I SA/Wr 1795/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik - Ogińska, Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka - sprawozdawca, Protokolant: starszy sekretarz sądowy Lucyna Barańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2014 r. w Wydziale I sprawy ze skargi I.B. i J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 1 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że decyzja wymieniona w pkt I nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 474 (czterysta siedemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 1 kwietnia 2014 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia 27 stycznia 2014 r. nr [...], uchylającą w całości decyzję Prezydenta W. z dnia 22 stycznia 2013 r. nr [...] w sprawie podatku od nieruchomości za 2013 r. w wysokości 7.052,00 zł i ustalającą I.B. i J.S. podatek od nieruchomości za 2013 r. w wysokości 17.266,00 zł. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, I.B. – B. (obecnie B.) i J.S. jako wspólnicy spółki cywilnej nabyli w dniu 23 lipca 2012 r. od Gminy W. działkę gruntu o powierzchni 1.209 m2, zabudowaną budynkiem biurowym oraz budynkami o charakterze niemieszkalnym o łącznej powierzchni 823 m2 we W. przy ul. [...] za kwotę 1.501.000,00 zł. W informacjach o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1 złożonych w dniu 11 grudnia 2012 r. podatnicy wykazali do opodatkowania grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 1.209 m2 oraz budynki pozostałe o powierzchni 781,69 m2. Decyzją z dnia 22 stycznia 2013 r. Prezydent W. ustalił podatnikom podatek od nieruchomości w wysokości 7.052,00 zł, przyjmując do opodatkowania przedmioty wykazane w informacjach złożonych przez podatników. Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2013 r. nr [...] na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.: Dz. U. z 2012, poz. 749 ze zm.) organ podatkowy wznowił z urzędu postępowanie podatkowe wobec podatników w sprawie podatku od nieruchomości m. in. za 2013 r., wskazując że w wyniku kontroli podatkowej zakończonej w dniu 22 listopada 2013 r. stwierdzono rozbieżności między informacjami o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1 złożonymi przez podatników a stanem faktycznym. Decyzją z dnia 27 stycznia 2014 r., wydaną po wznowieniu postępowania podatkowego, organ podatkowy uchylił decyzję z dnia 22 stycznia 2013 r. i ustalił podatek od nieruchomości za 2013 r. w wysokości 17.266,00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, że w trakcie kontroli podatkowej ustalono powierzchnię budynków w wysokości 781,68 m2 oraz stwierdzono, że jeden z obiektów od lipca do sierpnia 2013 r. nie stanowił budynku, ponieważ nie posiadał dachu. Ponadto wskazano, że w dniu 26 listopada 2013 r. organ podatkowy wyraził zgodę na przystąpienie podatników do programu pomocy publicznej de minimis, w konsekwencji czego zwolnieniem od podatku objęto budynki, począwszy od grudnia 2013 r. Organ podatkowy uznał również, że budynki podlegają opodatkowaniu według stawki przewidzianej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, ponieważ remont budynków nie stanowi przeszkody o charakterze trwałym, uniemożliwiającej prowadzenie działalności gospodarczej. Wobec powyższego organ podatkowy przyjął do opodatkowania grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 1.209 m2, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 781,68 m2 (za okres od lipca do sierpnia o powierzchni 718,76 m2, za grudzień brak opodatkowania budynków) oraz budowle o wartości 4.491 zł. W protokole kontroli wskazano, że w trakcie oględzin nieruchomości stwierdzono istnienie następujących budowli o łącznej wartości 4.491 zł: bramy wjazdowej, placu utwardzonego, kanalizacji deszczowej, sieci kanalizacyjnej przyłącza energetycznego, przyłącza gazowego i ogrodzenia. W odwołaniu od decyzji podatnicy wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania podatkowego, zarzucając naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej z uwagi na brak ujawnienia nowych, istotnych okoliczności faktycznych dotyczących posiadania budynków nabytych przez podatników. Organ podatkowy wiedział bowiem w dacie wydania decyzji, że budynki nabyli przedsiębiorcy – wspólnicy spółki cywilnej dla celów prowadzonej działalności gospodarczej. Nieruchomość została nabyta od Gminy W., która była jej wieloletnim właścicielem (od 1993 r.), a jednym z kryteriów wyboru ofert był rodzaj działalności gospodarczej, jaką zamierzał prowadzić nabywca. Gmina wiedziała więc, że nie występują względy techniczne, stanowiące trwałą przeszkodę do prowadzenia działalności gospodarczej. Natomiast brak dachu oraz udzielenie zwolnienia podatkowego nie są okolicznościami istniejącymi w chwili wydawania decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzje organu pierwszej instancji, wskazało że w trakcie kontroli podatkowej ujawniono, iż stan techniczny budynków pozwala na prowadzenie działalności gospodarczej, jeden z obiektów nie odpowiadał w okresie lipiec – sierpień ustawowej definicji budynku, a na nieruchomości znajdują się budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Były to okoliczności nie znane organowi podatkowemu w dniu wydania decyzji i zasadnie organ pierwszej instancji przyjął, że w sprawie wystąpiła przesłanka wznowieniowa, określona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy nie posiadał bowiem pełnej wiedzy o przedmiotach opodatkowania, znajdujących się na nieruchomości, pomimo że Gmina była poprzednim właścicielem nieruchomości. Tym bardziej, że podatnicy nie ujawnili w informacji w sprawie podatku od nieruchomości wszystkich przedmiotów opodatkowania, tj. budowli związanych z działalnością gospodarczą i nie wskazali, że posiadają budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ podatkowy nie wiedział więc, że w stosunku do budynków nie zachodzą względy techniczne, uprawniające do zastosowania niższej stawki podatkowej, a na nieruchomości znajdują się budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu podatnicy wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie: - art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, ponieważ stan techniczny budynków znany był organowi podatkowemu w momencie wydawania decyzji, - art. 122, art. 127 oraz 210 § 1 pkt 6 i § 4 w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej, wyrażające się w ograniczeniu zakresu rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym do oceny zasadności zarzutów, podniesionych w odwołaniu, - art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez abstrakcyjną ocenę istnienia względów technicznych, uniemożliwiających wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do działalności gospodarczej podatników. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że przesłanką wznowienia postępowania nie może być ustalenie w toku kontroli podatkowej, że w stosunku do budynków nie zachodzi przesłanka względów technicznych. Podstawy wznowienia nie może stanowić dokonanie przez organ podatkowy po wydaniu decyzji oceny znanych okoliczności faktycznych pod kątem zastosowania normy prawa materialnego. Natomiast stan techniczny budynków znany był organowi w czasie wydania decyzji. Prezydent W. zorientowany był co do powierzchni, rodzaju budynków i wartości budowli, ponieważ Gmina była właścicielem nieruchomości od 1993 r. oraz zdawał sobie sprawę, że stan techniczny w sposób trwały wyklucza prowadzenie działalności gospodarczej, polegającej na wykonywaniu działalności leczniczej, prowadzeniu badań klinicznych, względnie prowadzeniu sklepu z wyrobami medycznymi lub apteki. Według podatników posiadanie przez jeden z wydziałów Urzędu Miasta W. wiedzy o stanie technicznym budynków, których dotyczy postępowanie, jest tożsame z posiadaniem tej wiedzy przez Prezydenta W. Strona zarzuciła, że Kolegium ograniczyło zakres rozpoznania sprawy do oceny istnienia przesłanek wznowienia postępowania, a obowiązkiem organu odwoławczego było ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego. Zdaniem strony w sprawie występowała przesłanka względów technicznych, którą należy zbadać w odniesieniu do konkretnej działalności gospodarczej, prowadzonej przez podatnika. Prowadzenie działalności leczniczej w konkretnym obiekcie uwarunkowane jest spełnieniem przez ten obiekt wymogów określonych przez Ministra Zdrowia. Wymogi te przesądzają o całkowitej i trwałej nieprzydatności budynków do wykonywania działalności leczniczej czy prowadzenia apteki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Kolegium wyjaśniło, że okoliczności ustalone w trakcie kontroli podatkowej nie wynikały z umowy sprzedaży oraz pozostałych dokumentów dotyczących sprzedaży nieruchomości, w tym protokołu rokowań. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. W rozpatrywanej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie organ podatkowy nie wykazał w sposób dostateczny, że wystąpiła przesłanka do wznowienia postępowania podatkowego z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a mianowicie, że wystąpiły nowe okoliczności faktyczne, nieznane organowi, wydającemu decyzję ostateczną. Przed przystąpieniem do omówienia zasadności wznowienia postępowania podatkowego należy zauważyć, że uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości zastosowanej stawki podatkowej dla budynków pozostałych budzi już treść informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1, złożona w dniu 11 grudnia 2012 r. przez podatniczkę. Podatniczka jako wspólnik spółki cywilnej wskazała w części J. adnotacje podatnika, że budynek jest w trakcie remontu i podjęcie działalności przychodni możliwe będzie po remoncie. W ocenie Sądu taka informacja złożona przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą winna skłonić pracownika organu podatkowego do głębszej analizy rzetelności złożonej informacji, jeszcze przed wydaniem pierwotnej decyzji w sprawie podatku od nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania podatkowego, o którym mowa w § 1 pkt 2, ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym. Przechodząc do omówienia zasadności wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej należy przede wszystkim zauważyć, że w informacjach w części K. adnotacje organu podatkowego zamieszczona została informacja, że nieruchomość została nabyta od Gminy W. w dniu 23 lipca 2012 r. na podstawie aktu notarialnego rep. A nr [...]. Adnotacja ta wskazuje, że organowi pierwszej instancji znana była okoliczność nabycia nieruchomości od Gminy W. oraz dane dotyczące aktu notarialnego. Z treści aktu notarialnego wynika, że nabycie nieruchomości nastąpiło z przeznaczeniem na prowadzenie działalności medycznej (§ 5), przez część działki przebiegają sieci uzbrojenia podziemnego (§ 1), a nabycie nastąpiło w drodze rokowań i do umowy okazano protokół nr 6/2012 z trzecich rokowań przeprowadzonych w dniach od 28 czerwca do 2 lipca 2012 r. w siedzibie Urzędu Miejskiego W. na podstawie zarządzenia Prezydenta W. z dnia 15 marca 2012 r., sporządzony w dniu 4 lipca 2012 r. oraz szereg innych dokumentów związanych ze sprzedażą nieruchomości (§ 2). Jednakże dokumenty związane ze sprzedażą nieruchomości wymienione w § 2 aktu notarialnego nie zostały dołączone do akt sprawy, co na obecnym etapie sprawy uniemożliwia pełną ocenę, jakie okoliczności faktyczne można uznać jako nieznane organowi pierwszej instancji w dniu wydania decyzji. Analiza powyższych dokumentów jest niezbędna w celu ustalenia, jakie informacje o stanie technicznym budynków i istniejących budowlach posiadał organ w dniu wydania decyzji. Należy również zwrócić uwagę na okoliczności faktyczne, wynikające z dokumentów załączonych do akt sprawy. Decyzja nr [...] z dnia 9 stycznia 2013 r. - Pozwolenie konserwatorskie na przebudowę budynku ze zmianą sposobu użytkowania na przychodnię lekarską (w aktach sprawy – pierwsza strona decyzji) wydana została przez Prezydenta W. na podstawie projektu budowlanego, sporządzonego przez architekt N. Z. – D. W projekcie tym (w aktach sprawy – 6 stron projektu) wskazano na istniejące ogrodzenie – mur, miejsca parkingowe, wewnętrzny dziedziniec, przyłącze wodociągowe, gazowe, kanalizacyjne, energetyczne oraz kanalizację deszczową (s. 29 i 32 projektu). Z zestawienia dat pozwolenia konserwatorskiego i decyzji podatkowej wynika, że informacje te organ posiadał przed wydaniem decyzji w sprawie podatku od nieruchomości. Ponadto z ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu ochrony przeciwpożarowej (w aktach sprawy – 4 strony), sporządzonej w listopadzie 2012 r. (brak pierwotnej daty dostarczenia ekspertyzy do Urzędu Miejskiego) wynika, że budynki otacza wewnętrzny dziedziniec; obiekty posiadają przyłącza energetyczne, wodne, kanalizacyjne oraz gazowe. Rację należy przyznać stronie skarżącej, że posiadanie przez jeden z wydziałów Urzędu Miasta W. wiedzy o stanie technicznym budynków, których dotyczy postępowanie, jest tożsame z posiadaniem tej wiedzy przez Prezydenta W., występującego w roli organu podatkowego. Dotyczy to również informacji o budowlach, istniejących w obrębie nieruchomości. Brak dostatecznego wyjaśnienia kwestii wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania podatkowego skutkował naruszeniem przez organ podatkowy art. 122 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Ponownie rozpoznając sprawę, organ podatkowy winien ustalić dokładnie, jakie dokumenty związane ze sprzedażą nieruchomości znane były Prezydentowi Miasta przed wydaniem decyzji w sprawie podatku od nieruchomości, a w konsekwencji jakie informacje posiadał organ podatkowy o stanie technicznym budynków i budowlach istniejących na terenie nieruchomości, a następnie ocenić, czy istotnie okoliczności faktyczne ustalone w trakcie kontroli podatkowej były nieznane Prezydentowi Miasta jako organowi podatkowemu w dniu wydania pierwotnej decyzji w sprawie podatku od nieruchomości. Należy też zaznaczyć, że po wznowieniu postępowania organ podatkowy uprawniony jest do prowadzenia postępowania tylko w zakresie okoliczności faktycznych, stanowiących podstawę wznowienia tego postępowania. Z uwagi na uchylenie decyzji organu podatkowego z przyczyn procesowych rozpatrzenie zarzutu naruszenia prawa materialnego przez Sąd należy uznać za przedwczesne. Stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w punkcie I wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku znajduje umocowanie w art. 152 powyższej ustawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.