I SA/Wr 1811/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu B. K. na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 4 stycznia 2015 r., I SA/Wr 1811/15, o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku B. K. o przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi B. K. i L. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2011 r. oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe postanawia: utrzymać w mocy zarządzenie referendarza sądowego. Skarżący – B. K. w treści skargi wniósł o zwolnienie go od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W dniu 2 listopada 2015 r. Przewodniczący Wydziału zarządził doręczenie stronie urzędowego formularza PPF celem jego wypełnienia i odesłania, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Zarządzeniem z dnia 4 stycznia 2016 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o prawo pomocy. Referendarz zauważył, że przesyłka listowa zawierająca wezwanie do złożenie formularza PPF została doręczone stronie w trybie prawnej fikcji doręczeń ze skutkiem na dzień 26 listopada 2015 r. Termin do wykonania wezwania upłynął zatem bezskutecznie w dniu 3 grudnia 2015 r. W tak zakreślonym terminie strona nie przesłała wypełnionego formularza urzędowego. Zarządzenie referendarza sądowego z dnia 4 stycznia 2016 r. zostało doręczone skutecznie stronie w dniu 28 stycznia 2016 r. Pismem z 3 lutego 2016 r. skarżący wniósł sprzeciw na zarządzenie referendarza sądowego. W treści sprzeciwu skarżący wyjaśnił, że w skardze wskazał jako adres do doręczeń – adres zameldowania. Podał, że pod tym adresem mieszka jego matka. W okresie od 10 października do 6 grudnia 2015 r. skarżący przebywał natomiast na terenie Niemiec. Podniósł, że w dniach od 22 października do 5 listopada 2015 r. jego matka była hospitalizowana. Po powrocie ze szpitala matka nie podejmowała jednak przesyłek pocztowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Stosownie zaś do treści art. 260 § 2 p.p.s.a. w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd po ponownym, dogłębnym zbadaniu akt sprawy, stwierdził, że zasadnie pozostawiono bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 67 § 1 p.p.s.a., jeżeli stroną jest osoba fizyczna, doręczenia dokonuje się jej osobiście. Doręczenia dokonuje się w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie – art. 69 p.p.s.a. Jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - zarządcy domu lub dozorcy, jeżeli nie mają oni sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania mu pisma – art. 72 § 1 p.p.s.a. W myśl art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób opisany w akapicie powyżej, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Paragraf ten stanowi, że zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej– art. 73 § 3 p.p.s.a. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 - art. 73 § 4 p.p.s.a. Z powyższego wynika, że zastosowanie w postępowaniu normy z art. 73 § 4 p.p.s.a. wymaga kumulatywnego zaistnienia kilku przesłanek. Po pierwsze, w przypadku adresatów pism będących osobami fizycznymi instytucja ta może być stosowana dopiero w sytuacji, gdy doręczenie właściwe bezpośrednio adresatowi lub doręczenie zastępcze okazały się niemożliwe. Po drugie, konieczne jest pozostawienie pisma na przechowanie przez okres czternastu dni w placówce pocztowej, w przypadku doręczania pisma przez pracownika operatora pocztowego. Po trzecie, wymagane jest zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, w placówce pocztowej. Po czwarte, konieczne jest, w przypadku niepodjęcia przez adresata przesyłki we wskazanym terminie, pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dnia od daty pierwszego zawiadomienia. Wszystkie powyższe przesłanki zostały w sprawie spełnione. Przesyłka zawierająca formularz PPF została zaadresowana prawidłowo na adres wskazany w skardze, nie została doręczona ani bezpośrednio do rąk adresata ani w sposób zastępczy, wynikający z art. 72 § 1 p.p.s.a. Pierwsze awizowanie nastąpiło 12 listopada 2015 r. a zwrot do nadawcy nastąpił 30 listopada 2015 r., czyli przesyłka była przechowywana w placówce pocztowej przez wymagany okres czternastu dni. W skrzynce oddawczej adresata umieszczono zawiadomienie, że przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej w P. Przesyłka była powtórnie awizowana 20 listopada 2015 r. Kumulatywne spełnienie powyższych przesłanek spowodowało, że doręczenie należało uznać za skuteczne – w świetle treści art. 73 § 4 p.p.s.a. – z dniem 26 listopada 2015 r. Od tego dnia skarżący zobowiązany był w terminie siedmiu dni, czyli do 3 grudnia 2015 r., złożyć wypełniony formularz. Ponieważ tego nie uczynił, wniosek o prawo pomocy należało pozostawić bez rozpoznania, o czym słusznie rozstrzygnął referendarz sądowy. Stosownie do treści art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Art. 257 p.p.s.a. stanowi zaś, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Odnosząc się do argumentacji skarżącego ze sprzeciwu należy wyjaśnić, że na skuteczność doręczenia nie ma wpływu obecność adresata pod wskazanym adresem, czy też stan zdrowia domorosłego domownika. Spełnienie wymogów formalnych z art. 73 p.p.s.a. upoważnia sąd do zastosowania fikcji doręczeń. Trzeba jednak zauważyć, że stronie przysługuje zawsze wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności, jeśli uchybiła terminowi bez swojej winy (zob. art. 86 p.p.s.a.). Ponadto należy podnieść, że strona na każdym etapie postępowania sądowego może złożyć ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy (zob. art. 243 § 1 p.p.s.a). Wobec powyższego, Sąd postanowił – na podstawie art. 260 § 1 i § 3 p.p.s.a. –utrzymać w mocy zarządzenie referendarza sądowego z 4 stycznia 2016 r., o czym orzekł w sentencji.