I SA/Wr 180/11
WyrokWSA we Wrocławiu2011-03-02
Skład orzekający: Katarzyna Radom, Lidia Błystak, Maria Tkacz-Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy wykazał bezskuteczność egzekucji z majątku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, co jest warunkiem orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie wykazał bezskuteczności egzekucji z całego majątku spółki, w tym z przysługującej jej wierzytelności, co jest niezbędnym warunkiem do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Brak wykazania tej przesłanki czyni orzeczenie o odpowiedzialności przedwczesnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o solidarnej odpowiedzialności K. K.-G. jako członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki za lata 2005-2006. Skarżąca zarzuciła organom podatkowym niewykazanie bezskuteczności egzekucji z majątku spółki, mimo istnienia majątku, z którego egzekucja była możliwa, w tym wierzytelności wobec B S.A. oraz środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości spółki.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca), Protokolant Anna Terlecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 marca 2011 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 i 2006 wraz z odsetkami , za odsetki stałe od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za maj, listopad i grudzień 2005 r. oraz za styczeń, luty, marzec i czerwiec 2006 r. oraz koszty postępowania sądowego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że decyzja wymieniona w punkcie I nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 2.917 (dwa tysiące dziewięćset siedemnaście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. decyzją z dnia [...] r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności K. K.- G. (wraz ze S. N. i spółką), jako członka zarządu [...] sp. z o.o. z siedzibą w S., za zaległości tej spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 2005 i 2006 wraz z odsetkami, za odsetki stałe od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za maj, listopad i grudzień 2005 r. oraz za styczeń, luty, marzec i czerwiec 2006 r. także za koszty postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę prawną decyzji organ podatkowy wskazał art. 116 § 1 i § 2, art. 107 § 1 i § 2 pkt 2 i 4, art. 108 oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz.60 ze zm.) – dalej: O.p.
Zaległości A spółki z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 2005 i 2006, wynikały z zeznań rocznych CIT-8, zaś odsetki stałe, wymienione w zaskarżonej decyzji, powstały w wyniku niezapłacenia zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych wynikających z deklaracji CIT-2. Odwołując się do danych z Krajowego Rejestry Sądowego organ podatkowy ustalił, że w okresie, kiedy powstały zaległe zobowiązania podatkowe spółki funkcje członków jej zarządu pełnili K. K.- G. – od początku działalności spółki, tj. od 1998 r. oraz S. N. – od w sierpnia 2003 r. (uchwała właścicieli z dnia 28.07.2003 r.)
Organ podatkowy stwierdził także, że egzekucja z majątku A Sp. z o.o. okazała się bezskuteczna, gdyż postępowanie egzekucyjne zostało umorzone ze względu na brak majątku spółki oraz zaprzestanie prowadzenia przez spółkę działalności gospodarczej. Z akt sprawy wynika, że tytuły wykonawcze, obejmujące dochodzone należności, zostały wystawione w dniu 1 września 2008 r. i doręczone spółce, w trybie art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. , nr 98, poz. 1071 ze zm.) w dniu 19 września 2009 r. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w J., na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm.) umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec A sp. z o.o. W toku postępowania egzekucyjnego, jak wynika z akt sprawy, dokonano zajęcia wierzytelności pieniężnej (zawiadomienie z dnia [...] r. nr [...]) w B S.A. z siedzibą w Z. Dłużnik, uznał wierzytelność do kwoty 126.069,82 zł, jednak z uwagi na zawieszenie działalności i brak dochodów nie mógł zrealizować zajęcia (pisma zarządu B S.A. z dnia 5.08.2009 r.). Ponadto, jak wskazano w uzasadnieniu decyzji, postępowanie egzekucyjne wobec A sp. z o.o. prowadzone na podstawie wcześniej wystawionych tytułów wykonawczych (brak w aktach sprawy) okazało się bezskuteczne. Naczelnik Urzędu Skarbowego w J., jak wynika z uzasadnienia decyzji, zabezpieczył zaległości na nieruchomości, stanowiącej majątek A sp. z o.o., a w dniu 6 stycznia 2006 r. Komornik Sądowy Rewiru III przy Sądzie Rejonowym w J. postanowił, na wniosek wierzyciela, o przyłączeniu Urzędu Skarbowego w J. do prowadzonej egzekucji z ww. nieruchomości. W wyniku sprzedaży licytacyjnej nieruchomości uzyskano kwotę 316.800 zł. Postanowieniem z dnia 21.08.2006 r. (sygn. akt I [...]) Sąd Rejonowy w J. przysądził prawo własności ww. nieruchomości na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "C" w J. Postanowieniem z dnia 29.05.2007 r. zmieniony został plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji przez ustalenia należnego Skarbowi Państwa podatku od towarów i usług w kwocie 57.128 zł. Zaległe należności spółki, przypadające Urzędowi Skarbowemu w J., nie zostały zaspokojone. Organ uzyskał też informację, że A sp. z o.o. nie jest właścicielem, ani wieczystym użytkownikiem żadnej nieruchomości na terenie miasta J. i powiatu j. i nie jest na tą spółkę zarejestrowany żaden pojazd (pisma: [...] w J. i [...] w J. z dniu 21.08.2007 r. oraz pismo z 11.09.2007 r. [...]). Ze sporządzonego przez poborcę skarbowego w dniu 6.06.2007 r. protokołu wynika, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej.
Organ podatkowy stwierdził ponadto, że sytuacja finansowa spółki uzasadniała wystąpienie o jej upadłość pod koniec 2003 r., a najpóźniej w 2004 r., gdyż w tym okresie spółka, w sposób trwały, zaprzestała płacenia swoich zobowiązań. Osoby pełniące w tym okresie funkcje członków zarządu spółki nie wystąpiły z takim wnioskiem. W toku postępowania K. K. -G. nie wykazała też, że za niewystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości spółki w stosownym czasie nie ponosi winy, nie wskazała też mienia spółki z którego możliwa była egzekucja.
Wykazane okoliczności w ocenie organu uzasadniały orzeczenie o odpowiedzialności członków zarządu spółki za zaległe zobowiązania podatkowe wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi.
W odwołaniu K. K. -G. zarzuciła:
- naruszanie art. 116 § 1 O.p. przez uznanie, że egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, w sytuacji gdy przeczy temu materiał dowodowy,
- naruszenie art. 116 § 1 pkt 2 O.p. przez uznanie że strona nie wykazała mienia spółki z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowej, w znacznej części, w sytuacji gdy majątek taki został wskazany,
- naruszenie art. 187 i art. 191 O.p. przez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego w sprawie, w szczególności niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności związanych z zaniechaniem egzekucji administracyjnej w stosunku do kwoty uzyskanej za sprzedaży licytacyjnej nieruchomości, w konsekwencji uznanie egzekucji za bezskuteczną oraz niewyjaśnienie przyczyn dla których organ nie skierował egzekucji administracyjnej do kwot wyegzekwowanych przez komornika sądowego na rzecz B S.A. s/z w Z.
Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J., po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że w toku postępowania organ podatkowy wykazał, że skarżąca pełniła funkcje członka zarządu spółki w okresowe kiedy dochodzone należności postały, egzekucja z majtku spółki okazała się bezskuteczna, a strona nie wykazała żadnej z przesłanek, które mogły zwolnić ją z odpowiedzialności za długi spółki.
Za bezzasadny organ odwoławczy uznał zarzut niewyjaśnienia przyczyn zaniechanie egzekucji w stosunku do kwoty 316.8000 zł uzyskanej z licytacji nieruchomości prowadzonej przez komornika sądowego. Stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. przyłączył się do egzekucji z nieruchomości prowadzonej przez komornika sądowego i powołał się na postanowienie Sądu z dnia 29 maja 2007 r., którym zmieniony został plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji, przez pomniejszenie jej o 57.128 zł należnego podatku od towarów i usług od sprzedaży nieruchomości. Ponieważ należności zgłoszona przez administracyjny organ egzekucyjny, jak wynika z orzeczenia Sądu, nie zostały zaspokojone, spółka nie posiadała majątki i nie prowadziła działalności istniały przesłanki do przyjęcia bezskuteczności egzekucji. Wskazanie przez stronę należności, przysługującej spółce od B S.A z/s w Z., w ocenie organu odwoławczego, nie jest równoznaczne z zaistnieniem przesłanki z art. 116 § 1 pkt 2 O.p., wyłączającej odpowiedzialność członka zarządu. Dokonane bowiem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w J., na podstawie zawiadomienia z dnia 28.11.2008 r., zajęcie wskazanej wierzytelności nie doprowadziło do zaspokojenia zaległości, ze względu na zawieszenie przez B S.A. z/s w Z. działalności i brak dochodów.
Odnosząc się zaś do twierdzeń strony, że egzekucję z wierzytelności przysługujących spółce od B S.A. organ egzekucyjny mógł prowadzić ze środków będących w dyspozycji komornika sądowego, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że są to środki co do których B S.A. nie posiadała prawa swobodnego działania. Tym samym nie można było przyjąć, że stanowią one majątek, z którego możliwa jest egzekucja zaległości spółki.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu K. K. -G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie kosztów postępowania sądowego, formułując zarzuty analogiczne jak w odwołaniu.
W uzasadnieniu strona wskazała, że organ egzekucyjny nie podjął czynności zmierzających do wyegzekwowania zobowiązań podatkowych A sp. z o.o. w S. mimo, że posiadał informacje o majątku z którego egzekucja była możliwa. Twierdzenia organu podatkowego, że organ egzekucyjny przyłączył się do egzekucji z nieruchomości prowadzonej przez komornika sądowego, zdaniem skarżącej, nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. Sąd Rejonowy zmienił plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji (licytacja nieruchomości), ale dotyczyło to wyłącznie podatku od towarów i usług należnego od sprzedaży tej nieruchomości. W związku z transakcją przeprowadzoną przez komornika sądowego (sprzedaż nieruchomości) musiała być wystawiona faktura, wykazany w tej fakturze podatek VAT powinien znaleźć się w planie podziału sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości. Odbyło się do na skutek zażalenia skarżącej, a nie na skutek działań organu egzekucyjnego, jakim był Naczelnika Urzędu Skarbowego w J.. Mimo, że organ egzekucyjny został poinformowany przez skarżącą pismem z dnia 15.02.2007 r., że spłata należności spółki może nastąpić z kwot 316.800 zł, uzyskanych ze sprzedaży licytacyjnej nieruchomości (działka nr [...], położona w S., przy ul. [...]), nie podjął żadnych działań umożliwiających zaspokojenie z tej kwoty. W szczególności, nie wystawił w odpowiednim czasie tytułów wykonawczych, nie przyłączył się do postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego, nawet nie zgłosił wierzytelności celem udziału w podziale sumy uzyskanej z egzekucji. Skarżąca wskazuje także, że z uwagi na możliwość jednorazowego zaspokojenia zobowiązań podatkowych w kwoty złożonej do depozytu sądowego. Decyzjami z dnia 29 marca 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego uchylił decyzje ratalne powołując się na wniosek strony i interes publiczny. Skarżąca stwierdza, że przytoczone przez nią okoliczności wskazują, że nie było podstaw do stwierdzenia w niniejszej sprawie, że egzekucja z majątku A sp. z o.o. okazała się w całości lub w części bezskuteczna.
Skarżąca podnosi, że wskazała majątek, z którego egzekucja była możliwa, ale organ egzekucyjny nie podjął żadnych działań zmierzających do wyegzekwowania zobowiązań podatkowych od spółki. Ponadto stwierdza, że wskazując zobowiązania B S.A. s/s w Z., wskazała mienie spółki z którego egzekucja umożliwiała zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Postępowanie egzekucyjne, w którym wierzycielem jest B S.A. prowadzi komornik sądowy, a zatem wszelkie wyegzekwowane kwoty na rzecz B S.A. pozostają w jej dyspozycji i z tych kwot, na skutek zajęcia wierzytelności organ mógłby prowadzić skuteczną egzekucję administracyjną.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy odwołać się do art. 133 § 1 P.p.s.a. i przypomnieć, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Wszelkie twierdzenia stron postępowania administracyjnego winny zatem znajdować swoje odzwierciedlenia w dowodach zebranych w toku postępowania, znajdujących się w przekazanych sądowi aktach sprawy.
Ustosunkowanie się do zarzutów skargi wymaga odwołanie się do przepisów regulujących kwestię odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania podatkowe tej spółki.
W myśl art. 107 § 1 i § 2 O.p za zaległości podatkowe, także odsetki od zaległości podatkowych i koszty postępowania egzekucyjnego, odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem osoby trzecie. Katalog osób trzecich określają przepisy art. 110 O.p. do art. 117 a O.p., przy czym w niniejszej sprawie zastosowania ma art. 116 O.p., który reguluje zakres odpowiedzialności członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe takiej spółki. Odpowiedzialność osób trzecich, w tym członków zarządów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ma charakter akcesoryjny. Występuje zatem, jedynie w sytuacji niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania podatkowego przez podatnika i jest uzależniona od istnienia tego zobowiązania. Jeśli bowiem zobowiązanie podatkowe wygasa wobec podatnika (spółki), wygasa także wobec osoby trzeciej, w rozpoznawanej sprawie wobec członka zarządu spółki.
Rozważając zasadność przeniesienia na K. K. -G. odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe A sp. z o.o. w S. należy przywołać treść art. 116 § 1 O.p. Stanowi on, że za zaległości podatkowe, m in. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe), albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Odpowiedzialność ta odnosi się do zobowiązań podatkowych, które powstały w czasie pełnienia przez wskazane osoby obowiązków członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (art. 116 § 2 O.p.).
Przytoczony przepis ustala zatem nie tylko warunki odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania podatkowe tej spółki, ale także wskazuje jak rozłożony jest ciężar dowodzenia powyższych przesłanek. Na organie podatkowym spoczywa obowiązek wykazania:
- bezskuteczności egzekucji, oraz
- pełnienia przez członka zarządu funkcji w czasie powstania zaległości podatkowych,
natomiast stronę obciąża wykazanie okoliczności wyłączających odpowiedzialność:
- zgłoszenie we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości (postępowanie układowe), lub
- wykazanie, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy członka zarządu, albo
- wskazanie mienie, z którego możliwa jest egzekucja.
Stanowisko to znajduje także potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, gdzie dla przykładu warto powołać tezę zawartą w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2003 r., sygn. akt SA/Bd 85/03 (POP 2003/4/93), iż "do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczona odpowiedzialnością organ podatkowy jest obowiązany wykazać jedynie okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, bowiem ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu."
W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że A sp. z o.o. w S. zalega z płatnością, wynikających z deklaracji podatkowych zobowiązań w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 2005 i 2006, a na skutek niezapłacenia zadeklarowanych zaliczek na ww. podatek powstały odsetki za zwłokę od zaległych zaliczek, zaś na skutek prowadzonej wobec spółki egzekucji koszty egzekucyjne. Nie jest także sporne w sprawie, że K. K. -G. w okresie od 1.10.1998 r. do 31.05.2007 r. pełniła funkcję członka jej zarządu (dowód: świadectwo pracy z dnia 31.05.2007 r.), a S. N. funkcję członka zarządu spółki pełnił od 28.07.2003 r.(dowód: uchwała właścicieli z dnia 28.07.2003 r.).
Sporne w sprawie jest czy na podstawie, przeprowadzonego wobec spółki postępowania egzekucyjnego, organ podatkowy mógł stwierdzić, że egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna.
Organ podatkowy powołuje się na postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec spółki z dnia [...] r. (nr [...]) oraz na podjęte w toku tego postępowania czynności skierowane, jak twierdzi, do całego majątku spółki.
Strona skarżąca wskazuje zaś na zaniechanie szeregu czynności w toku postępowania egzekucyjnego, w szczególności na nieprzystąpienie do postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego oraz nie podjęcie stosownych czynności w celu wyegzekwowania przysługującej spółce wierzytelności od B S.A. z/s w Z., które skutkowało brakiem zaspokojenie wierzyciela, mimo istnienia majątku z którego było to możliwe.
Z akt sprawy wynika, że postępowanie egzekucyjne wobec A sp. z o.o. S. toczyło się na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w dni 1 września 2008 r. i zostało umorzone postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]), na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. na skutek stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny stwierdził, że egzekucja z zajętej wierzytelności w B S.A. jest bezskuteczna, gdyż spółka B nie osiąga dochodów.
W myśl art. 116 § 1 O.p., jednym z warunków obciążenia członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest wykazanie przez organ podatkowy, że egzekucja wobec spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Dla wykazania tych okoliczności nie jest wystarczające powołanie się na postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Organ podatkowy winien wykazać, że egzekucja została skierowana do całego majątku spółki i mimo to nie było możliwe wyegzekwowanie należnych wierzytelności.
Organ podatkowy wskazuje, że postępowanie egzekucyjne było prowadzone w odniesieniu do całego majątku spółki tj. majątku ruchomego i nieruchomości oraz przysługujących spółce wierzytelności.
W aktach sprawy brak jednak dowodów potwierdzających, podnoszone w decyzjach organów obu instancji, przystąpieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. do postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego. Z pisma A sp. z o.o. z dnia 15 lutego 2007 r. skierowanego do Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. jednoznacznie wynika, że spółka wystąpiła o uchylenie decyzji ratalnych dotyczących, m in. podatku dochodowego od osób prawnych w celu umożliwienia wyegzekwowania zaległych podatków z przekazanej do depozytu sądowego kwoty 316.800 zł. Kwota ta pochodziła z licytacyjnej sprzedaży należącej do spółki kotłowni, która stanowiła jedyne źródło pozyskiwania przez spółkę środków finansowych. Wbrew twierdzeniom organów podatkowych, poza uchyleniem decyzji ratalnych nie zostały podjęte żadne czynności zmierzające do zaspokojenia zaległych zobowiązań podatkowych z kwoty pochodzącej ze sprzedaży licytacyjnej nieruchomości. Postanowienie Sądu Rejonowego w J. Wydział I Cywilny z dnia 29 maja 2007 r. o zmianie planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji, wbrew twierdzeniu organu podatkowego, nie potwierdza udziału w tym postępowaniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w J.. Zmiana planu podziału została dokonana na wniosek A sp. z o.o. w S. i uwzględniony w tym podziale podatek od towarów i usług dotyczy wyłącznie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług jakie powstało na skutek sprzedaży licytacyjnej nieruchomości, nie zaś zaległych zobowiązań podatkowych dochłodzonych w trybie egzekucji administracyjnej. Z akt sprawy nie wynika też, aby wcześniej, tj. przed dniem 1.09.2008 r., zostały wystawione tytuły egzekucyjne, warunkujące podjęcie czynności egzekucyjnych. Okoliczność ta, wobec podziału ostatecznego kwoty pochodzącej z licytacji przed wszczęciem postępowania wobec członków zarządu spółki, nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawny, choć niewątpliwie świadczy o opieszałości działania organu egzekucyjnego, które jak wskazuje skarżąca skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji.
Ze znajdujących się w aktach sprawy dowodów wynika ponadto, że A sp. z o.o. w S. przysługuje wierzytelność wobec B S.A. w Z. w kwocie 126.069,82 zł. Wierzytelność ta, jak wynika z pisma B S.A. z dnia 5 sierpnia 2009 r. została uznana przez dłużnika w ww. kwocie. B S.A. powołuje się w tym zakresie na pismo z dnia 14 sierpnia 2008 r. (brak w aktach sprawy), jednocześnie wskazuje, że jakkolwiek nie prowadzi działalności i nie posiada żadnych dochodów, to od grudnia 2007 r. na koncie Komornika Sądowego Rewiru IV w Z. znajduje się kwota ponad 32.000.000 zł, z których to środków możliwe jest zaspokojenie roszczeń zgłoszonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. W aktach sprawy brak jakichkolwiek dowodów potwierdzających podjęcie przez organ egzekucyjny działania zmierzającego do ustalenia czy istotnie wskazana przez dłużnika kwota pozostaje na koncie komornika sądowego i czy jest możliwe zaspokojenie z tej kwoty należności przysługujących Naczelnikowi Urzędu Skarbowego. Zaniechanie działań w tym zakresie, w ocenie sądu, uniemożliwia przyjęcie, że egzekucja wobec A sp. z o.o. w S. objęła cały majątek spółki i okazała się bezskuteczna. Z akt sprawy wynika bowiem, że Spółka posiada nadal wierzytelność w kwocie 126.069,82 zł, która znacznie przewyższają dochodzoną od skarżącej kwotę zaległych zobowiązań spółki, odsetek za zwlokę i kosztów egzekucyjnych, które łącznie wynoszą 30.998,82 zł. Z postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z dnia 10 lutego 2010 r. wynika jedynie, że dłużnik B S.A. nie osiąga dochodów. W aktach sprawy znajdują się dowody potwierdzające zajęcie wierzytelności przysługującej spółce od B S.A. brak jednak jakichkolwiek dowodów na podejmowane czynności w związku z treścią pisma dłużnika zajętej wierzytelności z dnia 5 sierpnia 2009 r., wskazującą na możliwości zaspokojenia tej wierzytelności.
Jednym z warunków odpowiedzialności członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległe zobowiązania tej spółki jest ustalenia, przez organ podatkowy, że egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Za bezskuteczną, w rozumieniu art. 116 § 1 O.p., może być uznana egzekucja wówczas, gdy organ podatkowy wykaże, że egzekucję skierowano do całego majątku spółki, w tym do przysługujących spółce wierzytelności i postępowanie w zakresie możliwości zaspokojenia także z tego źródła zostało przeprowadzone w pełnym zakresie. Zdaniem sądu, w rozpoznawanej sprawie z akt sprawy nie wynika, aby organ podatkowy wykazał bezskuteczność egzekucji prowadzonej do całego majątku spółki. Brak bowiem jakichkolwiek informacji dotyczących działań zmierzających do uzyskania zaspokojenie wierzytelności spółki ze źródła wskazanego przez dłużnika zajętej wierzytelności.
Wobec nie wykazania przez organy podatkowe jednej z przesłanek warunkujących obciążenie odpowiedzialnością za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością członków jej zarządy, Sąd uznał za przedwczesne ustosunkowywanie się do wskazanych w art. 116 §1 O.p przesłanek ekskulpacyjnych.
Ponownie prowadząc postępowanie organ podatkowy winien w sposób jednoznaczny wykazać, że egzekucja prowadzona z przysługującej spółce wierzytelności od B S.A. w Z. była bezskuteczna, przy czym winien wyjaśnić czy możliwe było zaspokojenie zaległych zobowiązań spółki z kwot znajdujących się na koncie komornika sądowego lub wskazać z jakich powodów nie było to możliwe. W przypadku, gdy postępowania w tym zakresie nie prowadzono niezbędne jest jego uzupełnienie w tej części przed obciążeniem odpowiedzialnością za długi spółki członka jej zarządu.
Uznając, że strona skarżąca zasadnie podniosła naruszenie przez organ podatkowy przepisu art. 187 § 1 O.p., przez niezebranie pełnego materiału dowodowego, tym samym niewyjaśnienie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji uzasadnia art. 152 ww. ustawy, a orzeczenia o kosztach postępowania sądowego art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło