I SA/Wr 1836/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędzia WSA Katarzyna Radom, Protokolant Aleksandra Madej, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 lutego 2010 r. sprawy ze skargi P. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że akt wymieniony w punkcie I nie podlega wykonaniu. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] r. nr [...] ustalającej P. Z. zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2001 r. w wysokości [...] zł, ponieważ zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego do jego wniesienia Z akt sprawy wynika, że wskazaną powyżej decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. ustalił zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2001 rok w wysokości [...] zł. Decyzja ta zawiera pouczenie, że przysługuje od niej prawo wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Skarbowej we W. za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, stosownie do art. 233 Ordynacji podatkowej. Decyzję tę skutecznie doręczono w dniu 4.02.2004 r., na podstawie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) dalej skrót O.p., który stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę (§ 1 pkt 1 tego artykułu). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu, o którym mowa wyżej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 2 art. 150 O.p.). Termin do złożenia odwołania od tej decyzji upłynął zatem z dniem 18.02.2004 r. W dniu 19.05.2009 r. strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania (w art. 162 § 1 O.p.), oraz uzupełnienie braku formalnego wniesionego odwołania z dnia 24.07.2009 r. Wobec tego Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] r. uznał stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania i tym samym pozostawienie tego odwołania bez rozpatrzenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r., zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: - art. 162 § 1 Op., że nie jest prawdą twierdzenie organu podatkowego, iż ustanie przyczyny uchybienia terminowi nastąpiło w dniu 11.05.2009 r., - art. 120, art. 121, art. 123 § 1, art. 124, art. 187 § 1, art. 200 § 1, art. 210 § 1 pkt 6 w związku z § 4 O.p. poprzez niedopuszczenie strony do udziału w postępowaniu podatkowym, z racji tego nie dokonanie oceny prawnej stanu faktycznego oraz faktycznego dogłębnego i wiarygodnego zbadania stanu faktycznego, wysnutego z wątpliwych przesłanek, niezgodnych z prawdą, a wskutek tego wydanie decyzji w oparciu o materiał wybiórczy - nie uwzględnienie art. 224 § 2 O.p., - naruszenie przepisów prawa administracyjnego, w szczególności obrazy art. 7 i 77 § 1 kpa polegającej na rozstrzygnięciu sprawy bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, bez przeprowadzenia wystarczającego postępowania dowodowego. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzuca w szczególności organowi podatkowemu, że całe postępowanie podatkowe przeprowadzone zostało z naruszeniem w art. 120, art. 121, art. 123 § 1, art. 124, art. 187 § 1, art. 200 § 1, art. 210 § 1 pkt 6 w związku z § 4 O.p., który wskazuje bardzo wyraźnie zasady i tryb postępowania w ramach prowadzonego postępowania podatkowego. Wymienione normy zostały naruszone w wyniku faktycznego braku uczestnictwa strony w prowadzonym postępowaniu. Wskazuje ponadto, że postępowanie podatkowe winno być prowadzone w sposób rzetelny, budzący zaufanie podatnika do organów kontrolnych, a nadto w sposób przyjazny dla podatnika, tak by nie miał on poczucia wyrządzonej mu krzywdy. W odniesieniu do zaskarżonego postanowienia skarżący w zakresie uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu podkreśla, że nie rozumie prezentowanego stanowiska organu podatkowego oraz się z nim nie zgadza. W omawianym przypadku zaistniały następujące sytuacje: po pierwsze zarówno przyczyny nie do przezwyciężenia (wyjazd i pobyt w K.) oraz szczególnie ważny interes podatnika. Wskazując na ważny interes strona powołuje się na art. 224 § 2 ustawy O.p. Strona podała, że 18 maja 2009 r. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o przywrócenie terminu złożenia odwołania od decyzji, o której istnieniu dowiedziała się: po powrocie do kraju odwiedzając w maju 2009 r. matkę, która przekazała upomnienie o zapłatę kwoty [...] zł, które zostało przez nią odebrane. Dalej strona wskazała, że pod adresem zameldowania nie przebywała, upomnienie jej nic mi nie mówiło dlatego niezwłocznie skontaktowała się, najpierw telefonicznie, a następnego dnia, ponieważ telefonicznie nie udało jej się ustalić o co chodzi, skontaktowała się osobiście, z osobą podpisaną pod w/w pismem tj. J. R., pracownikiem Urzędu Skarbowego w L., która :doręczyła jej kopię decyzji w w/w sprawie. Natychmiast po tym wystąpiła pismem z dnia 18.05.2009 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Organ podatkowy twierdzi, że opisane upomnienie zostało doręczone dniu 11.05.2009 r. Według strony, być może zostało doręczona, ale matce. Natomiast strona dowiedziała się o jego istnieniu dzień później, a jeszcze dzień później, tj. 13.05.2009 r. od J. R. dopiero uzyskał informację o postępowaniu podatkowym. W ocenie strony dopełniła ona obowiązku złożenia wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7. dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, tj. od dnia w którym powzięła informację, że kiedykolwiek postępowanie podatkowe nadto zakończone wydaną decyzją, toczyło się wobec niej, albowiem odwołanie wniosła do Urzędu Skarbowego w dniu 18.05.2009 (niezależnie od tego. że Urząd twierdzi, że data złożenia, jaka widnieje w aktach urzędu, to 19.05.2009 r.), termin także został dochowany Ponadto zdaniem skarżącego decyzja dotycząca ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2001 r. jest dotknięta wadą prawną, która decyzję tę dyskwalifikuje. Wada prawna polega na obrazie art. 7 i 77 § 1 kpa, polegająca na rozstrzygnięciu sprawy bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności. Zarzucić należy powyższej decyzji, iż wydana została bez przeprowadzenia wystarczającego postępowania dowodowego. Odpowiadając na zarzuty skargi Dyrektor Izby Skarbowej we W. podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: W myśl treści przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżonych rozstrzygnięć z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżone rozstrzygnięcia podlegają uchyleniu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej upsa. Z wymienionych przepisów wynika, że Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji (postanowienia) ocenia, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zaznaczyć jednocześnie należy, że zgodnie z art. 134 upsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując, w tak zakreślonych granicach, oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kwestią sporną pomiędzy stronami w sprawie było, czy Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] r. nr [...] ustalającej stronie zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2001 r. Podstawą do wydania przez Dyrektora Izby Skarbowej zaskarżonego postanowienia z dnia [...] r. był art. 228 § 1 pkt 2 O. p. Terminy wniesienia odwołanie od decyzji organu podatkowego I instancji określa art. 223 § 2 pkt 1 O. p. stanowiąc, że wnosi się je w terminie 14 dni od doręczenia tej decyzji stronie lub jej pełnomocnikowi, gdy strona działa przez pełnomocnika. Uchybienie temu terminowi obliguje organ odwoławczy, jak to wynika to z brzmienia przepisu art. 228 § 1 pkt 2 O. p., do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, które to postanowienie jest ostateczne. W przypadku niezachowania terminu ustawowego w postępowaniu podatkowym, w tym również terminu do wniesienia odwołania, należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, gdy uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym z żądaniem tym podatnik musi wystąpić w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin (art. 162 § 1 i 2 O. p.). Z ustaleń organów podatkowych wynikało, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. w ustalająca zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2001 r. została skutecznie doręczona w dniu 4.02.2004 r., na podstawie art. 150 O.p., który stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę (§ 1 pkt 1 tego artykułu). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu, o którym mowa wyżej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach spraw (§ 2 art. 150 O.p.). Termin do złożenia odwołania od tej decyzji upłynął zatem z dniem 18.02.2004 r. Następnie organ egzekucyjny doręczył stronie upomnienie z dnia [...] r., którego odbiór potwierdziła matka strony 11.05.2009 r. Po przekazaniu tego faktu w dniu następnym przez matkę strona w kolejnym dniu tj. 13.05.2009 r. zgłosiła się do Urzędu Skarbowego, gdzie udostępniono jej kserokopię decyzji ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2001 r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z dnia 18.05.2009 r. strona złożyła 19.05.2009 r. Z tej racji został zachowany 7 dniowy termin do złożenia do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu strona powzięła wiadomość o wydaniu decyzji ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy w dniu 13.05.2009 r. tj. z momentem doręczenia jej kserokopii decyzji. Przed jej doręczeniem strona nie miała wiedzy o istniejącym zobowiązaniu, ponieważ organ podatkowy wszczął postępowanie podatkowe wydając postanowienie z fikcją doręczenia (art. 150 O.p.). Konsekwencją przyjęcia przez Sąd, iż decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego została stronie skutecznie doręczona 13 maja 2009 r. jest uznanie, iż Dyrektor Izby Skarbowej we W. nie miał podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od tejże decyzji. W przypadku bowiem niedoręczenia stronie decyzji, nie mógł upłynąć termin do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 223 § 2 Op., a zatem zaskarżone postanowienie narusza prawo procesowe w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Reasumując, w świetle przedstawionych rozważań Sądu, zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c upsa, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku. Stwierdzenie przez Sąd w pkt II wyroku, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu na zasadzie art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oznacza to, że postanowienie to nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jego rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku mimo, że wyrok uchylający postanowienie nie jest jeszcze prawomocny.