I SA/Wr 1837/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędzia WSA Katarzyna Radom, Protokolant Aleksandra Madej, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 lutego 2010 r. sprawy ze skargi P. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania chybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] r. nr [...] ustalającej P. Z. zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2001 r. w wysokości [...] zł, ponieważ zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego do jego wniesienia Z akt sprawy wynika, że wskazaną powyżej decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w ustalił zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2001 rok w wysokości [...] zł. Decyzja ta zawiera pouczenie, że przysługuje od niej prawo wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Skarbowej we W. za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, stosownie do art. 233 Ordynacji podatkowej. Decyzję tę skutecznie doręczono w dniu 4.02.2004 r., na podstawie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) dalej skrót O.p., który stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę (§ 1 pkt 1 tego artykułu). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu, o którym mowa wyżej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach spraw (§ 2 art. 150 O.p.). Termin do złożenia odwołania od tej decyzji upłynął zatem z dniem 18.02.2004 r. W dniu 19.05.2009 r. strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania (w art. 162 § 1 O.p.), oraz uzupełnienie braku formalnego wniesionego wniosku odwołanie z dnia 24.07.2009 r. Wobec tego Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r., zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: - art. 162 § 1 Op., że nie jest prawdą twierdzenie organu podatkowego, iż ustanie przyczyny uchybienia terminowi nastąpiło w dniu 11.05.2009 r., - art. 120, art. 121, art. 123 § 1, art. 124, art. 187 § 1, art. 200 § 1, art. 210 § 1 pkt 6 w związku z § 4 O.p. poprzez niedopuszczenie strony do udziału w postępowaniu podatkowym, z racji tego nie dokonanie oceny prawnej stanu faktycznego oraz faktycznego dogłębnego i wiarygodnego zbadania stanu faktycznego, wysnutego z wątpliwych przesłanek, niezgodnych z prawdą, a wskutek tego wydanie decyzji w oparciu o materiał wybiórczy - nie uwzględnienie art. 224 § 2 O.p., naruszenie przepisów prawa administracyjnego, w szczególności obrazy art. 7 i 77 § 1 kpa polegającej na rozstrzygnięciu sprawy bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, bez przeprowadzenia wystarczającego postępowania dowodowego. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzuca w szczególności organowi podatkowemu, że całe postępowanie podatkowe przeprowadzone zostało z naruszeniem w art. 120, art. 121, art. 123 § 1, art. 124, art. 187 § 1, art. 200 § 1, art. 210 § 1 pkt 6 w związku z § 4 O.p. wskazuje bardzo wyraźnie zasady i tryb postępowania w ramach prowadzonego postępowania podatkowego. Wymienione normy zostały naruszone w wyniku faktycznego braku uczestnictwa strony w prowadzonym postępowaniu. Wskazuje ponadto, że postępowanie podatkowe winno być prowadzone w sposób rzetelny, budzący zaufanie podatnika do organów kontrolnych, a nadto w sposób przyjazny dla podatnika, tak by nie miał on poczucia wyrządzonej mu krzywdy. W odniesieniu do zaskarżonego postanowienia skarżący w zakresie uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu podkreśla, że nie rozumie prezentowanego stanowiska organu podatkowego oraz się z nim nie zgadza. W omawianym przypadku zaistniały następujące sytuacje: po pierwsze zarówno przyczyny nie do przezwyciężenia (wyjazd i pobyt w K.) oraz szczególnie ważny interes podatnika. Wskazując na ważny interes strona powołuje się na art. 224 § 2 ustawy O.p. Strona podała, że 18 maja 2009 r. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o przywrócenie terminu złożenia odwołania od decyzji, o której istnieniu dowiedziała się: po powrocie do kraju odwiedzając w maju 2009 r. matkę, która przekazała upomnienie o zapłatę kwoty [...] zł, które zostało przez nią odebrane. Dalej wskazał, że pod adresem zameldowania nie przebywała, upomnienie to niestety nic mi nie mówiło dlatego niezwłocznie skontaktował się, najpierw telefonicznie, a następnego dnia, ponieważ telefonicznie nie udało mi się ustalić o co chodzi, osobiście, z osobą podpisaną pod w pismem tj. panią J. R., pracownikiem Urzędu Skarbowego w L., która :doręczyła mi kopię decyzji w w/w sprawie. Natychmiast po tym zwróciłem się pismem z dnia 18.05.2009 do Naczelnika Urzędu Skarbowego z prośbą o przywrócenie terminu, zaskarżanej decyzji organ podatkowy twierdzi, że opisane upomnienie zostało doręczone dniu 11.05.2009 r. Według strony, być może zostało doręczona, ale matce. Natomiast strona o jego istnieniu dzień później, a jeszcze dzień później, tj. 13.05.2009 r. od J. R. i wtedy dopiero uzyskał informację o postępowaniu podatkowym. W ocenie stony dopełniła obowiązku złożenia wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7. dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, tj. od dnia w którym powzięła informację, że kiedykolwiek postępowanie podatkowe nadto zakończone wydaną decyzją, toczyło się wobec niej, albowiem odwołanie wniosła do Urzędu Skarbowego w dniu 18.05.2009 (niezależnie od tego. że Urząd twierdzi, że data złożenia, jaka widnieje w aktach rzędu, to 19.05.2009 r., termin także został dochowany Ponadto zdaniem Skarżącego decyzja dotycząca ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2001 rok jest dotknięta wadą prawną, która decyzję tę dyskwalifikuje. Wada prawna polega na obrazie art. 7 i 77 § 1 kpa, polegająca na rozstrzygnięciu sprawy bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności. Zarzucić należy powyższej decyzji, iż wydana została bez przeprowadzenia wystarczającego postępowania dowodowego. Odpowiadając na zarzuty skargi Dyrektor Izby Skarbowej we W. podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: W myśl treści przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżonych rozstrzygnięć z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżone rozstrzygnięcia podlegają uchyleniu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej upsa. Z wymienionych przepisów wynika, że Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji (postanowienia) ocenia, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zaznaczyć jednocześnie należy, że zgodnie z art. 134 upsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując, w tak zakreślonych granicach, oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kwestią sporną pomiędzy stronami w sprawie było, czy Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] r. nr [...] ustalającej stronie zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2001 r. Podstawą do wydania przez Dyrektora Izby Skarbowej Podstawą zaskarżonego postanowienia z dnia [...] r. był przepis art. 162 § 1 w zw. z art. 163 § 2. Stosownie do przepisu art. 162 § 1 i 2 Op, w razie uchybienia terminu w postępowaniu podatkowym, w tym do wniesienia odwołania, termin ten należy przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin. Z powołanej regulacji wynika zatem, że warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności w postępowaniu podatkowym jest spełnienie przez wnioskodawcę następujących przesłanek: złożenie przez zainteresowanego w określonym terminie podania, równoczesne dokonanie spóźnionej czynności oraz uprawdopodobnienie braku winy. Z brzmienia przepisu art. 162 Op wynika również, że do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, niezbędne jest ustalenie, czy termin ten został przez wnioskodawcę uchybiony. Skoro natomiast, ocenie podlega postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, z akt sprawy winno bezspornie wynikać, iż upłynął 14 - dniowy termin, wskazany w art. 223 § 2 Op, od dnia doręczenia stronie decyzji organu I instancji. Podstawowym zatem obowiązkiem organu rozstrzygającego kwestię przywrócenia terminu do wniesienia odwołania było ustalenie daty doręczenia stronie decyzji pierwszoinstancyjnej oraz dnia, w którym upływał termin do wniesienia odwołania od tej decyzji. Z ustaleń organów podatkowych wynikało, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. w ustalająca zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2001 r. została skutecznie doręczona w dniu 4.02.2004 r., na podstawie art. 150 O.p., który stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę (§ 1 pkt 1 tego artykułu). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu, o którym mowa wyżej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach spraw (§ 2 art. 150 O.p.). Termin do złożenia odwołania od tej decyzji upłynął zatem z dniem 18.02.2004 r. Następnie organ egzekucyjny doręczył stronie upomnienie z dnia [...] r., którego odbiór potwierdziła matka strony 11.05.2009 r. Strona po przekazaniu tego faktu w dniu następnym przez matkę w kolejnym dniu tj. 13.05.2009 r. zgłosiła się do Urzędu Skarbowego, gdzie przekazano jej kserokopię decyzji ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2001 r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z dnia 18.05.2009 r. strona złożyła 19.05.2009 r. Z tej racji został zachowany 7 dniowy termin do złożenia do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu strona powzięciu wiadomość o wydaniu decyzji ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy w dniu 13.05.2009 r. tj. z doręczeniem kserokopii decyzji. Przed jej doręczeniem strona nie miała wiedzy o istniejącym zobowiązaniu, ponieważ organ podatkowy wszczął postępowanie podatkowe postanowieniem z fikcją doręczenia (art. 150 O.p.) W świetle przedstawionych rozważań Sądu, zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c upsa, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.