I SA/Wr 1835/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Kamieniecka - sprawozdawca, Sędziowie: sędzia WSA Barbara Ciołek, sędzia WSA Marta Semiczek, Protokolant: starszy sekretarz sądowy Lucyna Barańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2014 r. w Wydziale I sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązanie pieniężnego za 2012 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że decyzja wymieniona w pkt I nie podlega wykonaniu, III. przyznaje adwokatowi ustanowionemu z urzędu A. K. wynagrodzenie w wysokości 180,00 zł (sto osiemdziesiąt) złotych plus VAT według stawki 23 % w kwocie 41,40 (czterdzieści jeden i 40/100) złotych Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 3 czerwca 2013 r. nr SKO [...], uchylająca w całości decyzję Wójta Gminy D. z dnia 9 listopada 2012 r. nr [...]i ustalająca łączne zobowiązanie pieiężne za 2012 r. w kwocie 975,00 zł, w tym podatek od nieruchomości w kwocie 102,00 zł i podatek rolny w kwocie 873,00 zł. W wyżej powołanej decyzji organ pierwszej instancji ustalił K.K. łączne zobowiązanie pieniężne za 2012 r. w kwocie 979,00 zł, w tym podatek od nieruchomości w kwocie 105,00 zł i podatek rolny w kwocie 874,00 zł. Z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że podatkiem od nieruchomości został opodatkowany budynek mieszkalny o pow. 100 m2 oraz działka gruntu nr 21/2 o powierzchni 90 m2, oznaczona w ewidencji gruntów i budynków symbolem "dr-PsIII". Natomiast podatkiem rolnym opodatkowano m. in. grunt o powierzchni 0,351 ha, oznaczony symbolem "PsIII" (w tym część działki gruntu o nr 21/1). W odwołaniu od decyzji podatnik wyjaśnił, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego i budynek mieszkalny posadowiony na działce siedliskowej w obrębie tego gospodarstwa nie powinien podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Również nie powinny podlegać opodatkowaniu działki gruntu nr 21/1 i 21/2. Jak wyjaśnił podatnik, na podstawie decyzji Wójta Gminy D. z dnia 25 września 2001 r. nr 113/2001 doszło do podziału geodezyjnego działki nr 21 o powierzchni 1,0080 ha na szereg działek budowlanych o numerach od 21/3 do 21/10. W toku tego postępowania organ Gminy pozytywnie zaopiniował podział, uzależniając jego dokonanie od wydzielenia na poszerzenie drogi gminnej pasa gruntu o szerokości 2 m w postaci działek o nr 21/1 i 21/2, które miały zostać przekazane na rzecz Gminy. Jednak pomimo wydzielenia tych działek, organ Gminy nie dopełnił obowiązku ujawnienia prawa własności działek w księdze wieczystej. Obecnie toczy się postępowanie w sprawie wykupu działek, ale Gmina proponuje ceny odbiegające od wartości rynkowych nieruchomości i odmawia nabycia działki nr 21/2. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu decyzji, że decydujące znaczenie dla opodatkowania ma sposób zakwalifikowania gruntów w ewidencji gruntów i budynków. Opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają bowiem wyłącznie grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych. Natomiast grunty nie sklasyfikowane w tej ewidencji jako użytki rolne podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Prawidłowo zatem organ pierwszej instancji ustalił podatek rolny od gruntów, oznaczonych w ewidencji symbolami "R", "B-R" i "PS". Odnośnie działki gruntu nr 21/2, oznaczonej w ewidencji symbolem "dr-PsIII", organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) przewidują symbol "dr" dla oznaczenia dróg. Natomiast nie występuje oznaczenie "dr-PsIII. W konsekwencji grunty o powierzchni 90 m2, oznaczone w ewidencji symbolem "dr-PsIII" nie stanowią użytków rolnych i podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W toku oględzin ustalono, że działka nr 21/2 nie stanowi gruntów zajętych pod wewnętrzną komunikację gospodarstwa rolnego strony, nie są to grunty utwardzone i nie stwierdzono na nich budowli drogi. Zgodnie jednak z treścią zawiadomienia Starosty Powiatu W. z dnia 13 marca 2013 r. o zmianach danych w ewidencji gruntów i budynków, w dniu 19 listopada 2012 r. nastąpiła zmiana oznaczenia tego gruntu z "dr-PsIII" na "PsIII" – pastwiska trwałe. W rezultacie podlegają one od 1 grudnia 2012 r. opodatkowaniu podatkiem rolnym. Okoliczność ta stanowiła podstawę do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i skorygowania opodatkowania działki gruntu nr 21/2. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy zauważył, że z treści zawiadomienia Starosty Powiatu W. z dnia 13 marca 2013 r. oraz wypisu z rejestru gruntów wynika, że właścicielem gruntów oznaczonych jako działka nr 21/2 jest podatnik, a nie Gmina. Kolegium wyjaśniło również, że nie jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi podatnika w sprawie bezczynności organu gminy w kwestii zaniechania wpisu prawa własności działek nr 21/1 i 21/2 w księdze wieczystej. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki mieszkalne, również te położone na terenie gospodarstw rolnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podatnik wniósł o uchylenie decyzji w całości, zarzucając naruszenie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez opodatkowanie działek gruntu nr 21/1 i 21/ 2. Podobnie jak w odwołaniu podatnik wyjaśnił, że na podstawie decyzji Wójta Gminy D. z dnia 25 września 2001 r. nr [...] doszło do podziału geodezyjnego działki nr 21 o powierzchni 1,0080 ha na szereg działek budowlanych o numerach od 21/3 do 21/10. W toku tego postępowania organ Gminy pozytywnie zaopiniował podział, uzależniając jego dokonanie od wydzielenia na poszerzenie drogi gminnej pasa gruntu o szerokości 2 m w postaci działek o nr 21/1 i 21/2, które miały zostać przekazane na rzecz Gminy. Jednak pomimo wydzielenia tych działek, organ Gminy nie dopełnił obowiązku ujawnienia prawa własności działek w księdze wieczystej. Obecnie toczy się postępowanie w sprawie wykupu działek, ale Gmina proponuje ceny odbiegające od wartości rynkowych nieruchomości i odmawia nabycia działki nr 21/2. Ponadto podatnik zarzucił naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o podatku od nieruchomości, ponieważ budynek mieszkalny położony na gruncie rolnym nie powinien stanowić odrębnego przedmiotu opodatkowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącego w skardze. Za nieuzasadniony należy uznać zarzut bezpodstawnego opodatkowania u skarżącego działek gruntu nr 21/1 i 21/2 z uwagi na naruszenie przez organy Gminy art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.). Zgodnie z art. 98 ust. 1 w/w ustawy działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe – z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. (...) Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Stosownie do art. 98 ust. 2 właściwy organ składa wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne lub pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Podstawą wpisu tych praw do księgi wieczystej jest ostateczna decyzja zatwierdzająca podział. W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) podstawę (...) wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Jak wynika z danych zawartych w ewidencji gruntów budynków, co zostało potwierdzone zawiadomieniem Starosty Powiatu W. z dnia 13 marca 2013 r. o zmianach danych w ewidencji gruntów i budynków, właścicielem działek 21/1/ i 21/2 w 2012 r. był podatnik. Skarżący wskazuje, że również z zapisów w księgach wieczystych dotyczących spornych działek gruntu wynika, że jest właścicielem tych działek. Natomiast z przedłożonej przez podatnika do akt administracyjnych sprawy decyzji Wójta Gminy D. z dnia 25 września 2001 r. nr [...] zatwierdzającej podział nieruchomości wynika jedynie, że na działkach nr 21/1 i 21/2 należy ustanowić odpowiednie służebności celem zapewnienia dojazdu do wydzielonych działek gruntu. W związku z powyższym organ podatkowy zasadnie opodatkował działki nr 21/1/ i 21/2 w decyzji wydanej na rzecz podatnika. Jednak w ocenie Sądu organ podatkowy dokonał nieprawidłowego opodatkowania podatkiem od nieruchomości działki nr 21/2 o powierzchni 90 m2, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków symbolem "dr-PsIII". Jak słusznie wskazało Kolegium symbol "dr-PsIII" nie występuje w przepisach rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W rozporządzeniu wśród użytków rolnych wymieniono pastwiska trwałe, oznaczone symbolem "Ps" (§ 68 ust. 1 lit. d), a wśród gruntów zabudowanych i zurbanizowanych wymieniono drogi, oznaczone symbolem "dr" (§ 68 ust. 3 pkt 7 lit. a). Zgodnie z § 68 ust. 6 rozporządzenia zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określa załącznik nr 6 do rozporządzenia. Stosownie do pkt 1 ppkt 4 załącznika nr 6 do pastwisk trwałych zalicza się grunty pokryte podobną jak na łąkach roślinnością (liczne gatunki traw, roślin motylkowych i zbóż), z reguły wypasane. Natomiast stosownie do pkt 3 ppkt 7 załącznika nr 6 do użytku gruntowego o nazwie "drogi" zalicza się grunty w granicach pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 i Nr 86, poz. 958). Symbol "dr-PsIII", którym oznaczona była w ewidencji działka 21/2 jest błędnym symbolem, ponieważ ten sam grunt nie może być jednocześnie pastwiskiem trwałym i drogą, co wynika z cech gruntów decydujących o zaliczaniu gruntów do poszczególnych użytków gruntowych, opisanych w załączniku nr 6 do rozporządzenia. Dlatego też w ocenie Sądu, w myśl zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, działka gruntu nr 21/2 winna być opodatkowana jako pastwisko trwałe podatkiem rolnym, zgodnie z drugim członem symbolu nadanego działce w ewidencji. Dodatkowo przemawiają za tym wyniki oględzin działki, dokonane przez organ podatkowy w dniu 17 kwietnia 2013 r., podczas których stwierdzono, że działka ta nie jest utwardzona i nie stwierdzono na niej budowli drogi oraz dokumentacja fotograficzna, z której wynika, że działka porośnięta jest trawą i inną roślinnością. Należy też zauważyć, że od 19 listopada 2012 r. nastąpiła zmiana oznaczenia tego gruntu z błędnego "dr-PsIII" na prawidłowe "PsIII" – pastwiska trwałe. Opodatkowanie działki nr 21/2 podatkiem od nieruchomości stanowi naruszenie art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.), zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium zobowiązane jest ustalić prawidłową wysokość podatku rolnego od działki nr 21/2 za cały rok 2012. Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia przez organ podatkowy art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatku od nieruchomości (t. j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613), zgodnie z którym zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy budynki gospodarcze położone w gospodarstwie rolnym skarżącego nie zostały objęte opodatkowaniem. Natomiast wskazywane przez skarżącego uregulowanie nie przewiduje zwolnienia od podatku od nieruchomości budynków mieszkalnych położonych na gruntach gospodarstw rolnych (działkach siedliskowych), opodatkowanych podatkiem rolnym. Tego rodzaju zwolnienia nie przewiduje również uchwała nr XI/187/11 Rady Gminy D. z dnia 4 listopada 2011 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości. Stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w punkcie I wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku znajduje umocowanie w art. 152 powyższej ustawy. Wynagrodzenie adwokata ustanowionego z urzędu ustalono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 19 pkt 1, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (j. t.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461).