I SA/Wr 1816/09
PostanowienieWSA we Wrocławiu2010-07-12
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, zwłaszcza w sytuacji, gdy wcześniej przyznano jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata (w zakresie częściowym) może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Skoro przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz w zakresie ustanowienia adwokata (w obu przypadkach w zakresie częściowym) są takie same, zasadne jest przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wnioskodawcy wykazali, że nie są w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla ich koniecznego utrzymania. W sytuacji, gdy wcześniej przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a obecny dochód nie pozwala na pokrycie stałych wydatków i wynagrodzenia pełnomocnika, zasadne jest przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
Skarżący D. Ł. i A. Ł. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej. Uzasadnili wniosek niskimi dochodami (około 1.500 zł netto miesięcznie), wysokimi stałymi wydatkami (około 1.300 zł miesięcznie), bezrobociem jednej ze stron i jej złym stanem zdrowia. Wnioskodawcy posiadają mieszkanie, ale nie dysponują oszczędnościami. Wcześniej przyznano im prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi D. Ł. i A. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Skarżący wnieśli o ustanowienie adwokata uzasadniając, że oboje utrzymują się jedynie z dochodów uzyskiwanych przez A.Ł. w kwocie około 1.500 zł. D. Ł. jest bezrobotna, bez prawa do zasiłku, a stan zdrowia uniemożliwia jej podjęcie pracy zarobkowej. Po dokonaniu wszystkich opłat, na życie pozostaje im około 200 zł na cały miesiąc. Wnioskodawcy miesięcznie ponoszą wydatki na czynsz 590,09 zł, spłatę kredytu 352,25 zł, energię elektryczną 51,75 zł, telewizję kablową 25 zł, abonament radiowo-telewizyjny 16,50 zł, Internet 35 zł, lekarstwa 119,20 zł, ubezpieczenie 83 zł, telefon 53,75 zł – łącznie 1.326,54 zł .Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy wskazali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, posiadają mieszkanie (65 m2 z piwnicą), poza tym nie dysponują żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Podali, że jedyny dochód, jaki uzyskują pochodzi z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej i wynosi brutto 2.500 zł i netto około 1.500 zł. Skarżąca natomiast pozostaje na utrzymaniu męża.
Do wniosku załączone zostało zestawienie miesięcznie ponoszonych wydatków, faktura potwierdzająca wpływ z działalności gospodarczej skarżącego, dokumenty dotyczące stanu zdrowia D. Ł. oraz dowody ponoszonych wydatków.
Ponadto, na wezwanie przedłożono wspólne zeznanie podatkowe małżonków za 2009 r., kopię z księgi podatkowej za miesiące kwiecień, maj i czerwiec 2010 r. oraz wyciągi z rachunków bankowych. Z dokumentów tych wynika, że w 2009 r. małżonkowi uzyskali przychód z działalności gospodarczej prowadzonej przez A. Ł. w wysokości 30.511,86 zł i dochód (po odliczeniu kosztów uzyskania przychodów) – 27.312,37 zł. Miesięczny przychód z działalności wynosi 2.500 zł, a koszty jego uzyskania około 300 zł. Na wyciągach bankowych wykazane są kwoty wpłat kontrahenta wnioskodawcy, przelewów na rzecz ZUS, urzędu skarbowego oraz z tytułu stałych miesięcznych opłat. Wszystkie powyższe dokumenty potwierdzają informacje udzielone na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dodatkowo skarżący wyjaśnili, że A. Ł. posiada konto prestiżowe, gdyż córki, które przebywają poza miejscem zamieszkania, dokonują przelewów (darmowych) na to konto kwot przeznaczonych na opłaty związane z ich sprawami. Oświadczyli, że D. Ł. nie jest zarejestrowana jako bezrobotna w urzędzie pracy, niemniej faktycznie nie pracuje i pozostaje na ubezpieczeniu męża. Jej stan zdrowia w chwili obecnej nie pozwala na podjęcie jakiejkolwiek pracy. Skarżący nie korzystają z Pomocy Społecznej ani żadnej innej formy wsparcia państwowego.
Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny.
Wskazać należy, że w niniejszej sprawie, postanowieniem z dnia 1 lutego 2010 r., skarżącym przyznane zostało już prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o okoliczności faktyczne tożsame z tymi, które zostały przedstawione wyżej.
Skoro przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz w zakresie ustanowienia adwokata – w obu przypadkach jest to zakres częściowy – są takie same, zasadnym jest uznanie również w przypadku rozpoznawanego wniosku, ze skarżący wykazali, ze nie są w stanie ponieść wydatków na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla ich koniecznego utrzymania. Uzasadnione jest tym samym powtórzenie argumentacji wymienionego wyżej postanowienia.
Jedynym źródłem dochodu skarżących jest działalność gospodarcza, z której przychód miesięczny wynosi 2.500 zł. Po odliczeniu kosztów jego uzyskania, składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczek na podatek, pozostaje im około 1.500 zł. Jest to kwota, która może zapewnić pokrycie stałych miesięcznych wydatków (łącznie około 1.300 zł) oraz na wyżywienie dwuosobowej rodziny, nie daje jednak możliwości poczynienia rezerw na pokrycie kosztów wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika. Poza tym, zostało też uprawdopodobnione, że skarżący nie dysponują żadnymi oszczędnościami. Świadczyć o tym może wysokość przychodu uzyskanego w 2009 r. – był on bowiem w podobnej wysokości co uzyskiwany obecnie.
Na marginesie wskazać trzeba, że na obecnym etapie postępowania, czyli po wyroku oddalającym skargę, ustanowienie pełnomocnika jest konieczne w sytuacji zamiaru skutecznego zaskarżenia wyroku.
Końcowo należy zauważyć, że w niniejszej sprawie, w wyniku zwolnienia od kosztów sądowych i obecnie ustanowienia adwokata z urzędu, skarżącym zostało przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, które – zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 – może być przyznane w przypadku wykazania braku jakikolwiek środków na opłacenie kosztów postępowania. Mając na uwadze stan finansowy, majątkowy i rodzinny wnioskodawców, należy uznać, że zasadne jest i w tym zakresie przyznanie im prawa pomocy.
Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło