niepełnosprawności. Prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą straty, a wobec niej toczą się postępowania egzekucyjne.Rozstrzygnięcie
Przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za czerwiec 2011 r. na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za kwiecień 2011 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Skarżąca, po wyroku oddalającym skargę na wskazane w sentencji postanowienie, pismem z dnia 7 listopada 2012 r. wniosła o ustanowienie adwokata z urzędu w związku z zamiarem wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku powołała się na okoliczności dotyczące jej sytuacji finansowej i majątkowej, podane już w innych sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strona podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i synem, nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Mąż uzyskuje rentą w kwocie 594 zł, a syn pobiera zasiłek z Opieki Społecznej.
Do rozpoznania przedmiotowego wniosku przyjęto dane z wniosku już rozpoznanego w niniejszej sprawie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2012 r.
Mianowicie, w latach 2003-2004 cały majątek skarżącej został sprzedany na ratowanie córki, która zmarła w 2004 r. Wszyscy członkowie rodziny mają orzeczenie o niepełnosprawności. Prowadzona przez stronę działalność gospodarcza przynosi straty od 2010 r., a jej kontrahenci mają liczne niezapłacone zobowiązania. Miesięczne wydatki jej rodziny wynoszą łącznie 1.115 zł.
Ponadto, jako znane z urzędu (to jest ze spraw toczących się w tutejszym Sądzie) podać należy, że obecnie wobec skarżącej toczone są postępowania egzekucyjne w administracji.
Na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przede wszystkim jednak wskazać należy, że w niniejszej sprawie, powołanym wyżej postanowieniem, stronie skarżącej przyznane zostało prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie to zostało wydane w oparciu o niemalże tożsame okoliczności faktyczne. Zwrócić należy uwagę, że ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika niniejszym orzeczeniem skutkować będzie ostatecznie przyznaniem prawa pomocy w zakresie całkowitym. Uwzględnić zatem należało regulację zawartą w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że osobie fizycznej może zostać przyznane prawo pomocy w tym zakresie, gdy wykaże, że nie posiada jakichkolwiek kosztów na pokrycie kosztów postępowania.
Powyższe strona wykazała.
W istocie, jak wynika z dokumentów znajdujących się w sądowych aktach sprawy, strona uzyskiwała wysokie przychody z działalności gospodarczej. Jednakże ze złożonych oświadczeń wynika, że są to tylko kwoty należne, które przedsiębiorca jest zobligowany wykazać w urządzeniach księgowych. Faktycznie natomiast skarżąca środkami tymi nie dysponuje na skutek zadłużeń ze strony jej kontrahentów. Nie jest wprawdzie wiadome, czy są to wierzytelności nieściągalne, niemniej, nie zmienia to faktu, że skarżąca nie posiadała realnie środków na poczynienie rezerw celem opłacenia kosztów sądowych.
Nie można też pominąć faktu, iż wobec strony toczą się liczne postępowania egzekucyjne, zarówno sądowe, jak i w administracji. Powyższe natomiast niewątpliwie rzutuje na sytuację majątkową wnioskodawczyni, która również podlega ocenie w toku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy przy tym zwrócić uwagę, że skarżąca nie posiada żadnego majątku, który mogłaby spieniężyć na potrzeby pokrycia kosztów swego udziału w postępowaniu sądowym – nie posiada jakichkolwiek nieruchomości ani przedmiotów o znacznej wartości.
Za pozytywnym rozpoznaniem niniejszego wniosku przemawia poza tym sytuacja rodzinna skarżącej, której mąż otrzymuje niską rentę, dodatkowo obciążoną zajęciem egzekucyjnym, z kolei co do syna wydane zostało orzeczenie o niepełnosprawności, w związku z czym pobierany jest zasiłek pielęgnacyjny. Wprawdzie z zeznania podatkowego męża wnioskodawczyni wynika, że poza rentą pobierał wynagrodzenie ze stosunku pracy, niemniej kwota tego dochodu nie zmieniała w znaczący sposób ich położenia finansowego.
Wobec powyższego stwierdzić należało, że zostały wypełnione przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Dlatego też, na podstawie art. 245 § 2 i 3, art. art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło