I SA/Wr 1841/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2011 r. oraz orzeczenia solidarnej odpowiedzialności postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na wyżej oznaczoną decyzję J. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W jego uzasadnieniu skarżąca podała, że swoje dwuosobowe gospodarstwo domowe prowadzi z mężem w mieszkaniu o powierzchni 62 m², na którego zakup zaciągnęła kredyt hipoteczny, i utrzymuje je z ich wynagrodzenia za pracę w łącznej kwocie 3.360 zł (brutto Z dokumentów przesłanych wraz z wnioskiem oraz na wezwanie wynika, ponad dane przedstawione we wniosku, że w latach 2012 i 2013 skarżąca odpowiednio poniosła w ramach prowadzonej działalności gospodarczej stratę w kwocie 7.901,19 zł (przy przychodach w kwocie 215.349,79 zł) i uzyskała dochód ze stosunku pracy w kwocie 11.420,89 zł, natomiast jej mąż dochód z tytułu umowy o pracę w kwocie odpowiednio 16.331,28 zł i 19.931,28 zł. Jako wydatki swojego czteroosobowego gospodarstwa domowego wskazała wnioskująca strona kwotę 498 zł wydatkowaną na czynsz, kwotę 350zł – na media, kwotę 800 zł – na żywność, kwotę 100 zł - na środki higieny, kwotę 200 zł - na ubrania oraz kwotę 20 zł – na leki. Podała nadto, że nieruchomości wskazane jako miejsce zamieszkania i adres do korespondencji są własnością odpowiednio jej synów i brata, prowadzona jest w stosunku do niej egzekucja komornicza kwoty łącznie 471.772,53 zł oraz, że spłaca pożyczkę w kwocie 200.000 zł. Zarządzeniem z dnia 17 lipca 2014 r. Przewodniczący Wydziału I Sądu wyznaczył wpis sądowy od skargi w kwocie 2.545 zł. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1)) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2) cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu doradcy podatkowego jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Skarb Państwa ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku J. J. zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego, określona w art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wnioskodawca wykazał bowiem, że w swojej sytuacji życiowej i materialnej nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Istotne znaczenie w sprawie ma przede wszystkim, zdaniem referendarza sądowego, sytuacja rodzinna i materialna skarżącej, na którą składa się z jednej strony prowadzenie czteroosobowego gospodarstwa domowego i generowane w związku z tym koszty koniecznego utrzymania, z drugiej strony natomiast kwota pieniężna uzyskiwana przez stronę i jej męża na jego utrzymanie, która pozwala na regulowanie kosztów bieżącego, koniecznego utrzymania tego gospodarstwa oraz brak majątku wnioskodawcy i członków jego gospodarstwa domowego, podlegającego spieniężeniu. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.